Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttir, þing­kona og rit­ari Sjálf­stæð­is­flokks­ins og for­maður alls­herjar- og mennta­mála­nefndar Alþingis, sagði í jóm­frú­ar­ræðu sinni á Alþingi í gær að útgjöld rík­is­ins sem hlut­fall af lands­fram­leiðslu væru nán­ast hvergi hærri meðal þró­aðra ríkja en á Íslandi. 

Á annan tug þró­aðra ríkja, meðal ann­ars flest nágranna­ríki Íslands, verja hærra hlut­falli af vergri lands­fram­leiðslu til rík­is­út­gjalda heldur en íslenska ríkið. Í þessum hópi eru til dæmis Danmörk, Finnland, Svíþjóð, Noregur, Þýska­land og Frakk­land. Þá eru með­al­út­gjöld hins opin­bera á evru­svæð­inu mun hærri en á Íslandi.

Mynd: Pressphotos

„Íslend­ingar hafa, því miður, fengið að kynn­ast of mörgum og of miklum sveiflum í hag­kerf­inu. Okkur hefur tek­ist illa að tryggja stöð­ug­leika og við virð­umst of oft missa tökin, ekki síst þegar vel gengur. Áskorun okkar nú er að við­halda þeirri góðu stöðu sem við búum við í dag og styrkja um leið þær stoðir sem vel­ferð okkar og öryggi hvílir á,“ sagði Áslaug Arna í ræðu sinni um fjár­mála­stefnu rík­is­stjórn­ar­innar. „Útgjöld rík­is­ins sem hlut­fall af lands­fram­leiðslu eru eig­in­lega hvergi hærri meðal þró­aðra ríkja en á Íslandi. Ef enn skortir fé í viss verk­efni, sem við erum sam­mála um að geri, hlýtur vanda­málið að liggja í augum uppi. Það felst í rangri for­gangs­röðun og nýt­ingu þeirra fjár­muna sem fyrir eru.“

Eurostat og OECD taka árlega saman gögn um fjár­mál hins opin­bera þar sem bera má saman hag­stærðir ríkja. Samkvæmt gögn­unum, sem aðgengi­leg eru á net­inu, er Ísland langt frá því að vera það þró­aða ríki sem ver mestum fjár­munum til opin­berra útgjalda miðað við lands­fram­leiðslu. 18 ríki voru framar Íslandi í röð­inni árið 2015 og 15 ríki árið 2014 sam­kvæmt upp­lýs­ingum á vef Eurostat. Staðan er svipuð ef litið er fleiri ár aftur í tím­ann. Þá eru með­al­út­gjöld hins opin­bera á evru­svæð­inu mun hærri en á Íslandi.

Mynd: Eurostat

Á vef OECD má sjá hlut­fall rík­is­út­gjalda af vergri lands­fram­leiðslu hjá 30 ríkjum sam­tak­anna og eru þar 12 ríki með hærri rík­is­út­gjöld en Ísland. Hlut­fallið er 45,3 pró­sent hjá Íslandi en hátt í 60 pró­sent hjá Belgíu, Danmörku, Frakk­landi og Finn­landi. 

Mynd: OECD

Í jóm­frú­ar­ræðu sinni sagði Áslaug Arna að þess væru fjöl­mörg dæmi á liðnum árum að skamm­sýnir stjórn­mála­menn ynnu að því að auka umsvif rík­is­ins á öllum sviðum og „blása rík­is­báknið út burt séð frá því hvort á því var nokkur nauð­syn“. Reikn­ing­ur­inn hafi síðan verið sendur skatt­greið­endum fram­tíð­ar­innar. „Stjórn­mála­menn hafa verið, og eru sumir hverjir enn, ósparir á ann­arra manna fé og telja ekk­ert athuga­vert við stór­aukin og ósjálf­bær útgjöld rík­is­sjóðs ár eftir ár,“ sagði Áslaug Arna. 

Sjá einnig:

Segir að heil­brigð­is­þjón­ustan á Íslandi sé
betri en þjón­ustan á hinum Norð­ur­lönd­unum