„Ísland greiddi í kvöld atkvæði með ályktun á alls­herj­ar­þingi Sam­ein­uðu þjóð­anna um taf­ar­laust vopna­hlé á Gaza sem var sam­þykkt með 153 atkvæðum.“ Svona hefst færsla sem Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra birti á Facebook í kvöld.

Þar segir hún að neyð­ar­um­ræða alls­herj­ar­þings­ins, sem fór fram í dag, hafi verið við­bragð við atburða­rás síð­ast­lið­ins föstu­dags þegar örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna sam­þykkti ekki ályktun um vopna­hlé þar sem Banda­ríkin beittu neit­un­ar­valdi. 

Ísland var með­flutn­ings­að­ili til­lög­unnar um vopna­hléið sem greitt var atkvæði um í kvöld og þótt álykt­unin sé ekki bind­andi þá sýnir hún vilja meiri­hluta aðild­ar­ríkj­anna 193. Alls sátu 23 ríki hjá og tíu greiddu atkvæði gegn til­lög­unni.

Katrín segir í færsl­unni að það sé nauð­syn­legt að vopna­hléið raun­ger­ist taf­ar­laust.

Fyrr um kvöldið átti hún fund með Riyad al-Maliki, utan­rík­is­ráð­herra Palest­ínu, í Genf þar sem hún greindi honum frá ofan­greindri afstöðu íslenskra stjórn­valda, stuðn­ingi Íslands á föstu­dag við til­lögu Antonio Guterres um að örygg­is­ráðið myndi bregð­ast við og þeim fjár­hags­lega stuðn­ingi sem Ísland hefur verið að veita til mann­úð­ar­að­stoðar á Gaza. „Þá greindi ég honum frá sam­þykkt Alþingis um átökin fyrir botni Mið­jarð­ar­hafs. Ég var stödd í Genf á sér­stökum fundi sem hald­inn var af mann­rétt­inda­full­trúa Sam­ein­uðu þjóð­anna í til­efni af 75 ára afmæli mann­rétt­inda­yf­ir­lýs­ing­ar­innar. Þar stýrði ég pall­borði um rétt­inn til heil­næms umhverfis og gerði grein fyrir nið­ur­stöðum þess í lok fund­ar­ins. Þá átti ég fjölda tví­hliða funda, meðal ann­ars um fram­boð Íslands til mann­réttinda­ráðs­ins. Hitti meðal ann­arra for­seta Sviss, for­sæt­is­ráð­herra Liechtenstein, for­sæt­is­ráð­herra Saó Tome og Prinsípe og utan­rík­is­ráð­herra Máritíus.“

Viðsnúningur frá 27. október

Þetta er ekki í fyrsta sinn á und­an­förnum vikum sem alls­herj­ar­þing Sam­ein­uðu þjóð­anna sam­þykkir ályktun um taf­ar­laust vopna­hlé fyrir botni Mið­jarð­ar­hafs. Það gerð­ist líka 27. októ­ber en þá studdu 120 ríki til­lög­una og 14 greiddu atkvæði gegn henni. Alls 45 ríki sátu hjá, þar á meðal Ísland. Sú ákvörðun var tekin af Bjarna Bene­dikts­syni, for­manni Sjálf­stæð­is­flokks­ins sem hafði þá nýlega tekið við sem utan­rík­is­ráð­herra. 

Ákvörðun Íslands að sitja hjá var harð­lega gagn­rýnd víða á sam­fé­lags­miðlum og ann­ars­staðar í sam­fé­lag­inu. Bjarni tjáði sig um málið í færslu á Facebook þar sem hann ítrek­aði að sendi­nefnd Íslands á alls­herj­ar­þing­inu hafi kallað skýrt eftir mann­úð­ar­hléi til að tryggja taf­ar­lausa mann­úð­ar­að­stoð til óbreyttra borg­ara á Gaza. Á fund­inum hefði Jórdanía lagt fram ályktun um ástandið á svæð­inu fyrir hönd ríkja Araba­hóps­ins, en álykt­unin hafi ekki verið bind­andi. „Ísland studdi álykt­un­ina að því gefnu að breyt­ing­ar­til­laga Kanada yrði sam­þykkt, þar sem hryðju­verk Hamas yrðu jafn­framt for­dæmd. Samstaða náð­ist ekki um það á þing­inu og sat Ísland því hjá ásamt á fimmta tug ríkja, þar á meðal Bret­landi, Þýska­landi, Hollandi, Danmörku, Svíþjóð, Finn­landi og Eystra­salts­ríkj­unum. Það er miður að ekki hafi náðst sam­staða á þing­inu um að for­dæma hryðju­verk.“

Þessi afstaða leiddi til mik­illa deilna innan rík­is­stjórnar Íslands þar sem Vinstri græn voru mjög óánægð með ákvörðun Bjarna. Ein birt­ing­ar­mynd þess var að tveir þing­menn Vinstri grænna til­kynntu að þær myndu vera á með­al flutn­ings­manna á þings­álykt­un­ar­til­lögu um að Ís­land styðji vopna­hlé á Gaza, að rík­is­stjórn­in for­dæmi árás­ir Ísra­els­hers á óbreytta borg­ara og á borg­ara­lega inn­viði Palest­ínu. Til­lag­an gekk þvert á af­stöðu ut­an­rík­is­ráð­herra gagn­vart mál­inu. Sú til­laga var á end­anum ekki tekin til atkvæða­greiðslu.

Þess í stað sam­þykkti Alþingi þings­á­lykt­un­ar­til­lögu utan­rík­is­mála­nefndar þann 9. nóv­em­ber um „afstöðu Íslands vegna átaka fyrir botni Mið­jarð­ar­hafs“ um að án tafar „skuli komið á vopna­hléi af mann­úð­ar­á­stæðum á Gaza-svæð­inu“ svo tryggja megi öryggi almennra borg­ara, „jafnt palest­ínskra sem ísra­el­skra“.