Erlent

Hvað þarf til að setja Bandaríkjaforseta af?

Það er tiltölulega einfalt mál að setja Bandaríkjaforseta af ef hann reynist skyndilega óhæfur til að gegna embætti sínu. Vandinn liggur hins vegar í því að það eru varaforsetinn og ríkisstjórnin sem verða að hafa frumkvæði að því.

Illugi Jökulsson

22. janúar 2026 · 08:32

Birtist fyrir tæpum 9 mánuðum.

Eins og nú er komið virðist ekki alveg óhugsandi að áður en síðara kjörtímabili Trumps Bandaríkjaforseta lýkur í janúar 2029 muni stjórnvöld í Bandaríkjunum þurfa að horfast í augu hvort hann sé í raun hæfur til að gegna embætti sínu.

Ekki af neinum pólitískum ástæðum heldur verði spurningin einfaldlega sú hvort honum hafi hrörnað svo mikið andlega og/eða líkamlega að hann geti ekki lengur tekið með vitrænum hætti þær ákvarðanir sem Bandaríkjaforseti stendur frammi fyrir á hverjum degi.

Trump sýnir nú aukin merki aldurs síns – hann verður áttræður 14. júní í sumar – og því er að minnsta kosti ástæða til að skoða þann möguleika.

Engin ákvæði lengi vel

Í upphaflegri stjórnarskrá Bandaríkjanna stóð aðeins að varaforsetinn tæki við embætti forseta ef sá síðarnefndi yrði óhæfur til að gegna því. Ekkert var hins vegar kveðið á um hver ætti að meta það …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Guðjón Jensson skrifaði
23. janúar 2026 10:51

Þessi hrokafulli og hégómalegi forseti hefur sýnt og sannað að hann er ekki forseti venjulegs fólks, hann er forseti tiltölulega fárrar auðmannastéttar sem með ómerkilegu lýðskumi hefur komist upp með hreint ótrúlega hluti. Nú er boðið upp á þýfi sem BNA hefur haft af Venezuela þar sem olíuauðævi þeirrar þjóðar sem þar býr á. Það er eins og ekkert megi vera í friði. Í Ghana sem áður var nefnd Gullströndin sökum mikillra auðæva þar verður innan við 2% af arðinum af gullinu eftir í því landi. Yfir 98% rennur sem arður af gullgreftrinum þarlendis í vasa amerískra fyrirtækja. Það þykir mér einkennilegt að ekkert hefur verið fjallað um þetta mikilsverða mál sem er væntanlega hvatning fyrir Donald Trump til aukinna umsvifa á Grænlandi þar sem verður að fara með fyllstu varfærni sökum þess hver þar er margt viðkvæmt. Hættan af geislavirkni getur orðið hættuleg ef þjösnaskapurinn verður mikill sem er nokkuð líklegt miðað við framgöngu þessa umdeilda forseta sem hyggst stjórna með hervaldinu og tollagleði.

3

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Úttekt

Íbúum boðnar „mútur“ fyrir að samþykkja gagnaver

Andstaða íbúa stöðvaði eða tafði að minnsta kosti 75 gagnaverkefni í Bandaríkjunum á fyrstu þremur mánuðum ársins. Í Pennsylvaníu reyna íbúar að stöðva gagnaver og háspennulínu.

ViðskiptiFerðamannalandið Ísland

Lukkaðist loks að virkja Gullfoss

Eigendur að Gullfosskaffi hafa safnað digrum sjóðum. Þeir hófu innheimtu á bílastæði sínu á sama tíma og ríkisstjórnin kynnti nýjan náttúrupassa fyrir svæðið. Ríkið hefur lagt til meira en 170 milljónir króna að núvirði í stígagerð við Gullfoss.

Erlent

Óánægja Frakka: Vandinn nær lengra en út á göturnar

Óeirðir og fjöldamótmæli í Frakklandi hafa leitt í ljós vaxandi óánægju með efnahagsástandið, stjórnvöld og framtíðarhorfur almennings. Staðan veldur Emmanuel Macron forseta miklum vanda í aðdraganda forsetakosninganna á næsta ári og gæti styrkt stjórnmálaöfl sem berjast gegn hinu hefðbundna valdakerfi.

Viðtal

Ástleysið er sárt

Nánd er næring, nauðsynleg eins og matur. Tæpur helmingur fólks elst upp í óöruggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ástarsamböndum á fullorðinsárum, jafnvel ógnað heilsu, enda er „tengslamyndun ein af grunnforsendum farsældar“, að sögn klíníska sálfræðingsins Guðbrands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ástina í öllum sínum myndum.

GagnrýniHögg

Lexíur og leikhúsið

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Högg eftir James Graham, sem sýnt er í Þjóðleikhúsinu.

ErlentLoftslagsbreytingar

Spá „hættulegri“ hlýnun um 2,8 gráður í heiminum

Vonin um að halda hlýnun undir 1,5 gráðum frá því fyrir iðnbyltingu er „horfin“, segja Sameinuðu þjóðirnar. Skuldbindingar ríkja duga ekki til að ná Parísarmarkmiðunum.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

GagnrýniDjöflar

Hjónadjöflar

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.

Aðsent

Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir

Ég, hóran

Fimmtíu og sjö karlmenn eru grunaðir um að hafa ekki komið ungri konu til aðstoðar þegar vinir þeirra nauðguðu henni í hópi. Hrafnhildur Sigmarsdóttir segir brandara um „hórur“ í ræktinni endurspegla sama tilkall til kvenna.

Innlent

Ísland kemur einna best út úr COVID-faraldrinum

Yfirlæknir á sýkla- og veirufræðadeild Landspítalans segir gögn sýna að Ísland kom einna best út úr COVID-faraldrinum. Annarskonar áskoranir hafa þó fylgt faraldrinum, svo sem Long-COVID og vantraust til bólusetninga.

Viðtal

„Margt sem ég hef séð situr í mér“

Þegar Halla Bergþóra Björnsdóttir varð fyrst kvenna til þess að sinna löggæslu á Húsavík fékk hún að heyra að konur ættu ekkert erindi í lögregluna. Hún lét það ekki á sig fá, varð lögreglustjóri og loks ríkislögreglustjóri. Starfið hefur breytt henni, enda hefur hún komið að erfiðum málum og fengið hótanir. Á sama tíma hefur hún öðlast skarpari sýn á lífið, sterkari löngun til að gera gagn og fundið fyrir þakklæti fyrir allt það góða.

Erlent

Trump og Musk vilja nýjan Úkraínuforseta

„Það er kominn tími til að Zelensky fari frá,“ skrifaði Elon Musk á X, á sama tíma og Úkraínumenn segja Bandaríkin hjálpa Rússlandi í stríðinu.

Stjórnmál

Jón Gnarr yfirgefur þingflokk Viðreisnar

Jón Gnarr ætlar að sitja áfram á Alþingi utan flokka en styðja ríkisstjórnina. Þingmenn stjórnarflokkanna eru nú 34 en voru 36 í upphafi kjörtímabilsins. Tveir þingmenn utan flokka styðja þó áfram stjórnina.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu

Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka.

Stjórnmál

Sjálfstæðismenn aftur á fund bandarískra íhaldsmanna ásamt Zachary

Forysta Sjálfstæðisflokksins og Birgir Þórarinsson, fyrrverandi þingmaður, funduðu með íhaldssömum hugveitum og mæltu fyrir fríverslunarsamningi.