„Mikil umræða hefur átt sér stað und­an­farið varð­andi hinsegin- og kyn­fræðslu í grunn­skólum. Borið hefur á því að vill­andi og oft röngum upp­lýs­ingum sé dreift um sam­fé­lags­miðla, náms­efni tekið úr sam­hengi og því stillt upp á vafa­saman hátt.“

Þetta kemur fram í sam­eig­in­legri yfir­lýs­ingu frá ríki, sveit­ar­fé­lögum, stofn­unum og félaga­sam­tökum vegna umræðu um hinseg­in­fræðslu og kyn­fræðslu.

Börn eigi rétt á menntun og vernd gegn ofbeldi

Vegna þess­ara vill­andi og röngu upp­lýs­inga segja þessir aðilar fullt til­efni til að koma ákveðnum stað­reyndum á fram­færi, en ljóst er að yfir­lýs­ingin er við­bragð við þeirri hat­urs­fullu umræðu í garð hinsegin fólks sem geisað hefur að und­an­förnu. Þar hefur kyn­fræðsla og hinsegin fræðsla í skólum verið harka­lega gagn­rýnd og því hrein­lega haldið fram að verið sé að kenna börnum klám­fengna hluti.

Í yfir­lýs­ing­unni er bent á að íslensk stjórn­völd eru skuld­bundin til að tryggja fræðslu um kyn­heil­brigði, mann­rétt­indi og kynja­jafn­rétti í skóla­kerf­inu. Undir það fellur meðal ann­ars kyn­fræðsla, fræðsla um hinsegin mál­efni og fræðsla um for­dóma og mis­munun.

Samkvæmt Barna­sátt­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna eigi börn rétt á gæða­menntun, heilsu­vernd, vernd gegn ofbeldi og upp­lýs­ingum um mál­efni sem þau varða.

Réttur einstaklinga til að skilgreina kyn sitt

Þá er vakin athygli á því að á Íslandi eru í gildi lög um kyn­rænt sjálf­ræði sem kveða á um rétt ein­stak­linga til þess að skil­greina kyn sitt og tryggja að kyn­vit­und þeirra njóti við­ur­kenn­ingar.

Samkvæmt lögum um grunn­skóla er rekstur þeirra á ábyrgð sveit­ar­fé­laga og sam­kvæmt Handbók um öryggi og vel­ferð barna í grunn­skólum eiga grunn­skólar að vinna mark­visst að for­vörnum barna og ung­menna þar sem hugað er að and­legri, lík­am­legri og félags­legri vellíðan. Þær for­varnir fela meðal ann­ars í sér víð­tæka fræðslu.

Börn gjarnan útsett fyrir klámi

„Öll fræðsla tekur til­lit til ald­urs og þroska barna með far­sæld, vel­ferð, heil­brigði og hag þeirra að leið­ar­ljósi,“ segir þar.

• Hinsegin fræðsla er ekki kyn­fræðsla. Slík fræðsla fjallar um fjöl­breyti­leik­ann, hug­taka­skýr­ingar, virð­ingu og mik­il­vægi þess að vinna gegn for­dómum.

• Kyn­fræðsla snýst um að efla kyn­heil­brigði barna og ung­linga þar sem rýnt er í félags­lega, til­finn­inga­lega, lík­am­lega og and­lega þætti. Slík fræðsla er einnig hugsuð sem for­vörn gegn kyn­bundnu og kyn­ferð­is­legu ofbeldi og áreitni.

• Vegg­spjöld tengd kyn­heil­brigð­isátaki Viku6 eru unnin í sam­starfi við ung­linga sem hafa áhrif á þær áherslur sem settar eru fram hverju sinni. Vegg­spjöldin eru kynnt sam­hliða annarri fræðslu. Börn eru gjarnan útsett fyrir klámi og er vegg­spjöld­unum ætlað að veita þeim upp­lýs­ingar og vera for­vörn gegn áreitni og ofbeldi.

„Við und­ir­rituð styðjum við góða og vand­aða hinseg­in­fræðslu og kyn­fræðslu í skóla­kerf­inu,“ segir í lok yfir­lýs­ing­ar­innar en undir hana skrifa skrifa mennta- og barna­mála­ráðu­neytið, Reykja­vík­ur­borg, Samband íslenskra sveit­ar­fé­laga, Umboðs­maður barna, Mennta­mála­stofnun, Barna­heill, Samtökin 78 og for­eldra­sam­tökin Heimili og skóli.

Engin BDSM fræðsla í fyrirlestrum

Á vef Reykja­vík­ur­borgar er enn­fremur búið að setja ýmsan fróð­leik um þessi mál. Þar segir til að mynda að hinseg­in­fræðsla byggi á því að fjalla um fjöl­breyti­leik­ann, virð­ingu og mik­il­vægi þess að vinna gegn for­dómum.

Á yngsta stigi sé í hinseg­in­fræðslu fjallað um að fólk sé alls­konar og fjöl­skyldur séu alls­konar og það sé í góðu lagi. Á mið­stigi sé útskýr­ing á hug­tökum eins og sam­kyn­hneigð, tví­kyn­hneigð, trans og inter­sex og áhersla lögð á að allt fólk á rétt á búa við öryggi og virð­ingu. Á ung­linga­stigi er aftur rætt um hug­tök, bent á hvar ráð­gjöf og stuðn­ing er að finna auk þess sem umræða um for­dóma og virð­ingu er sett í for­grunn.

„Að gefnu til­efni skal taka fram að fræðsla um BDSM fer EKKI fram í fyr­ir­lestrum eða öðru kennslu­efni um hinsegin mál, hvorki með börnum né ung­lingum,“ segir á vef borg­ar­innar. Um eina setn­ingu sé að ræða á einu vegg­spjaldi sem útbúið var árið 2019, sama ár og Hatari keppti í Eurovision fyrir Íslands hönd en þá hafi börn og ung­menni spurt hvað BDSM væri.