Svein­björg Birna Svein­björns­dóttir, lög­maður og fyrr­ver­andi borg­ar­full­trúi Fram­sóknar og flug­valla­vina, var eini full­trú­inn í borg­ar­ráði sem gagn­rýndi það að ráðið ætl­aði að heim­ila öðru félagi að taka við eign­ar­haldi og skuldum sem hvíldu á lyfja­verk­smiðju Alvotech. Þetta gerð­ist árið 2014.

Verk­smiðjan var þá í bygg­ingu og hafði Reykja­vík­ur­borg samið við félagið Alvogen Biotech vegna bygg­ingar verk­smiðj­unnar árið áður.  Reykja­vík­ur­borg veitti félag­inu greiðslu­frest, og þar með lán, fyrir gatna­gerð­ar­gjöld­unum vegna fram­kvæmda við götur að bygg­ing­unni. Þetta lán fór á veð­bók­ar­vott­orð fast­eign­ar­innar, á fyrsta veð­rétti.   

Í júní 2104 kom svo beiðni frá AlvogenBiotech um að að skuld­irnar við Reykja­vík­ur­borg skyldu færðar yfir á nýtt félag, Fast­eigna­fé­lagið Sæmund, sem er í eigu Róberts Wessman í gegnum flók­inn eignastrúktúr í nokkrum löndum.

Málið var tekið fyrir í borg­ar­ráði og mót­mælti Svein­björg Birna því að Reykja­vík­ur­borg heim­il­aði skuld­ara­skiptin, og þar með eig­enda­skiptin, á lán­inu.  Svein­björg Birna lagði fram sér­staka bókun þess efnis: ,,Framsókn og flug­vall­ar­vinir mót­mæla sam­þykkt um skuld­ara­skipti á þeim for­sendum að almennt eigi að setja fram­sal­s­tak­mark­anir á þau skulda­bréf sem útgefin eru vegna gatna­gerð­ar­gjalda og eftir atvikum ann­arra gjalda er tengj­ast lóðum. Í því máli sem hér er til umfjöll­unar teljum við að skil­yrða eigi fram­salið með þeim hætti að tryggt sé að eign­ar­hald á báðum félög­unum sé það sama, að öðrum kosti verði upp­haf­legi skuld­ar­inn skuld­bund­inn til greiðslu skulda­bréfs­ins.“ 

Tekið skal að skuldin við Reykja­vík­ur­borg var svo gerð upp. 

Fannst skrítið að Róbert eignaðist fasteignina 

Svein­björg Birna segir við Stundina að það sem henni hafi þótt skrítið í þessu máli var að ein­hver einn maður hafi þarna verið að eign­ast fast­eign­ina, jafn­vel þó að Reykja­vík­ur­borg hafi samið við annað fyr­ir­tæki. ,,Þetta var fárán­legt. Á end­anum var þetta bara í eigu ein­hvers eins mann, það var bara ein­hver ein­stak­lingur sem var að fá þennan tékka. Það var ekk­ert tryggt að þetta yrði ekki selt eða myndi skipta um hendur.“ 

Beiðni AlvogenBiotech um skuld­ara­skiptin var sam­þykkt á fundi borg­ar­ráðs með sex atkvæðum og Svein­björg Birna eini borg­ar­full­trú­inn sem greiddi atkvæði gegn beiðn­inni.  

Aðspurð segir Svein­björg Birna um mót­tök­urnar við gagn­rýni hennar í þessu máli. ,,Stemn­ingin í kringum þetta til­tekna mál var þannig, eins og reyndar í kringum fleiri mál, að ég væri svo vit­laus að það væri ekki þess virði að skoða það. Ég var sögð vera óstjórn­tæk. [..] Það spurði eng­inn neinna spurn­inga.“

Á reikiFrá­sagnir um eign­ar­hald og ætlað eign­ar­hald á verk­smiðj­unni sem hýsir starf­semi Alvotech hafa verið mjög á reiki. Ljóst er hins vegar að Reykja­vík­ur­borg samdi ekki beint við félag Róberts Wessman sem á fast­eign­ina í dag.

Mynd: Samsett / Stundin

Tekið skal fram að þó svo Svein­björg Birna hafi verið eini full­trú­inn í borg­ar­ráði sem gagn­rýndi við­skipti Reykja­vík­ur­borgar við Róbert Wessman og Alvogen þá var annar borg­ar­full­trúi sem hafði gagn­rýnt til­hög­un­ina árið áður. Þetta var Líf Magneu­dóttir, borg­ar­full­trúi VG, sem þá var í minni­hluta í borg­inni. Hún blogg­aði meðal ann­ars um málið þá.

Leigufélagið með 1,1 milljarð í tekjur 

Eins og Stundin hefur fjallað um nýlega þá hagn­að­ist Fast­eigna­fé­lagið Sæmundur um  tæp­lega 327 millj­ónir króna í fyrra en leigu­tekjur félags­ins í fyrra námu 1,1 millj­arði króna sam­kvæmt árs­reikn­ingi þess. Á sama tíma og Alvotech, sem leigir verk­smiðj­una  tap­aði 11 millj­örðum króna í fyrra skil­aði fast­eigna­fé­lagið sem Róbert Wessman á og leigir fast­eign­ina til Alvotech þessum mylj­andi hagn­aði.  

Lyfja­verk­smiðjan er bók­færð á 6,2 millj­arða króna í árs­reikn­ingi Sæmundar fyrir árið í fyrra. Verðmæti hennar gæti verið að minnsta kosti þrefalt hærra í reynd eða um og yfir 18 millj­arðar króna miðað við verð­mæti sam­bæri­legra verk­smiðja erlendis, líkt og Stundin fjall­aði um.  

Hagnaður af fast­eign­inni rennur því til eignastrúkt­urs Róberts Wessman en ekki til Alvotech sjálfs sem rekur verk­smiðj­una og greiðir leigu til félags Róberts. 

Eins og Stundin hefur greint frá áður var mjög á reiki hvernig eign­ar­haldi verk­smiðj­unnar ættu að vera háttað og hafa tals­menn Róberts orðið tví­saga um þetta í gegnum tíð­ina. Eitt sem er ljóst, meðal ann­ars út frá orðum Dags B. Egg­erts­sonar borg­ar­stjóra um málið, er að ekki hafi legið fyrir þegar samið var við félagið AlvogenBiotech að Róbert Wessman ætti að eiga fast­eign­ina per­sónu­lega.

Ákvörðun borg­ar­ráðs að heim­ila aðila­skipti á skulda­bréf­inu sem hvildi á eign­inni var svo eitt skref í því að gera þessi eig­enda­skipti á verk­smiðj­unni mögu­leg.