„Þetta eru bara hreinir og klárir stríðsglæpir“

Þegar talið barst að ástand­inu á Gaza-svæð­inu í kapp­ræðum Heim­ild­ar­innar í gær­kvöld fékk Margrét Mart­eins­dóttir, annar þátt­ar­stjórn­anda, ekki að ljúka við spurn­ing­una.

„Þetta eru bara hreinir og klárir stríðs­glæpir!“ kall­aði Jón Gnarr ofan í spurn­ing­una og upp­skar fyrir það mikið lófatak.

Auk Jóns tóku fimm aðrir for­seta­fram­bjóð­endur þátt í kapp­ræð­unum og tjáðu þar skoð­anir sínar á aðstæðum á Gaza og hvort þeir teldu að þar ætti sér stað þjóð­ar­morð. 

Verið að skoða þjóðarmorð

Hvorki Halla Hrund Loga­dóttir né Katrín Jak­obs­dóttir vildu full­yrða að um þjóð­ar­morð væri að ræða. „Það er verið að skoða það [hvort að um þjóð­ar­morð væri að ræða]. Þetta eru hræði­legar aðstæður. Ég á sjálf vini frá Palest­ínu og þekki fólk sem hefur verið að vinna þar. Það er ekk­ert sem afsakar þessa við­burði,“ sagði Halla Hrund.

Henni finnst að for­seti eigi að nýta sam­töl, tæki­færi og aðgang emb­ætt­is­ins til að tala fyrir frið­sam­legum lausnum. „Í sam­hengi við Ísland mun ég sann­ar­lega gera það í sam­ræmi við stefnu stjórn­valda.“

Katrín sagði að skýrt brot á alþjóða­lögum ætti sér nú stað. „Það er full­kom­lega eðli­legt að for­seti tali mjög skýrt gegn slíkum brotum og fyrir friði.“ Allar raddir sem tali fyrir friði hjálpi til. 

Það sem er að ger­ast í Palest­ínu – er það þjóð­ar­morð að þínu mati?

„Það er til rann­sóknar fyrir dóm­stólum núna. En eins og ég sé þetta skýr og klár brot á alþjóða­lögum, mann­úð­ar­lögum og hrylli­legir hlutir sem íslensk stjórn­völd og for­seti eiga að nota sína rödd til að and­mæla,“ sagði Katrín.

Halla og Baldur telja þjóðarmorð eiga sér stað

Halla Tóm­as­dóttir sagð­ist vera hrygg­brotin yfir því sem væri að ger­ast á Gaza. „Þetta er að kremja í mér hjartað og ég held að okkur líði öllum alveg ótrú­lega illa út af þessu. Auðvitað eru þetta stríðs­glæpir. Auðvitað eru þetta brot á alþjóða­lögum.“ Í hennar huga er eng­inn vafi að það sem eigi sér stað sé þjóð­ar­morð.

Hún vill að for­set­inn vinni með rík­is­stjórn lands­ins að því að gera Ísland að tals­manni friðar, frið­sam­legra lausna og vopna­hlés. „Ég held að fleiri konur í for­ystu muni breyta heim­inum til hins betra í þessu og held að for­seti Íslands geti verið fremstur í flokki.“

Ástandið á Gaza angrar Baldur mikið, sem er hættur að geta horft á frétta­myndir þaðan. „Við verðum ein­hvern veg­inn að stíga miklu fastar til jarðar en við erum að gera. Við tókum frum­kvæði í því, meðal vest­rænna ríkja, að við­ur­kenna sjálf­stæði Palest­ínu. Og nú þurfum við dálítið að bretta upp ermarnar og fylgja því máli eftir.“

Hann segir Ísland eiga að nýta banda­lags­ríki sín og sam­vinnu við hin Norð­ur­löndin til að miðla málum og þrýsta á Ísrael. Spurður hvort hann telji að þjóð­ar­morð eigi sér stað segir Baldur að það virð­ist vera. „Það lítur út fyrir það, já.“

Arnar vildi rifja upp lagaskilgreininguna á þjóðarmorði

Arnar Þór Jónsson sagð­ist ekki hafa lesið laga­lega skil­grein­ingu á þjóð­ar­morði í 26 ár og vildi því ekki taka afstöðu til þess hvort það ætti sér stað á Gaza. „Þessi harm­leikur sem þarna á sér stað er nátt­úru­lega þyngri en tárum tekur og ég veit eig­in­lega ekki hvað maður getur sagt. Þetta er svo hrylli­legt. En hitt er alveg ljóst að það verður að bera klæði á vopnin.“

Arnari finnst umræð­una um Palest­ínu skorta trú­verð­ug­leika vegna þess að Ísland hafi ákveðið að ger­ast beinir þátt­tak­endur í víg­bún­aði erlendis. Hann lýsti yfir mik­illi óánægju með þá þróun.

Jón Gnarr líka gráti nær

„Ég tek undir með Höllu Tóm­as­dóttur að maður er gráti nær að lesa þetta og þessa við­ur­styggi­legu árás á flótta­manna­búðir sem er nýjasti við­bjóð­ur­inn,“ sagði Jón Gnarr. 

Hann segir for­seta Íslands eiga að for­dæma svona ástand. „Og beita öllum sínum áhrifum til að reyna að hafa áhrif og tala fyrir frið­sam­legum lausnum.

„Það er eng­inn vafi í mínum huga að þarna eru framdir stríðs­glæpir. Þjóð­ar­morð? Mig grunar það sterk­lega, já.“

Hér má horfa á kapp­ræð­urnar þar sem for­seta­fram­bjóð­end­urnir sex sem mæl­ast með mest fyrir sam­kvæmt kosn­inga­spá Heim­ild­ar­innar mæt­ast. Fyrstu 30 mín­útur streym­is­ins eru öllum aðgengi­legar en áskrif­endur geta horft á kapp­ræð­urnar í heild sinni: