Fögr loptsjón og vígahnöttr

Ill­ugi Jök­uls­son fann „víga­hnött“ í Þjóð­ólfi fyr­ir 151 ári

Fögr loptsjón og vígahnöttr

Vígahnöttur var á ferðinni yfir landinu síðastliðna nótt og sást víða að. Mörgum þótti greinilega orðið „vígahnöttur“ vera nokkuð framandlegt yfir það sem yfirleitt er einfaldlega kallaður loftsteinn, en sannleikurinn er sá að þetta orð er gamalkunnugt.

Af handahófi birti ég hér frétt úr Þjóðólfi 27. nóvember 1866, þar sem Páll Melsteð segir frá einu miklu loftsteinaregni sem þá hafði greinilega átt sér stað tveim vikum fyrr.

„Að kvöldi 13. þessa mánaðar sást hér fögr loptsjón og vil ég með nokkrum orðum geta hennar hér og síðan leiða athygli manna lítið eitt að því efni.

Þetta sama kveld var veðr bjart í lopti, en ský eða þokubakkar niðr við fjöll og sjóndeilrdarhring, frost nokkurt og föl á jörðu. Nætrverðir bæarins komu á strætin kl. 10 um kveldið og tóku þegar eptir því, að stjörnvhröp í frekara lagi sáust um austrloptið; aðrir menn sátu inni og vissu svo eigi hvað úti gjörðist.

Þessi stjörnuhröp fóru alltaf vaxaudi, og þegar kom fram um 11. stund voru þau mörg á lopti í einu, ofar og neðar í lopti og til beggja hliða; þá urðu nokkrir aðrir menn hér í bænum þessa varir, og horfðu á um stund; hér um bil kl. 12 stóð þetta sem hæzt, en síðan fór það heldr mínkandi, og kl. 1 fór veðr að þykkna; þó sáu nætrverðir Ijósglampana við og við fram til kl. 4 um nóttina.

Öll þessi loptljós komu úr norðaustri (landnorðri) og flugu upp á loptið til suðvestrs (útsuðrs), komust sum eigi nema nokkra leið upp á loptið, en sum upp á háhvolfið og eyddust þar. Öll voru þau smá, eins og venjuleg stjörnuhröp, nema eitt, það var allmikill eldhnöttr (vígahnöttr?), og lýsti mjög af, er hann þaut upp á loptið, en þar hvarf hann; eigi heyrðu þeir þyt eða bresti til þessara loptsjóna, en mjög hafði sjón þessi verið fögr, og líkast til að sjá einsog ótal flugeldum (Raketter) væri skotið upp af litlu svæði á norð-austrloptinu.

Nóttina þar á undan höfðu nokkur af þessum flugljósum sézt eins og að undanförnu í vetr, en aldrei þykjast þeir, sem á horfðu, hafa séð neitt þessu líkt.

Það eru mikil líkindi til að þessi sjón hafi víðar sézt hér á landi, og væri æskilegt, að þeir, sem hafa verið svo heppnir að sjá hana, vildu senda til blaðanna skýrslu um það, og sömuleiðis ef þeir hefðu séð slíkt að undanförnu.

En hvað vita menn nú um þesskyns loptsjónir, sem hér er um að ræða? ... Vér köllum þetta stjörnuhrap, þegar það er eigi stærra til að sjá en stjarna, en eldhnetti eða vígahnetti og vígabranda, þegar það er stærra ...

 

Kjósa
1
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Flækjusagan

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
1
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Hópuppsögn Reykjavíkurborgar: „Ég hét því að gera breytingar“
5
Innlent

Hópupp­sögn Reykja­vík­ur­borg­ar: „Ég hét því að gera breyt­ing­ar“

„Ég hét því að gera breyt­ing­ar og taka til hend­inni í rekstri borg­ar­inn­ar,“ sagði Hild­ur Björns­dótt­ir borg­ar­stjóri. Breyt­ing­ar hafa áhrif á 27 stöðu­gildi af 42 á áð­ur­nefnd­um skrif­stof­um. Starfs­fólki skrif­stof­unn­ar mun eft­ir að breyt­ing­ar hafa að fullu kom­ist til fram­kvæmda, hafa fækk­að um minnst fjöru­tíu pró­sent.

Mest lesið í mánuðinum

Sáu sárin sem hún faldi
1
ViðtalElsku Embla

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.
Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
4
Úttekt

Millj­arða fjár­fest­ing­ar Guð­bjarg­ar sem ekki sjást í skýrsl­unni

Við­skipta­veldi Guð­bjarg­ar Matth­ías­dótt­ur bygg­ir fyrst og fremst á hagn­aði í sjáv­ar­út­vegi. Frá því að hún sett­ist í stjórn Ís­fé­lags­ins hafa nærri 15 millj­arð­ar streymt úr Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um til Guð­bjarg­ar og fjöl­skyldu. Hvorki hún né fjár­fest­ing­ar henn­ar koma fram í skýrslu sem unn­in var að beiðni Al­þing­is um eign­ir, eig­end­ur og fjár­fest­ing­ar stærstu út­gerð­ar­fé­laga lands­ins.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár