Þor­steinn Víglunds­son, félags- og jafn­rétt­is­ráð­herra og odd­viti Við­reisnar í Reykja­vík­ur­kjör­dæmi norður, lagði áherslu á hag­ræð­ingu og fram­leiðni­aukn­ingu í heil­brigð­is­kerf­inu á fundi Lækna­ráðs með full­trúum stjórn­mála­flokka sem hald­inn var í síð­ustu viku.

Sagði ráð­herra að umræðan um fjár­mögnun spít­al­ans væri á svip­uðum stað í dag og hún var fyrir 5, 10 eða jafn­vel 20 árum. Alltaf væri kraf­ist auk­inna fjár­veit­inga til heil­brigð­is­mála. „Ég held að við munum aldrei kom­ast á þann punkt að við fáum yfir­lýs­ingu frá Land­spít­al­anum: ‘Þetta er komið nóg’. Ég bíð alla­vega spenntur eftir þeim degi. Það þýðir ekki að það eigi ekki að bæta í,“ sagði Þor­steinn. 

„Ég get bara sagt, kom­andi úr einka­geir­anum, það er ekk­ert fyr­ir­tæki sem býr við það umhverfi“

„Hvernig getum við nýtt fjár­magnið betur? Það er alltaf og verður alltaf að vera und­ir­liggj­andi krafa. Það er talað um aðhalds­kröfur. Ég get bara sagt, kom­andi úr einka­geir­anum, það er ekk­ert fyr­ir­tæki sem býr við það umhverfi að geta fengið verð­hækk­anir sem nema verð­lagi og launa­kostn­aði. Það er alltaf krafa um ein­hvers konar fram­leiðni­aukn­ingu inni í kerf­inu. Opinber rekstur þarf að gang­ast undir slíka fram­leiðni­aukn­ingu líka. Það er auð­vitað bara grund­völl­ur­inn fyrir því að við náum fram­gangi í kerf­inu.“ Þá hvatti hann til þess að leitað yrði leiða til að „gera hlut­ina betur, hag­kvæmar, skil­virkar,“ en tók um leið undir að Land­spít­al­inn yrði að geta staðið undir þeirri þjón­ustu sem gerð er krafa um að sé veitt.“ 

Stjórnlaus og vælandi peningahít?

Páll Matth­í­as­son, for­stjóri Land­spít­al­ans, furð­aði sig á áherslum Þor­steins og spurði hvort hann væri að dylgja um stjórn­endur og starfs­menn Land­spít­al­ans.

„Ég vil að þú sann­færir mig um að þú sért ekki að koma hérna með dylgjur inn á Land­spít­ala í garð okkar sem hér störfum þegar þú talar um að það sé nú aldrei hægt að setja nóg í heil­brigð­is­kerfið, eins og við séum bara vælandi og ein­hver óstöðv­andi hít,“ sagði Páll. Þá benti hann á að Land­spít­al­inn hefði þurft að gang­ast undir strangar aðhalds­kröfur um margra ára skeið, ekki síst á kreppu­ár­unum.

„Við erum búin að vera að hag­ræða, við hag­ræddum hér um 20 pró­sent eftir hrun. Og það kost­aði mikið, bæði hvað varðar þjón­ustu, mannauð og ekki síst vís­inda­starf. Það er eitt, annað er það að ár eftir ár var aldrei gert  ráð fyrir álags­aukn­ingu sem var í raun 2 pró­sent hjá okkur. Þetta var í raun 2 pró­senta hag­ræð­ing­ar­krafa,“ sagði Páll. „Ég bara frá­bið mér þessar dylgjur. Við erum hér alla daga að reyna gera okkar besta, að nýta fjár­magnið sem best, en það vantar virki­lega mikið.“

Þor­steinn fékk aftur orðið, lýsti undrun sinni á þeim skiln­ingi sem Páll hafði lagt í orð hans og árétt­aði að það hefði ekki verið ætlun hans að dylgja um starfs­menn spít­al­ans. Hann væri með­vit­aður um það góða starf sem stjórn­endur ynnu. Ummælin um þörf­ina á hag­ræð­ingu bæri ekki að skilja sem gagn­rýni á rekstur spít­al­ans.

Stundin fjall­aði um það í vor hvernig Þor­steinn var stað­inn að því að setja fram rangar tölur um útgjöld til Land­spít­al­ans, en á sama tíma sak­aði hann stjórn­endur spít­al­ans um talna­leik­fimi. 

Blaða­maður Stund­ar­innar sendi Þor­steini Víglunds­syni og aðstoð­ar­mönnum hans tví­vegis fyr­ir­spurn þar sem óskað var eftir skýr­ingum á mál­flutn­ingi ráð­herra og spurt hvort ráð­herra hygð­ist biðj­ast afsök­unar á því að hafa sett fram rang­færslur um fjár­mál spít­al­ans. Engin svör bár­ust.

Landspítalinn fær minna en stjórnendur telja nauðsynlegt

Í fjár­laga­frum­varpi frá­far­andi rík­is­stjórnar var gert ráð fyrir að fjár­veit­ingar vegna þjón­ustu og rekst­urs Land­spít­al­ans ykjust um tæpar 600 millj­ónir á árinu 2018. Þetta er umtals­vert minni aukn­ing en stjórn­endur spít­al­ans hafa full­yrt að sé nauð­syn­leg til að tryggja við­un­andi þjón­ustu við sjúk­linga.

Samkvæmt sama frum­varpi fellur tíma­bundið fram­lag vegna hjúkr­unar- og dval­ar­rýma, meðal ann­ars til að mæta útskrift­ar­vanda Land­spít­al­ans, niður á kom­andi fjár­laga­ári auk þess sem rekstr­ar­grunnur hjúkr­unar- og end­ur­hæf­ing­ar­þjón­ustu lækkar um tæp­lega hálfan millj­arð.

Í for­stjórapistli Páls Matth­í­as­sonar í dag kemur fram að Land­spít­al­inn telji nauð­syn­legt að fá 600 millj­ónir króna í fjár­lögum árs­ins 2018 til að bæta kjör og vinnu­tíma hjúkr­un­ar­fræð­inga. Bent er á að í fjár­mála­á­ætlun frá­far­andi rík­is­stjórnar hafi verið gert ráð fyrir 3,8 millj­örðum króna á næstu 5 árum til að fjölga heil­brigð­is­starfs­fólki á Land­spít­ala. Hins vegar hafi aðeins 60 millj­ónir verið settar til verk­efn­is­ins í fjár­laga­frum­varpi árs­ins 2018. „Land­spít­ali telur þurfa að tífalda þá upp­hæð, þannig að hún nemi að lág­marki 600 millj­ónum króna á árinu 2018,“ segir í pistl­inum. „Ef sú upp­hæð fæst, mun Land­spít­ali nýta hana til að bæta starfs­um­hverfi hjúkr­un­ar­fræð­inga almennt og til að minnka vakta­byrði og bæta grunn­kjör þeirra hjúkr­un­ar­fræð­inga sem starfa í vakta­vinnu.“