„Fjár­fest­ing erlendra aðila á mark­aði hér á landi er mun minni en á Norð­ur­löndum. Það er ekki vegna þess að það sé skortur á afli, þekk­ingu, hug­viti eða dugn­aði í íslensku atvinnu­lífi, heldur er skýr­ing­una að finna í íslensku krón­unni, sem er versti óvinur atvinnu­lífs­ins og fólks­ins í land­inu - en meira um það síðar.“ 

Þetta skrifar Jón Ásgeir Jóhann­es­son, stjórn­ar­for­maður SKEL, í ávarpi sínu sem birt­ist fremst í árs­skýrslu fjár­fest­inga­fé­lags­ins sem gerð var opin­ber í dag. Þar segir Jón Ásgeir að hann hafi sagt við hlut­hafa félags­ins að það að hafa fjár­fest­inga­fé­lag skráð á Íslandi sé til­raun sem enn á eftir að sjá hvort eigi rétt á sér. „Ég hef fulla trú á henni og vona að við munum laða að okkur inn­lenda sem erlenda fjár­festa sem geta fjár­fest í hinum ýmsu greinum íslensks atvinnu­lífs í gegnum SKEL.“

Könnun sem Maskína gerði fyrir Evr­ópu­hreyf­ing­una í síð­asta mán­uði sýndi að fleiri lands­menn eru fylgj­andi þvi að ganga í Evr­ópu­sam­bandið en eru á móti því. Alls sögð­ust 40,8 pró­sent vera hlynnt inn­göngu en 35,9 pró­sent voru á móti. 

Þetta var fjórða könn­unin sem gerð hefur verið und­an­farið ár sem sýnir fleiri fylgj­andi því að ganga í Evr­ópu­sam­bandið en eru á móti því, þótt stuðn­ingur við aðild fari dalandi. 

Í mars í fyrra birt­ust nið­ur­stöður úr Þjóð­ar­púlsi Gallup sem sýndu að 47 pró­sent lands­manna væru hlynnt aðild að Evr­ópu­sam­band­inu en 33 pró­sent mót­fallin henni. Það var í fyrsta sinn frá árinu 2009 sem meiri­hluti mæld­ist fyrir aðild í könn­unum hér­lend­is.

Hlut­­fall þeirra sem eru hlynntir inn­­­göngu Íslands í sam­­bandið hafði raunar ekki mælst meira en rúm­­lega 37 pró­­sent í mán­að­­ar­­legum könn­unum sem MMR fram­­kvæmdi frá 2011 og út árið 2021. Í síð­­­ustu könnun fyr­ir­tæk­is­ins, sem var gerð í des­em­ber það ár, mæld­ist stuðn­­ing­­ur­inn 30,4 pró­­sent en 44,1 pró­­sent voru á mót­i. MMR rann svo inn í Maskínu og því er nýja könn­unin, sú sem greint er frá hér að ofan, sú fyrsta sem fyr­ir­tækið gerir sem sýnir meiri­hluta fyrir aðild.

Allur hagnaður vegna gangvirðisbreytinga

SKEL fjár­fest­inga­fé­lag hét áður Skelj­ungur í 93 ár. Nafni og til­gangi félags­ins var breytt í byrjun árs 2022 sam­hliða því að til­kynnt var um 6,9 millj­arða króna hagnað á árinu 2021. Sá hagn­aður var nær allur til­­kom­inn vegna sölu á fær­eyska dótt­­ur­­fé­lag­inu P/F Magn á árinu 2021, en bók­­færð áhrif þeirrar sölu á tekjur Skelj­ungs í fyrra voru 6,7 millj­­arðar króna. 

Í fyrra var hagn­að­ur­inn enn meiri, 17,5 millj­arðar króna. 

Sá hagn­aður kom allur til vegna þess að gang­virði fjár­eigna og fjár­fest­inga­eigna var fært upp um 18,9 millj­arða króna. Það er til­komið vegna þess að þegar SKEL var breytt í fjár­fest­inga­fé­lag voru eignir þess færðar á gang­virði í gegnum rekstur. Þær helstar eru Orkan, Skelj­ungur, Gallon og 48,3 pró­sent hlutur í S/P Orku­fé­lag­inu, móð­ur­fé­lagi P/F Magn sem er orku-, versl­unar og olíu­dreif­ing­ar­fyr­ir­tæki í Færeyjum. SKEL til­kynnti í gær að nýr samn­ingur um sölu á hlutnum í S/P Orku­fé­lag­inu hafi verið und­ir­rit­aður við CIG. Kaup­verðið er um 146 millj­ónir danskra króna, rúmir þrír millj­arðar króna. Greitt verður fyrir hlut­ina með reiðufé á afhend­ing­ar­degi, sem áætlað er að verði í lok mars 2023.

Eignir SKEL voru metnar á 38,5 millj­arða króna í lok síð­asta árs og eigið fé félags­ins var 33,4 millj­arðar króna. Mark­aðsvirði SKEL um þessar mundir er 30 millj­arðar króna.

SKEL æltar að greiða hlut­höfum sínum 600 millj­ónir króna í arð vegna frammi­stöðu síð­asta árs. 

Jón Ásgeir að eignast hlut í fjárfestingabanka 

Til við­bótar byggði SKEL upp stöðu í VÍS á árinu 2022, sem nú er alls 8,97 pró­sent. Sú staða gerir félagið að stærsta einka­fjár­fest­inum í trygg­inga­fé­lag­inu og næst stærsta eig­anda þess. Sá hlutur var bók­færður á 2,6 millj­arða króna um síð­ustu ára­mót. Þá á SKEL 14,5 pró­sent hlut í Kalda­lóni. 

Streng­­ur, eign­­ar­halds­­­fé­lag sem stjórn­­­ar­­for­­mað­­ur­inn Jón Ásgeir Jóhann­es­son fer fyr­ir, á 50,1 pró­­sent hlut í SKEL og hefur því tögl og hagldir innan þess.

Helgi Bjarna­son, sem hafði verið for­stjóri VÍS síðan 2017, var rek­inn í upp­hafi þessa árs. Í febr­úar var greint frá því að VÍS og Fossar fjár­fest­inga­banki hefðu ákveðið að hefja við­ræður um kaup VÍS á öllu hlutafé í Fossum. Verði af sam­ein­ing­unni munu hlut­hafar Fossa fá 13,3 pró­sent hlut í sam­ein­uðu félagi. Miðað við það verð sem gengið er út frá eru Fossar metnir á um fimm millj­arða króna í sam­run­anum. 

Í upp­hafi er lagt upp með að Guðný Helga Her­berts­dóttir, sem tók við af Helga sem for­stjóri VÍS, og Haraldur Þórð­ar­son, for­stjóri Fossa fjár­fest­ing­ar­banka, muni sam­eig­in­lega leiða félagið. Fram­tíð­ar­skipu­lag sam­stæðu verður svo skoðað í kjöl­far sam­run­ans, verði af honum.

Gangi sam­run­inn eftir verður fjár­fest­inga­fé­lag sem stýrt er af Jóni Ásgeiri Jóhann­essyni því orðið stærsti einka­fjár­festir­inn í fjár­fest­inga­banka á Íslandi. Jón Ásgeir var síð­ast í slíkri stöðu innan Glitnis fyrir banka­hrun, þegar félög sem hann leiddi stýrðu þeim banka síð­ustu metrana áður en hann féll í októ­ber 2008.