Nýsamþykktir kjarasamningar hafa valdið lækkun verðbólguvæntinga sem gefur svigrúm til lækkunar vaxta Seðlabankans. Þetta skrifar Már Guðmundsson seðlabankastjóri í grein í Morgunblaðinu í dag.

„Aðilar kjarasamninganna hafa væntingar um að þeir skapi forsendur fyrir lækkun vaxta,“ skrifar Már. „Eins og ég sagði í viðtölum fyrr í þessum mánuði eru töluverðar líkur á að þessar væntingar muni ganga eftir á næstunni. Ákvæði í kjarasamningum um að þeir geti losnað ef vextir eru yfir ákveðnum mörkum haustið 2020 eiga ekki og munu ekki breyta því þótt þau geti eitthvað flækt framkvæmd peningastefnunnar í framtíðinni. Það bíður betri tíma að ræða það frekar.“

Í greininni segir Már að viðsnúningur hafi orðið í þjóðarbúinu að undanförnu. Hægt hafi á hagvexti, viðskiptakjör versnað og spenna slaknað. Að hluta til hafi það verið velkomin þróun, þar sem ofvöxtur undanfarinna ára hafi ekki getað haldið áfram. Aðlögun eftir slíkt geti endað með óstöðugleika, verðbólguskoti og atvinnuleysi, sér í lagi ef áföll sem rýra útflutningstekjurnar bætast við.

„Slík áföll hafa orðið á þessu ári með loðnubresti, falli flugfélagsins Wow air og mikilli hækkun olíuverðs að undanförnu,“ skrifar Már. „Neikvæð áhrif þeirra á hagvöxt og atvinnu eru í einhverjum mæli þegar komin fram en munu að líkindum aukast á næstu mánuðum.“

Hann bætir því þó við að þjóðarbúið sé vel í stakk búið til að takast á við aðstæður. Ríkissjóður og bankarnir standi vel, erlend staða þjóðarbúsins sé góð, skuldir heimila og fyrirtækja lægri en áður og gjaldeyrisforði nógu stór til að milda gengissveiflur. Peningastefnan hafi hins vegar ekki haft mikið svigrúm til að takast á við niðursveifluna í haust þar sem verðbólguvæntingar hafi verið háar vegna óvissu um niðurstöðu kjarasamninga.

„Þetta breyttist nánast yfir nótt þegar kjarasamningar á almennum vinnumarkaði náðust snemma í þessum mánuði á nótum sem samrýmdust mun betur verðbólgumarkmiði en óttast hafði verið,“ skrifar Már.