Verð­bólga er komin í hæsta gildi sitt frá sept­em­ber 2024 eftir nýj­ustu mæl­ingu, þar sem hún fer umfram spár. Vísitala neyslu­verðs hækk­aði um 0,38% í jan­úar einum og sér og er hækkun vísi­töl­unnar til síð­ustu 12 mán­aða, eða verð­bólga, komin í 5,2%.

Lands­bank­inn hafði spáð því að verð­bólga mæld­ist 5,1% í jan­úar og að vísi­talan myndi hækka um 0,3%. Íslands­banki hafði spáð 4,9% verð­bólgu.

Þetta þýðir að höf­uð­stóll verð­tryggðra fast­eigna­lána lands­manna mun hækka um 0,38% á einum mán­uði, að frá­dreg­inni afborgun sem er breyti­leg eftir lengd lána og stöðu. Lang­flest hús­næð­is­lán sem tekin hafa verið síð­ustu mán­uði eru verð­tryggð.

Aðrar slæmar fréttir fyrir hús­næð­is­eig­endur nú er að þróun fast­eigna­verðs er ekki að hækka vísi­tölu neyslu­verðs. Þvert á móti hefur fast­eigna­verð lækkað. Áhrifin birt­ast þó í gegnum „reikn­aða húsa­leigu“. Vísitala neyslu­verðs án hús­næðis hækkar um það sama og vísi­talan almennt.

Ein helsta ástæðan fyrir hækkun vísi­töl­unnar eru gjald­skrár- og skatta­breyt­ingar rík­is­ins.

„Um ára­mótin voru gerðar ýmsar breyt­ingar á gjöldum tengdum öku­tækjum sem höfðu áhrif á vísi­tölu neyslu­verðs. Olíu­gjald og vöru­gjöld á elds­neyti voru lögð niður og kolefn­is­gjaldið var hækkað. Tekin voru upp kíló­metra­gjöld fyrir öll öku­tæki, vöru­gjöldum á öku­tæki var breytt og raf­bíla­styrk­ur­inn var lækk­aður,“ segir í til­kynn­ingu Hag­stof­unnar.

Hækkun vísi­töl­unnar kemur þrátt fyrir útsölu­á­hrif, þar sem verð á fötum og skóm lækk­aði um 7,4% og hús­bún­aði um 5,4%. Þá lækk­uðu flug­far­gjöld um 10,8%.

Verð­bólgu­töl­urnar nú eru lík­legar til að fresta stýri­vaxta­lækk­unum Seðla­banka Íslands. Næsta vaxta­á­kvörðun er á mið­viku­dag, 4. febr­úar.