Flækjusagan

Ó hið illa vistarband!

Nei, það voru ekki múslimar sem komu á vistarbandinu alræmda á Íslandi. En það voru heldur ekki vondir Danir. Það var einfaldlega hin rammíslenska yfirstétt.

Illugi Jökulsson

11. júní 2025 · 07:00

Birtist fyrir 10 mánuðum.

Á dauða mínum átti ég von en ekki því að vistarbandið skyti upp kollinum í ræðu á opinberum vettvangi á Íslandi – og þá í samhengi við hættu sem stafaði af innflutningi múslima til Íslands.

Nú er að sönnu engin sérstök ástæða til að hlaupa upp til handa og fóta þótt einhver skripli á skötunni í Íslandssögunni. Það kemur fyrir besta fólk þótt skriplið hafi að vísu verið alveg óvenju vandræðalegt í því tilfelli sem hér er vísað til.

Ekki sjálfs sín ráðandi

En af því tilefni varð mér hugsað til þess að líklega er full ástæða til að rifja reglulega upp merkingu ýmissa lykilhugtaka í íslenskri sögu og hugmyndaheimi. Fólk sem telur sig með réttu eða röngu hafa Íslandssöguna meira og minna á hreinu síðan í skóla – eða altént staðreyndir hennar – heldur líklega oft að aðrir hafi það líka.

En það getur snjóað yfir skólalærdóm ekki síður …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (3)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

PB

Páll Bragason skrifaði
11. júní 2025 10:30

Vistarband er enn við lýði, þar sem atvinnuleyfi vinnuafls frá löndum utan EES er bundið tilteknum vinnuveitanda.

6
Kristbjörn Árnason skrifaði
11. júní 2025 09:45

Það segir að vistabandið hafi loks verið afnumið rétt eftir aldamótin 1900, mig minnir 1905 við andmæli bændastéttarinnar.

Í raun má segja að áhrif vistabandsins hafi ekki horfið fyrr en með lögunum um atvinnuleysis
tryggingar 1956

4
Asmundur Richardsson skrifaði
11. júní 2025 08:46

Bestu þakkir fyrir þessa þörfu upprifjun.

6

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Flækjusagan

Hinn öskrandi straumur

Orrustan við Myeongnyang 1597 réði að líkindum ekki aðeins örlögum Japans og Kóreu heldur alls Kyrrahafssvæðisins og jafnvel Evrópu líka.

Flækjusagan

Andrew Mountbatten-Windsor: Meira að segja nöfn hans eru tilbúningur

Sú var tíðin að hann nefndist einungis Andrés prins. Núna heitir hann Andrew Mountbatten-Windsor og á í vök að verjast í lífinu, enda greinilega ekki mjög fínn pappír. Meira að segja ættarnöfnin hans eru hálfgerð blekking.

Flækjusagan

Midway, Tsúsjíma, Trafalgar og flotinn ósigrandi

Hverjar eru örlagaríkustu sjóorrustur sögunnar? Hér segir af nokkrum þeirra.

Flækjusagan

Hvernig mundi Homo Erectus spjara sig í nútímanum? En Neanderdalsmaðurinn?

Homo Sapiens átti án vafa mestan þátt í að frændur hans dóu út á sínum tíma. En ef skyldar tegundir hefðu náð að lifa af, gætu þær plumað sig í nútímasamfélagi sem við höfum skapað?

Flækjusagan

Þegar Chavez komst til valda – og síðan Maduro

Ástandið í Venesúela hefur verið slæmt síðustu ár og óstjórn Maduro forseta kennt um. Hvort það muni skána nú þegar honum verið hrint úr sessi er óvíst en hér er fjallað um hvað varð til þess að hann, og þó öllu heldur forveri hans, komst til valda.

Flækjusagan

Af hverju er öll þessi olía í Venesúela?

Valdarán eða valdaránstilraun Trumps í Venesúela snýst um olíu, það er ljóst. En hvað er öll þessi olía að gera í iðrum landsins?

Mest lesið

ViðskiptiFerðamannalandið Ísland

Varar við sköttum eftir vænan hagnað

Ævintýralegur hagnaður hefur verið á baðlónum á Íslandi síðustu ár. Eigandi Skógarbaðanna segir fyrirhugaða skattahækkun „eyðileggja“ það sem gangi vel. Hann segist ekki „borga út neinar arðgreiðslur“, en greiddi út arð á síðasta birta rekstrarári og stefnir í nánast skuldlaust félag á næsta ári.

Aðsent

Stefán Ólafsson

Verðbólgan: Betri leið er í boði

Reynslan hefur sýnt að hávaxtastefnan sem hefur verið í aðalhlutverki í baráttunni við verðbólguna skilar ekki góðum árangri. Við erum með hærri verðbólgu en grannríkin þrátt fyrir miklu hærra vaxtastig.

ErlentÍransstríðið

Páfinn gagnrýnir ofbeldisbænir eftir að Hegseth bað til Guðs um „yfirþyrmandi ofbeldi“

Íransstríðið fær á sig sífellt trúarlegri blæ. Stríðsmálaráðherra Bandaríkjanna biður fyrir „yfirþyrmandi ofbeldi“ gegn óvinum Bandaríkjanna. Fyrsti bandaríski páfinn sendi frá sér ákúrur frammi fyrir tugþúsendum áheyrenda á Péturstorginu.

Viðskipti

Býðst að fá arðgreiðslur frá Brimi í evrum

Útgerðarfélagið Brim hefur gert upp í evrum árum saman en nú hefur komið fram að hluthafar geta einnig fengið arð sinn greiddan í evrum. Forstjóri og stærsti eigandi Brims hvatti til þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu og varaði við hagsmunum stjórnmálamanna af því að halda í krónuna.

Viðskipti

Evrópusambandið samþykkir ofveiði á makríl

Samkomulag Íslendinga og nágrannaþjóða utan Evrópusambandsins knúði ESB til þess að fylgja í kjölfarið og veiða meiri makríl en vísindamenn mæla með.

Flækjusagan

Hinn öskrandi straumur

Orrustan við Myeongnyang 1597 réði að líkindum ekki aðeins örlögum Japans og Kóreu heldur alls Kyrrahafssvæðisins og jafnvel Evrópu líka.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Innlent

Svona bendlaði Stefán Einar mann við hryðjuverk

Stefán Einar Stefánsson, þáttarstjórnandi á mbl.is, birti myndir af palestínskum háskólakennara og bendlaði hann við hryðjuverk eftir að hann var viðstaddur mótmæli á Gaza gegn hungursneyð barna. Ályktanir Stefáns Einars um manninn og ásakanir sem hann kynnti þáverandi forsætisráðherra í þætti sínum virðast ganga illa upp.

Stjórnmál

Ekki skýrt hver beri ábyrgð á líki

Gert er ráð fyrir að vandamenn látins einstaklings hafi samband við útfararþjónustu en málið er flóknara þegar engir vandamenn eru til staðar, að því fram kemur í svari dómsmálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi.

Það sem ég hef lært

Sigurjón M. Egilsson

Í nálægð við dauðann

Blaðamaðurinn og sjómaðurinn Sigurjón M. Egilsson skrifar um það að vera í nánd við dauðann.

Viðskipti

Íslensku fyrirtæki líkt við hertæknifyrirtækið Palantir

Stofnendur íslenska hugbúnaðarfyrirtækisins Stratis vilja ekki taka undir nafnbótina „Palantir Evrópu“ en hugbúnaður þess hefur verið notaður af Úkraínuher í drónarhernað. Smári McCarthy, fyrrverandi þingmaður Pírata, er stofnandi en sjóðurinn Darkstar, sem sérhæfir sig í hernaðarmálum, fjárfestir.

Innlent

Lægðir í röðum dynja á Íslandi fram yfir páska

„Stóri boli“ sendir óveður til Íslands. „Gult ástand“ í gildi með hléum. Fólk mun þurfa að skipuleggja ferðalög á milli lægða, miðað við spá.

Efnahagsmál

Seðlabankinn varar við áhættu á húsnæðismarkaði

Framboð íbúða hefur snaraukist á síðustu mánuðum þó að vísbendingar séu um að byggingaraðilar séu að seinka því að klára nýjar íbúðir. Fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands telur að þótt vanskil séu enn lítil auki samspil hárra vaxta og lengri sölutíma áhættu í greininni.

Mest lesið í mánuðinum

Aðsent

Indriði Þorláksson

Kerecis: Úti er ævintýri

Indriði H. Þorláksson hagfræðingur og fyrrverandi ríkisskattstjóri fjallar um skattgreiðslur í tengslum við sölu íslenska nýsköpunarfyrirtækisins Kerecis til hins danska Coloplast.

Innlent

Svona bendlaði Stefán Einar mann við hryðjuverk

Innlent

Kleini handtekinn grunaður um hópnauðgun

Kleini var handtekinn ásamt tveimur öðrum mönnum um helgina grunaður um að hafa nauðgað konu tímunum saman. Fyrrverandi kærasta segir hann hafa beitt sig ofbeldi í sambandinu.

RannsóknMAGA-tengingar Miðflokksins

Leynifundur Sigmundar Davíðs með Repúblikönum

Þrýstihópur MAGA-hreyfingarinnar borgaði fyrir Norðurlandaferð hóps háttsettra Repúblikana til að hitta Sigmund Davíð Gunnlaugsson og aðra áhrifamenn af hægri væng stjórnmálanna. Meðal skipuleggjenda voru aðilar grunaðir um að reyna að stela forsetakosningunum 2020 fyrir Donald Trump. Heimildin rekur tengsl hugveitna sem fjármagnaðar eru af bandarískum auðmönnum til Íslands.

Stjórnmál

Ekki skýrt hver beri ábyrgð á líki

Stjórnmál

Greiddu fyrrverandi oddvita 7 milljónir eftir að Framsókn fékk bæjarstjórastólinn

Nýstofnað félag Ágústs Bjarna Garðarssonar, fyrrverandi oddvita Framsóknarflokksins í Hafnarfirði, fékk greiðslur fyrir ráðgjafastörf eftir að flokksbróðir hans, Valdimar Víðisson, tók við sem bæjarstjóri. Ráðgjafastörf fyrrum bæjarstjóra Mosfellsbæjar, Haraldur Sverrisson, hófust í tíð Rósu Guðbjartsdóttur, flokkssystur hans.