Peningastefnunefnd Seðlabankans telur að kröftugur vöxtur innlendrar eftirspurnar sé meðal annars drifinn áfram af tilslökun í opinberum fjármálum, þ.e. slökun á aðhaldi sem ekki henti vel miðað við núverandi stöðu hagsveiflunnar. Nokkrir nefndarmanna telja jafnvel að núverandi aðhaldsstig hins opinbera kunni að vera ofmetið.

Svo virðist sem þetta sé á meðal þeirra þátta sem leiddu til þess að peningastefnunefnd ákvað að halda vöxtum óbreyttum á fundi sínum þann 6. febrúar 2018. Seðlabankinn birti fundargerð nefndarinnar í dag, en slíkt er alltaf gert tveimur vikum eftir að tilkynnt er um vaxtaákvörðun. 

„Nefndarmenn voru sammála um að áfram yrði þörf fyrir peningalegt aðhald til að halda aftur af örum vexti innlendrar eftirspurnar, m.a. í ljósi þess að horfur væru á minna aðhaldi í opinberum fjármálum en áður var gert ráð fyrir. Þá ríkir enn óvissa um niðurstöðu kjarasamninga,“ segir meðal annars í fundargerðinni.

Fram kemur að niðurstöður kjarasamninga á vinnumarkaði geti orðið óhagstæðari en gert var ráð fyrir í fyrri spám auk þess sem töluverðu skipti fyrir innlendan þjóðarbúskap hversu hraður hinn alþjóðlegi efnahagsbati verður næstu misserin.

Bent er á að samkvæmt fjárlögum fyrir árið 2018 eykst aðhaldsstig ríkisfjármála á þessu ári minna en áætlað hafði verið í nóvemberspá bankans. Áætlað er að aukið aðhald samsvari 0,8% af landsframleiðslu samanborið við 1,3% í nóvember. Þá gerir einnig fjármálastefna Bjarna Benediktssonar ráð fyrir meiri slökun á aðhaldsstigi opinberra fjármála heldur en fjármálastefnan sem fyrirrennari hans, Benedikt Jóhannesson, lagði fram í janúar 2017. 

Fjármálaráð, sjálfstæður sérfræðingahópur sem hefur það hlutverk að leggja mat á hvort fjármálastefna og fjármálaáætlun ríkisstjórnar fylgi þeim grunngildum sem kveðið er á um í lögum um opinber fjármál, hefur gagnrýnt fjármálastefnu ríkisstjórnarinnar. Fram kemur í álitsgerð fjármálaráðs að afkoma hins opinbera verði, samkvæmt stefnunni, í raun neikvæð á næstu árum sé miðað við frumjöfnuð hins opinbera og hann leiðréttur fyrir áhrifum hagsveiflunnar. Slík rekstrarniðurstaða geti ekki talist sjálfbær til lengri tíma. Varar fjármálaráð sérstaklega við því að ráðist verði í stórfellda aukningu ríkisútgjalda án samsvarandi tekjuöflunar og skattahækkana.