Íslenska ríkið greiðir Erlu Bolladóttur 32 milljóna miskabætur

Sam­komu­lag hefur náðst milli íslenska rík­is­ins og Erlu Bolla­dóttur vegna gæslu­varð­halds sem Erla sætti fyrir meinta aðild að hvarfi Geir­finns Ein­ars­sonar. Erla var sýknuð af þeim ákærum í Hæsta­rétti 1980 en hún mátti sæta frels­is­svipt­ingu í tæpa 8 mán­uði vegna máls­ins.

Samkvæmt sam­komu­lag­inu, sem sagt er frá í til­kynn­ingu á vef Stjórn­ar­ráðs­ins í dag, greiðir íslenska ríkið Erlu Bolla­dóttur miska­bætur fyrir gæslu­varð­haldið á sama grund­velli og sak­born­ingum í Guð­mundar- og Geir­finns­mál­inu, sem síðar voru sýkn­aðir, voru dæmdar í Lands­rétti.

„Nemur fjár­hæð miska­bót­anna um 32 millj­ónum króna en fjár­hæðin tekur mið af þeim bótum sem Lands­réttur ákvarð­aði fyrir gæslu­varð­hald í fyrr­nefndum dómum. Alls sat Erla í gæslu­varð­haldi í 232 daga í tengslum við meinta aðild sína að hvarfi Geir­finns,“ segir í til­kynn­ingu stjórn­valda.

Dómur vegna rangra sakargifta stendur óhaggaður

Á vef Stjórn­ar­ráðs­ins segir að sam­komu­lagið við Erlu Bolla­dóttur taki ein­göngu til gæslu­varð­halds vegna rann­sóknar á hvarfi Geir­finns Ein­ars­sonar. Dómur vegna rangra sak­ar­gifta stendur hins vegar óhagg­aður, sem er í takti við nið­ur­stöðu End­ur­upp­töku­dóms frá 14. sept­em­ber sl.

[adspot]

Hluti sam­komu­lags­ins er yfir­lýs­ing Katrínar Jak­obs­dóttur for­sæt­is­ráð­herra. Þar er Erla Bolla­dóttir beðin sér­stak­lega afsök­unar á þeirri með­ferð sem hún mátti þola og afleið­ingum hennar en hún var á tíma gæslu­varð­halds­ins ung kona með korna­barn. Hér að neðan má lesa yfir­lýs­ingu for­sæt­is­ráð­herra.

Yfirlýsing forsætisráðherra:

Hvörf þeirra Guð­mundar Ein­ars­sonar og Geir­finns Ein­ars­sonar hafa varpað skugga á íslenskt þjóð­líf um ára­tuga skeið og sett mark sitt á ævi fjöl­margra ein­stak­linga. Óvissu­á­standi sem sneri að sak­born­ingum í þessum málum var að mestu eytt með sýknu­dómi Hæsta­réttar yfir þeim sem taldir voru bera ábyrgð á manns­hvör­f­unum, dómum Lands­réttar um sann­gjarnar bætur þeim til handa svo og lögum nr. 128/2019, sem tryggðu bætur til aðstand­enda hinna sýkn­uðu sem voru látnir. Þá hafa þeir sem sýkn­aðir voru og aðstand­endur verið beðnir afsök­unar á því hvernig staðið var að þeirra málum og að þeir hafi verið rang­lega sak­felldir og sætt langri fang­els­is­vist.

En mál þetta lýtur að fleiri sak­born­ingum í mál­unum, sem sættu rann­sókn og gæslu­varð­haldi, sem á sér vart hlið­stæðu í íslenskri rétt­ar­sögu. Erla Bolla­dóttir, ung kona með korna­barn, sætti þannig gæslu­varð­haldi vegna meintrar hlut­deildar í hvarfi Geir­finns Ein­ars­sonar frá byrjun maí­mán­aðar 1976 og fram að jólum sama ár. Aðstæður sem gæslu­föngum voru búnar á þeim tíma voru sér­lega erf­iðar, eins og dómar hafa stað­fest. Erla var sýknuð af ákæru fyrir aðild að hvarfi Geir­finns Ein­ars­sonar með dómi Hæsta­réttar 1980 og féll því ekki undir sýknu­dóm Hæsta­réttar á árinu 2018, og því ekki undir þær ráð­staf­anir sem ríkið ákvað að grípa til í kjöl­far hans. Er staða Erlu því sér­stök meðal sak­born­ing­anna í mál­inu. Lengd frels­is­svipt­ingar hennar meðan á rann­sókn Geir­finns­máls­ins stóð og aðstæður sem henni og barni hennar voru búnar á þeim tíma eru for­dæma­lausar. Í því skyni að leiða til lykta þessi mál, að því er fyrrum sak­born­inga varðar, þykir eðli­legt og sann­gjarnt að biðja Erlu sér­stak­lega afsök­unar á þeirri með­ferð sem hún mátti þola og afleið­ingum hennar. Þá þykir og sann­gjarnt, þó svo að langt sé um liðið, að Erla fái sam­hliða greiddar bætur vegna frels­is­svipt­ingar sinnar í gæslu­varð­haldi til sam­ræmis við bætur sem Lands­réttur ákvarð­aði sak­born­ingum sem sýkn­aðir voru af sökum varð­andi manns­hvörfin.