Katrín verður á biðlaunum í framboði

Á meðan Katrín Jak­obs­dóttir er í fram­boði til emb­ættis for­seta Íslands mun hún þiggja full for­sæt­is­ráð­herra­laun, að með­töldu þing­fara­kaupi, í bið­laun í sex mán­uði. Samkvæmt upp­lýs­ingum sem birtar eru á vef Alþingis nema mán­að­ar­legar launa­greiðslur for­sæt­is­ráð­herra um 2.680.000 króna á mán­uði.

Aðspurð hvort að hún muni verða á launum á meðan hún er í fram­boði seg­ist Katrín gera ráð fyrir því án þess að hafa hug­leitt það sér­stak­lega.

„Ég er að segja af mér þing­mennsku. Vænt­an­lega eru ein­hver bið­laun eða eitt­hvað slíkt. Ég hef eig­in­lega ekki velt því fyrir mér enn þá. En segi af mér þing­mennsku og þá vænt­an­lega nýt ég sömu rétt­inda og aðrir þing­menn sem hætta.“

Í lögum um þinga­fara­kaup alþing­is­manna kemur fram að ráð­herra eigi „rétt á bið­launum úr rík­is­sjóði er hann lætur af emb­ætti. Biðlaun jafnhá ráð­herra­launum eru þá greidd í þrjá mán­uði. Eftir ráð­herra­störf í sam­fellt eitt ár eða lengur eru greidd bið­laun í sex mán­uði.“

Katrín er búin að vera for­sæt­is­ráð­herra síðan árið 2017 og á því rétt á bið­launum í sex mán­uði frá og með deg­inum í dag.

Launin gætu verið hærri í raun

Mán­að­ar­legar greiðslur sem Katrín gæti átt von á næstu sex mán­uði gætu þó verið ívið hærri en opin­ber gögn gefa til kynna. En lög um laun for­seta og ann­arra hátt­settra emb­ætti eru í upp­námi eftir að Hæsta­réttur komst að þeirri nið­ur­stöðu að ríkið þyrfti að halda sig við upp­haf­lega launa­út­reikn­inga - útreikn­inga sem þáver­andi fjár­mála­ráð­herra reyndi að breyta eftir að Fjár­sýsla rík­is­ins til­kynnti að launin höfðu verið reiknuð út frá röngum við­miðum. 

Í kjöl­farið fengu þing­menn, ráð­herrar, dóm­arar og aðrir emb­ætt­is­menn leið­rétt­ingu launum sínum og end­ur­greiðslu á fjár­munum sem fjár­mála­ráð­herra krafði þá um að end­ur­greiða á sínum tíma. 

Enn sem komið er liggur ekki fyrir hver kostn­aður rík­is­sjóðs vegna launa­leið­rétt­ing­ar­innar muni verða. Í frétt Heim­ild­ar­innar frá síð­asta mán­uði til­kynnti tals­maður fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins að ráð­herra væri búinn að skipa starfs­hóp um breyt­ingar á gild­andi fyr­ir­komu­lagi æðstu emb­ætt­is­manna. 

Eitt af verk­efnum hóps­ins er leggja mat á kostn­að­inn við leið­rétt­ing­una og birta matið í sam­an­tekt um greiðslur rík­is­ins vegnaa leið­rétt­ingar í launa­við­mið­unum. Þessi skýrsla hefur enn ekki verið birt.    

Launin koma sér vel í framboði 

Ljóst er að bið­launin munu koma sér vel fyrir Katrínu en fram­boð til emb­ættis for­seta Íslands er kostn­að­ar­samt verk­efni. Í nýlegri frétt Heim­ild­ar­innar var sagt frá því að í kosn­ing­unum ári 2016, þar sem sitj­andi for­seti var ekki í fram­boði, hafi fjórir fram­bjóð­endur sem fengu flest atkvæði sam­an­lagt eytt 109 millj­ónum króna á núvirði í fram­boð sín.

Guðni Th. Jóhann­es­son eyddi um 35 millj­ónum króna í sitt fram­boð að núvirði. Framboð Höllu Tóm­as­dóttur, sem fékk næst­flest atkvæði á eftir Guðna, kost­aði rúm­lega 13 millj­ónir króna og Andri Snær Magnason eyddi 21 millj­ónum króna í sitt fram­boð.

Dýrasta fram­boðið var þó rekið af Davíð Oddssyni sem varði sam­tals um 40 millj­ónum króna í sína kosn­inga­bar­áttu. Þar af lagði Davíð sjálfur til um 15,4 millj­ónir króna. Þá styrkti eig­in­kona hans fram­boðið einnig um 560 þús­und krónur að núvirði.