Heitir því að skapa nýja fyrirmynd vinstri stjórnmála

Zohran Mamdani hét því í gær að sýna fram á að vinstri stjórn­mál gætu borið árangur þegar hann tók við emb­ætti borg­ar­stjóra New York. Búist er við að á kjör­tíma­bili hans muni honum lenda saman við Donald Trump, for­seta Banda­ríkj­anna.

Þúsundir manna komu saman í ískulda í stærstu borg Banda­ríkj­anna til að fagna inn­setn­ingu þessa 34 ára gamla demókrata, en hann hefur átt glæsi­legan frama í stjórn­málum eftir að hafa verið til­tölu­lega óþekktur fyrir aðeins ári síðan.

„Þeir vilja vita hvort vinstrið geti stjórnað. Þeir vilja vita hvort hægt sé að leysa úr þeim erf­ið­leikum sem hrjá þá,“ sagði Mamdani fyrir utan ráð­húsið.

„Við munum gera eitt­hvað sem New York-búar gera betur en nokkur annar: Við munum setja heim­inum for­dæmi.“

Í 24 mín­útna ræðu sinni bætti hann við: „Frá og með deg­inum í dag munum við stjórna af víð­sýni og áræðni.“

Mamdani, fyrsti múslim­ski borg­ar­stjóri New York, lagði áherslu á fram­færslu­kostn­að­ar­mál sem voru mið­læg í borg­ar­stjóra­fram­boði hans og hét því að hjálpa þeim sem „hið rót­gróna kerfi hefur svikið“.

Vinstri­s­inn­aðir banda­menn hans, öld­unga­deild­ar­þing­mað­ur­inn Bernie Sanders og þing­konan Alex­andria Ocasio-Cortez, fluttu einnig ræður fyrir framan um 4.000 boðs­gesti.

Bernie SandersÖld­unga­deild­ar­þing­mað­ur­inn frá Vermont, Bernie Sanders, sótti emb­ætt­is­tök­una ásamt eig­in­konu sinni Jane Sanders, í kuld­anum í New York í gær.

Mynd: AFP

„Þakka ykkur fyrir að gefa okkur, frá strönd til strandar, von og sýn um að við getum skapað stjórn­völd sem vinna fyrir alla, ekki bara fyrir hina ríku og fáu,“ sagði Sanders, fyrr­ver­andi for­seta­fram­bjóð­andi.

Á einum tíma­punkti í ræðu hans hóf mann­fjöld­inn að kalla „skatt­leggið þau ríku“. Mamdani vill hækka skatta á rík­ustu íbúa New York.

Þúsundir manna flykkt­ust einnig til mið­borgar Man­hattan, margir með gular og bláar húfur merktar „Zohran“, til að horfa á athöfn­ina á stórum skjám.

„Þetta er í fyrsta skipti á allri okkar ævi sem við finnum fyrir ein­hvers konar póli­tískri von,“ sagði hinn 31 árs gamli vís­inda­maður Jacob Byerly við AFP ásamt eig­in­konu sinni Auburn.

Metnaðarfull stefnuskrá

Mamdani, sem lýsir sér sem lýð­ræð­is­legum sós­í­alista, tekur við völdum á sama tíma og Trump hefur rekið harða hægri­stefnu.

En það á eftir að koma í ljós hvort Mamdani geti staðið við metn­að­ar­fulla stefnu­skrá sína, sem felur í sér fryst­ingu leigu­verðs, almenna barna­gæslu og ókeypis almenn­ings­vagna.

Hegðun Trumps gæti ráðið úrslitum.

Repúblikan­inn, sem er sjálfur New York-búi, hefur ítrekað gagn­rýnt Mamdani, en þeir áttu furðu vin­sam­legar við­ræður í Hvíta hús­inu í nóv­em­ber.

Eitt deilu­málið gæti orðið áhlaup inn­flytj­enda­eft­ir­lits­ins þar sem Trump stendur fyrir sífellt harð­ari aðgerðum gegn inn­flytj­endum víðs vegar um Banda­ríkin.

Mamdani hefur heitið því að vernda sam­fé­lög inn­flytj­enda.

Fyrir kosn­ing­arnar í nóv­em­ber hót­aði for­set­inn einnig að skera niður alrík­is­fram­lög til New York ef borgin kysi Mamdani, sem hann kall­aði „komm­ún­ískan brjál­æð­ing“.

Borg­ar­stjór­inn hefur sagt að hann telji Trump vera fas­ista.

Mamdani minnt­ist aðeins einu sinni á Trump í ræðu sinni þegar hann ræddi fjöl­breyti­leika borg­ar­innar og nefndi stuðn­ings­menn for­set­ans sem einnig studdu hann í borg­ar­stjóra­kosn­ing­unum.

Táknræn innsetning

Inn­setn­ing­ar­at­höfnin var þrungin tákn­rænum atriðum.

Letitia James, rík­is­sak­sókn­ari New York, sem sótti Trump til saka fyrir svik með góðum árangri, stjórn­aði einka­at­höfn á mið­nætti þar sem emb­ætt­is­ei­d­ur­inn var svar­inn á yfir­gef­inni neð­an­jarð­ar­lest­ar­stöð.

Skrif­stofa Mamdanis sagði að þessi lát­lausi vett­vangur undir ráð­hús­inu end­ur­spegl­aði skuld­bind­ingu hans við verka­fólk.

Og í fyrsta skipti í sögu borg­ar­innar not­aði hann Kóraninn til að sverja emb­ætt­is­eið sem borg­ar­stjóri.

Mamdani fædd­ist í Úganda og er af ind­verskum ættum, flutti til New York sjö ára gam­all og naut for­rétt­inda­upp­eldis með aðeins til­tölu­lega stuttri þátt­töku í stjórn­málum.

Til að vega upp á móti reynslu­leysi sínu umkringir hann sig reyndum aðstoð­ar­mönnum sem ráðnir eru úr fyrri borg­ar­stjórn­ar­tíðum og úr stjórn­ar­tíð Joe Biden, fyrr­ver­andi for­seta Banda­ríkj­anna.

Mamdani hefur einnig hafið við­ræður við leið­toga í við­skipta­líf­inu, en sumir þeirra spáðu fjölda­flótta efn­aðra New York-búa ef hann sigr­aði. Leið­togar í fast­eigna­geir­anum hafa borið þær full­yrð­ingar til baka.

Sem verj­andi rétt­inda Palest­ínu­manna mun hann þurfa að sefa áhyggjur gyð­inga­sam­fé­lags borg­ar­innar – þess stærsta í Banda­ríkj­unum.

Lítill hópur fólks með ísra­elska fána virt­ist mót­mæla Mamdani með því að þeyta lúðra á meðan á ræðu hans stóð.