Sam­komu­lag um þing­lok náð­ist milli fimm þing­flokka í kvöld, en Sam­fylk­ingin og Píratar sátu hjá við afgreiðslu þess. Að því er fram kom í yfir­lýs­ingu sem Unnur Brá Kon­ráðs­dóttir, for­seti Alþingis, las upp mun þing koma saman á morgun. Á meðal mála sem sett verða á dag­skrá eru breyt­ingar á laga­á­kvæðum um upp­reist æru og breyt­ingar á lögum um útlend­inga. 

Logi Már Ein­ars­son, for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, tjáir sig um sam­komu­lagið á Facebook og segir ömur­legt að hafa þurft „að semja um þing­lok bak við lok­aðar dyr, þar sem öryggi og vel­ferð barna var notað sem skipti­mynt“.

Smári McCarthy, þing­maður Pírata, tekur í sama streng og segir Bjarna Bene­dikts­son for­sæt­is­ráð­herra hafa reynt að stilla þing­flokk­unum „upp við vegg á þann hátt að það yrði ekk­ert sam­komu­lag nema við féllum frá stjórn­ar­skrár­mál­inu“. Þannig hafi hann í raun verið að „hóta að ógna lífi barna og neita þolendum kyn­ferð­is­of­beldis um rétt­læti, ef ekki yrði fallið frá mjög eðli­legri kröfu um lýð­ræðisúr­bætur“.

Katrín Jak­obs­dóttir, for­maður Vinstri grænna, seg­ist hafa lagt fram mála­miðl­un­ar­til­lögu um stjórn­ar­skrár­breyt­ingar og að allir flokkar nema Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi tekið vel í til­lög­una. Snerist til­lagan um að sam­þykkt yrði breyt­inga­á­kvæði við stjórn­ar­skrá í anda þess sem var í gildi á tíma­bil­inu 2013 til 2017.

Hér að neðan má sjá, í tíma­röð, inn­leggin sem Katrín, Smári og Logi birtu á Facebook í kvöld. Þegar þetta er ritað hafa full­trúar ann­arra flokka ekki tjáð sig um þing­lokin.

Smári McCarthy:

„Þetta var stórfurðu­legur dagur. Samn­inga­við­ræður flokk­anna um þing­lok hafa verið í gangi síðan fyrir helgi, en Píratar hafa haldið því á lofti að tryggja öryggi þeirra barna sem hafa leit­ast eftir öryggi á Íslandi, að klára málin með upp­reist æru og ýmis­legt fleira, en jafn­framt að til­laga okkar um að þjóðin fái að ákveða stjórn­ar­skrár­breyt­ingar í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslum hljóti með­ferð á þing­inu. Í dag reyndi Bjarni Bene­dikts­son að stilla okkur upp við vegg á þann hátt að það yrði ekk­ert sam­komu­lag nema við féllum frá stjórn­ar­skrár­mál­inu. Með því var hann hóta að ógna lífi barna og neita þolendum kyn­ferð­is­of­beldis um rétt­læti, ef ekki yrði fallið frá mjög eðli­legri kröfu um lýð­ræðisúr­bætur. Við harð­neit­uðum að lúffa fyrir svona ósmekk­legum hót­unum, og fyrir rest varð nið­ur­staðan sú að fimm flokkar urðu aðilar að sam­komu­lag­inu, en Píratar og Sam­fylk­ingin héldu sínu striki: við ætlum að tryggja rétt­lætið, öryggi barna, og að krafan um lýð­ræðisúr­bætur fái þing­lega með­ferð.“

Katrín Jakobsdóttir:

Mynd: Pressphotos

„Ég lagði það til áðan á fundi for­manna flokk­anna að við myndum sam­ein­ast um nýtt breyt­inga­á­kvæði við stjórn­ar­skrá í anda þess sem var í gildi 2013-2017, þ.e. að ásamt því að hægt væri að sam­þykkja stjórn­ar­skrár­breyt­ingar með gömlu aðferð­inni væri hægt að afgreiða slíkar breyt­ingar með auknum meiri­hluta á Alþingi og vísa því svo til þjóð­ar­innar og afgreiða þær svo fremi sem 25% kosn­inga­bærra manna myndu sam­þykkja þær.

Þessi til­laga var til­raun til að miðla málum og skapa aukna sam­stöðu um stjórn­ar­skrár­breyt­ingar og tóku allir flokkar, nema Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn, jákvætt í hana. Því miður náð­ist ekki sam­komu­lag allra um málið og því metum við Vinstri-græn það svo að best sé að ljúka þing­inu þannig að börnum í hópi hæl­is­leit­enda verði komið í skjól, stigin verði fyrstu skref í átt að því að afnema upp­reist æru úr hegn­ing­ar­lögum og Alþingi sæki svo nýtt umboð til þjóð­ar­innar.“

Logi Einarsson:

„Það er ömur­leg staða að þurfa að semja um þing­lok bak við lok­aðar dyr, þar sem öryggi og vel­ferð barna var notað sem skipti­mynt.

Í við­ræðum for­mann­anna lagði Sam­fylk­ingin alla áherslu á að:

1. – Mannúð réði för í útlend­inga­málum og Hanyie og Mary fengju að vera áfram á Íslandi og tekið yrði meira til­lit til sjón­ar­miða barna við afgreiðslu hæl­is­um­sókna. Þar náð­ist fram áfanga­sigur. Það náð­ist að berja fram breyt­ingar til bráða­birgða sem munu von­andi bjarga þeim og nokkrum öðrum börnum. Það sorg­lega er að ákvæðið er ekki var­an­legt og fjarar út skömmu eftir kosn­ingar. Því er brýnt að í næstu kosn­ingum velj­ist flokkar sem byggja stefnu sína á mannúð og munu bæta lögin strax á nýju kjör­tíma­bili.

2. - Þjóðin fengi að ráða för í stjórn­ar­skrár­mál­inu. Að Alþingi myndi sam­þykkja nýtt breyt­ing­ar­á­kvæði sem gerði þjóð­inni kleift að breyta stjórn­ar­skránni á næsta kjör­tíma­bili. Þar höfðum við og Píratar því miður ekki erindi sem erf­iði en við berj­umst áfram!“

Bætt við kl. 23:10:

Bjarni Benediktsson:

„Nú hafa tek­ist samn­ingar um þing­lok. Í grófum dráttum má segja að tvær leiðir hafi verið færar. Annars vegar að tak­marka mála­fjöld­ann sem mest, og ljúka þing­inu á 1-2 dögum. Hins vegar að setja þing­fund og hefja vinnu við þessi helstu mál og bæta svo við stjórn­ar­skrá og eftir atvikum öðru sem þing­menn vildu ræða.

Mynd: xd.is

Sam­komu­lag var gert um hið fyrr­nefnda milli allra flokka utan Pírata og Sam­fylk­ingar.

Við munum sam­kvæmt þessu fella upp­reist æru úr hegn­inga­lögum. Breyt­ingar á laga­á­kvæðum sem varða hæl­is­leit­endur koma á dag­skrá. Önnur mál varða kosn­ingar eða forms­at­riði.

Nokkrir þing­menn fara mik­inn í kvöld vegna þess að breyt­ingar á stjórn­ar­skránni (breyt­inga­á­kvæð­inu) eru ekki hluti sam­komu­lags­ins. Þannig segir Smári Mccarthy sem nýlega var í fréttum fyrir rætnar sam­lík­ingar við mál Jimmy Savile, að ég hafi með aðkomu minni að þing­loka­samn­ingum hótað ,,að ógna lífi barna og neita þolendum kyn­ferð­is­of­beldis um rétt­læti, ef ekki yrði fallið frá mjög eðli­legri kröfu um lýð­ræðisúr­bætur."

Afsakið, en er ekki bara komið ágætt af svona lög­uðu? Hvað eiga svona skrif að þýða? Er þetta fram­lag til bættrar þjóð­fé­lags­um­ræðu - leiðin til að end­ur­heimta traust á stjórn­málum?

Þingið getur í krafti meiri­hluta­vilja sett á dag­skrá það sem það kýs. Það er hins vegar nið­ur­staða lang­flestra þing­flokka, eftir fjölda funda, að ljúka þing­inu með fáeinum málum og láta stjórn­ar­skrána bíða.

Fyrir nokkrum dögum lagði ég fram til­lögu að verk­lagi við breyt­ing­arnar sem allir for­menn tóku nokkuð vel í á for­manna­fundi. Píratar höfðu mestan fyr­ir­vara og kröfð­ust þess á næsta fundi að breyt­ing á breyt­inga­á­kvæði stjórn­ar­skrár­innar næði fram að ganga. Að þessu sinni skyldi þó farin önnur leið en þegar slíkt ákvæði var síð­ast í gildi, með lægri sam­þykk­is­þrösk­uldum. Fyr­ir­varar Pírata urðu á end­anum til þess að ekk­ert varð úr sam­komu­lag­inu.

Það er mín skoðun að ef hrófla á við ein­hverju í stjórn­ar­skránni skuli vandað til verka, gef­inn tími til umsagna og nefnda­með­ferðar. Er það svo að þeir sem fara fram á vandað verk­lag við breyt­ingar á stjórn­ar­skrá verð­s­kuldi ásak­anir að skeyta engu um líf barna eða fálæti vegna kyn­ferð­is­brota? Ég hélt við hefðum fundið botn­inn í umræðu um þau mál í síð­ustu viku, en lengi getur vont versnað.“