Leik­hóp­ur­inn Díó er mættur aftur á svið eftir alltof langa fjar­veru. Í síð­asta verki sínu skoð­uðu Aðal­björg Þóra Árna­dóttir og Ylfa Ösp Áskels­dóttir blak­iðkun áhuga­fólks. Í rann­sókn­ar­reví­unni Pip­ar­fólkið fara þær allt aðrar leiðir og bjóða litlum hópi áhorf­enda í Korn­hlöð­una á Banka­stræti að ferð­ast aftur í tím­ann. Sögu­sviðið er fyrstu ára­tugir tutt­ug­ustu ald­ar­innar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu þegar Reykja­vík var að slíta barns­skónum og aðal­per­sóna verks­ins, sem áhorf­endur heyra í en sjá aldrei, er Guðni Eyj­ólfs­son, langafi Aðal­bjargar.

Stórmerkileg heimild

Guðni, betur þekktur sem Guðni gas, enda starfs­maður á Gas­stöð­inni í Reykja­vík, átti sér nefni­lega leynisjálf sem gam­an­vísna- og revíu­höf­und­ur­inn Gylfi. Þegar Aðal­björg upp­götvar þessa óvæntu stað­reynd hefur hún sam­band við Ylfu og þær leggja af stað í rann­sókn­ar­leið­angur. Illa gengur að finna höf­und­ar­verk Gylfa nema þá helst á síðum dag­blað­anna, í formi pistla og gam­an­vísna. En einn góðan veð­ur­dag fá þær sím­tal frá starfs­manni á Hand­rita­safni Lands­bóka­safns sem biður þær um að koma skjótt. Í litlu skjala­safni undir safn­mark­inu Lbs 5481 4to er for­láta stíla­bók sem inni­heldur leik­rit í einum þætti að nafn­inu Pip­ar­fólkið. Kemur í ljós að ein­þátt­ung­ur­inn er eftir engan annan en Guðna gas.

Pip­ar­fólkið er kannski ekki góður pappír sam­kvæmt nútíma­stöðlum en er stór­merki­leg heim­ild, ekki ein­ungis um gam­an­leik­rit fyrri tíma heldur einnig dag­legt líf í Reykja­vík á þeim tíma þegar leik­þátt­ur­inn er skrif­aður. Með því að rýna í smá­at­riði text­ans þræða Aðal­björg og Ylfa saman fram­vindu leik­rits­ins inn í menn­ing­ar­sögu Reykja­vík­ur­borgar. Stöll­urnar fá síðan leynig­esti til liðs við sig til að koma leik­riti Guðna/Gylfa til skila, ekki ein­ungis í brúðu­formi heldur líka af holdi og blóði.

Ríkidæmi íslenskrar sviðslista- og menningarsögu

Leik­mynd­ina hannar Brynja Björns­dóttir af natni. Engu er ofaukið, enda leik­sviðið afar smátt. Hún vinnur lag­lega með dýpt og stærð, liti og hlut­föll. Aðal­björg og Ylfa eru með dríf­andi og skemmti­lega sviðsnær­veru. Frásögn þeirra er gríp­andi, dans­sporin bráð­fyndin og húmor­inn smit­andi. Aftur á móti er tónn­inn og frá­sagn­ar­mát­inn stundum of hástemmdur, eins og þær séu að flýta sér í gegnum sýn­ing­una. Hannes Óli Ágústs­son aðstoðar við drama­t­úrgíu en leikkon­urnar leik­stýra, ásamt því að standa á sviði og skrifa hand­ritið. Hér hefði verið gott að fá annað par af höndum til að ramma sum atriði betur inn, eða jafn­vel hægja á þeim. Í raun mætti Pip­ar­fólkið vera lengra, nægur er efni­við­ur­inn og vel þess virði að staldra við sum atriði.  

Eins og góðum revíum sæmir þá eru það lögin sem standa upp úr en þau eru tvö undir frá­bærri tón­list Georgs Kára Hilm­ars­sonar. Annars vegar lag um bar­áttu gas­fólks­ins við andgas­fólkið og Lög­reglu­ljóðin eftir Gylfa og hið síð­ara sungið undir lag­inu Álfa­reiðin, betur þekkt eftir fyrstu lín­unni: „Stóð ég úti í tungls­ljósi, stóð ég út við skóg“. Pip­ar­fólkið í höndum Díópars­ins er skín­andi dæmi um ríki­dæmi íslenskrar sviðs­lista- og menn­ing­ar­sögu, sneisa­fullt af for­vitni­legum sögum sem bíða eftir fleiri rann­sak­endum.

Nið­ur­staða: Bráð­skemmti­leg en hástemmd rann­sókn­ar­revía.