Alabama og Reykjavík

„Ég heiti April Dobbins og við erum stödd háskóla­svæð­inu við Háskóla Íslands þar sem ég er nem­andi. Ég er rit­höf­undur og skrifa mest skáld­skap en ég skrifa líka lis­trýni um kvik­myndir því ég er líka kvik­mynd­ar­gerð­ar­kona. Ég geri mest af heim­ild­ar­myndum en hef líka gert stutt­myndir og myndir í fullri lengd. 

Heim­ilda­myndin sem ég er að vinna að núna er um bónda­býli svartra í Ameríska suðr­inu. Ég kem af bændum og ólst upp á bónda­býli. Hluti af aðdrátt­ar­afl­inu við Ísland var að geta borið saman bænda­sam­fé­lagið hér og þar. 

Hvernig end­aði ég á Íslandi af öllum stöðum? Já ég er sífellt spurð að þessu. Ég kom hérna fyrst árið 2004, bara í heim­sókn. Ég hafði lesið mér til um Ísland og lang­aði að koma og kynn­ast því sjálf. En það var allt annað lands­lag hérna 2004. 

Hvernig þá? Fólk elti mig á röndum, fannst það sér­stakt að sjá mig, sjá mína líka hér. Mér leið eins og menn­ing­ar­legu við­undri. Ég kom í mars og það voru fáir túristar á ferli, vet­ur­inn var á und­an­haldi og ég hitti mikið af fólki, spjall­aði við mikið af fólki. Ég skemmti mér svo vel og ákvað að einn dag­inn myndi ég flytja hingað. Mig lang­aði alltaf að flytja hingað og læra tungu­málið, alla­vega í eitt ár eða svo, bara til að gera það, en það var á lífs list­anum mínum. Á þeim tíma var dóttir mín eins árs svo ég gat ekki flutt en um leið og hún varð átján ára lét ég til skarar skríða. Nú hef ég búið hér síðan í ágúst 2022, svo rúmt ár. 

Ég er ekki enn búin að ákveða hvort ég verði hérna fyrir fullt og allt. Ég spila þetta bara eftir eyr­anu. Mér finnst gott að vera hérna, mér líkar fólkið sem ég hef hitt hér. Ég elska að læra íslensku, ég meina, ég er hræði­leg í íslensku en þetta er ný áskorun býst ég við. Þetta er áhuga­vert tungu­mál, því meira sem ég læri um það því meira skil ég fólkið hér og menn­ing­una. 

Hvað skrifa ég um? Ég skrifa, hvað get ég sagt, myrkt drama, það væri kannski besta lýs­ingin. Ég skrifa mikið um Ameríska suðrið, ég skrifa sögu­legan skáld­skap, alls­konar í raun. Ég skrifa mikið um konur sem eru á flakki, konur á ferða­lagi. Konur sem eru eru ekki hefð­bundnar, eða konur sem eru að reyna brjót­ast út úr skapa­lón­inu sem sam­fé­lagið hefur sett á þær. 

Mér finnst alls ekki erfitt að flakka á milli þess að skrifa skáld­skap ann­ars­vegar og gera heim­ild­ar­myndir hins vegar. Ég flokka þetta bæði undir frá­sagn­ar­list. Þegar fólk spyr mig hvað ég geri, hvað ég vinn við, segi ég oft­ast að ég sé sögu­maður. Þannig eru heim­ild­ar­myndir og skáld­skapur ekki ólík form, ég finn þar að auki frænd­semi með tón­list­ar­mönnum og mynd­list­ar­mönnum, þetta er allt frá­sagn­ar­list. 

Ég var að koma úr Hafn­ar­firði, ég á íslenskan kærasta sem býr þar, og ég kom þaðan í strætó. Þegar ég steig út úr honum fór ég að hugsa um það að það að alast upp í Alabama væri í raun, hvað get ég sagt, ég sé mik­inn skyld­leika á Alabama og Reykja­vík. Ég ólst upp í litlum bæ þar sem allir þekktu alla, þar sem var ekk­ert sem hét nafn­leysi. Ef þú fórst út úr húsi varstu sífellt undir ásjónu ann­arra sem klög­uðu í for­eldra mína um ferðir mína. Það var í raun ekk­ert einka­líf. Þar eru allir hálf skyldir, ég þurfti alltaf að athuga þegar ég var að deita ein­hvern, hvort við værum skyld. Hvað er fjöl­skyldu­nafnið þitt? Hvað heitir amma þín? Ekki svo óal­gengar spurn­ingar úr til­huga­lífi mínu. Bara til þess að ganga úr skugga um að við værum ekki skyld! Það kom oftar en einu sinni fyrir að nið­ur­staðan var skyld­leiki. 

En þegar ég steig úr stræt­is­vagn­inum hér við háskól­ann hugs­aði ég með mér að það að hafa alist upp í Alabama undi­bjó mig fyrir lífið mitt hér. Ég vissi það auð­vitað ekki þá, þegar ég var að alast upp en ég myndi segja að það að alast upp í slíku dreif­býli, stað sem er um margt sein­þroska, stað sem er með svona mikla inni­lok­un­ar­kennd, gerði mig að þeirri mann­eskju sem ég er í dag. Það að hafa alist upp á slíkum stað er ein af ástæð­unum fyrir því að ég sæki í ævin­týri, eins og það að flytja bara til Íslands. Ég barð­ist lengi gegn því að verða eins og ég var að lýsa Alabama en núna, sem full­orðin mann­eskja skil ég betur og tek Alabama í sátt en Alabama gerði mig að þess­ari mann­eskju í stríði við kerfið. Mann­eskju sem þorir að dreyma og ganga á eftir því að þeir ræt­ist því mikið af fólk­inu sem ég ólst upp með eru föst á sama stað.“