Atkvæði ólöglega skipaðra dómara réðu úrslitum þegar Hervör var kjörin forseti

Atkvæði þeirra dóm­ara við Lands­rétt sem skip­aðir voru án þess að reglum stjórn­sýslu­réttar væri fylgt réðu úrslitum þegar Hervör Lilja Þor­valds­dóttir var kjörin for­seti hins nýja milli­dóms­stigs þann 15. júní 2017. 

Stundin hefur áreið­an­legar heim­ildir fyrir þessu en ekki hafa feng­ist nákvæm svör frá Lands­rétti um hvernig staðið var að kjör­inu og hvernig atkvæði ein­stakra dóm­ara féllu.  

Dómarar fund­uðuHér má sjá fund­ar­gerð af fundi nýskip­aðra Lands­rétt­ar­dóm­ara þann 15. júní 2017 þegar for­seti Lands­réttar var kjör­inn. Stundin fékk skjalið frá dóms­mála­ráðu­neyt­inu á grund­velli upp­lýs­inga­laga.

MYND: LANDSRÉTTUR / DÓMSMÁLARÁÐUNEYTIÐ

Kosið var í tveimur umferðum og varð Hervör hlut­skarp­ari í þeirri síð­ari. Þar hafði úrslita­á­hrif að dóm­arar, sem skip­aðir voru við Lands­rétt að til­lögu Sigríðar Andersen dóms­mála­ráð­herra án þess að telj­ast í hópi 15 hæf­ustu umsækj­enda að mati dóm­nefndar um hæfni umsækj­enda, greiddu Hervöru atkvæði sitt. 

Sjálf hafði Hervör lent í 15. sæti á lista dóm­nefnd­ar­innar, en hinir dóm­ar­arnir sem buðu sig fram til að gegna for­seta­hlut­verki við Lands­rétt, þeir Davíð Þór Björg­vins­son og Sigurður Tómas Magn­ús­son, prýddu 1. og 2. sæti á lista dóm­nefnd­ar­innar, þ.e. voru metnir hæf­astir allra umsækj­enda. 

Ólögleg málsmeðferð við skipun dómara

Fjórir dóm­arar voru skip­aðir við Lands­rétt í fyrra án þess að sýnt hefði verið fram á, í sam­ræmi við meg­in­reglur stjórn­sýslu­laga, að þau væru hæf­ustu umsækj­end­urnir. Þetta eru þau Arn­fríður Ein­ars­dóttir, Ásmundur Helgason, Ragn­heiður Braga­dóttir og Jón Finn­björns­son. 

Eins og Stundin hefur greint ítar­lega frá ákvað Sigríður Andersen dóms­mála­ráð­herra að hunsa sér­fræði­ráð­gjöf sem hún fékk í dóms­mála­ráðu­neyt­inu við með­ferð máls­ins. Þann 19. des­em­ber 2017 komst Hæsti­réttur að þeirri nið­ur­stöðu að ráð­herra hefði ekki upp­fyllt rann­sókn­ar­reglu stjórn­sýslu­rétt­ar­ins við und­ir­bún­ing þess og þannig brotið stjórn­sýslu­lög. 

Ráðherra vöruð viðSigríður Andersen var hvött ein­dregið til þess af sér­fræð­ingum þriggja ráðu­neyta að rann­saka hæfni dóm­ara­efna og rök­styðja betur ákvörðun sína um að víkja frá mati dóm­nefndar.

MYND: PRESSPHOTOS.BIZ

Skipun Arn­fríðar Ein­ars­dóttur og Jóns Finn­björns­sonar vakti mesta athygli. Arn­fríður Ein­ars­dóttir er eig­in­kona Brynjars Níels­sonar, þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, en Brynjar tók það óvenju­lega skref nokkrum vikum eftir skipun lands­rétt­ar­dóm­ara að gefa eftir odd­vita­sætið á fram­boðs­lista Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi suður og færa sig niður um sæti fyrir Sigríði Andersen, sem varð þá eina konan í odd­vita­sæti hjá Sjálf­stæð­is­flokknum í alþing­is­kosn­ing­unum 2017 og þannig gull­tryggð sem ráð­herra­efni flokks­ins. Jón Finn­björns­son, sem lenti í 30. sæti á hæfn­is­lista dóm­nefnd­ar­innar, er eig­in­maður Erlu S. Árna­dóttur, sem er góð­kunn­ingi Sigríðar Andersen og var vinnu­veit­andi hennar til margra ára hjá lög­manns­stof­unni Lex. 

Hervör Lilja Þor­valds­dóttir, for­seti hins nýja Lands­réttar, er náfrænka Davíðs Odds­sonar og hefur setið sem full­trúi Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Lands­kjör­stjórn. Bróðir hennar, Ólafur Börkur Þor­valds­son, var skip­aður hæsta­rétt­ar­dóm­ari af Birni Bjarna­syni árið 2003 þótt aðrir umsækj­endur hefðu verið metnir hæf­ari sam­kvæmt