Lýsa yfir áhyggjum og undrun yfir því að blaða- og fréttamenn fái stöðu sakborninga vegna starfa sinna

Félag frétta­manna, stétt­ar­fé­lag frétta­manna á RÚV, lýsir yfir áhyggjum og undrun yfir því að lög­reglan á Norð­ur­landi skuli kalla blaða- og frétta­menn til yfir­heyrslu og veita þeim stöðu sak­born­inga vegna starfa þeirra við blaða­mennsku.

[links]Þórður Snær Júl­í­us­son, rit­stjóri Kjarn­ans, og Arnar Þór Ing­ólfs­son, blaða­maður mið­ils­ins, hafa fengið stöðu sak­born­ings við rann­sókn lög­regl­unnar á Norð­ur­landi, sem er stað­sett á Akur­eyri, á meintu broti á frið­helgi einka­lífs­ins. Þeim var greint frá þessu sím­leiðis í gær og þeir boð­aðir í yfir­heyrslu hjá rann­sókn­ar­lög­reglu­manni emb­ætt­is­ins sem mun gera sér ferð til Reykja­víkur til að fram­kvæma hana.

Aðal­steinn Kjart­ans­son, blaða­maður á Stund­inni, og Þóra Arn­órs­dóttir, rit­stjóri Kveiks á Rík­is­út­varp­inu, hafa einnig verið boðuð í yfir­heyrslu. Sak­ar­efnið sem blaða­mönn­unum er gefið að sök er að hafa skrifað fréttir um „skæru­liða­deild Sam­herja“ upp úr sam­skipta­gögn­um.

Félag frétta­manna vísar í yfir­lýs­ingu sinni í dóma Hæsta­réttar og Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evrópu sem hafa á und­an­förnum árum stað­fest rétt íslenskra blaða­manna og nauð­syn þess að þeir vinni fréttir úr gögnum sem þeim ber­ast, eigi þau erindi við almanna­hags­muni. „Þá ber blaða­mönnum ótví­ræð laga­leg skylda til að vernda heim­ild­ar­menn sína, hvort sem þeir hafa veitt upp­lýs­ingar með lög­mætum eða ólög­mætum hætti,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.

Frelsi fjölmiðla til að miðla staðreyndum og réttum upplýsingum forsenda lýðræðis og friðar

Þá bendir félagið á að blaða- og frétta­menn víða um heim búa við síauknar ógn­anir og ofsóknir, bæði af völdum stjórn­valda, skipu­lagðra glæpa­sam­taka og stór­fyr­ir­tækja. Tveir blaða­menn hlutu á síð­asta ári frið­ar­verð­laun Nóbels, fyrir bar­áttu sína fyrir fjöl­miðla­frelsi í löndum sínum. „Í rök­stuðn­ingi dóm­nefnd­ar­innar kom fram, að frelsi fjöl­miðla til að miðla stað­reyndum og réttum upp­lýs­ingum væri for­senda lýð­ræðis og friðar í ríkjum heims,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.

Félagið bendir einnig á ða Ísland hefur á und­an­förnum árum fallið niður lista sam­tak­anna Reporters Without Borders vegna bágrar stöðu fjöl­miðla hér, nú síð­ast niður í 16. sæti, meðal ann­ars vegna þess að Samherji „skipu­lagði her­ferð árið 2020 til að varpa rýrð á blaða­menn sem fjallað höfðu um frétta­málið (um athæfi fyr­ir­tæk­is­ins í Namibíu)“.

„Nú hefur lög­reglan á Norð­ur­landi boðað blaða- og frétta­menn til yfir­heyrslu fyrir að fjalla um þessa sömu her­ferð. Félag frétta­manna lýsir yfir stuðn­ingi við þessa blaða- og frétta­menn, og lýsir áhyggjum og undrun yfir því að þeir skuli hafa rétt­ar­stöðu grun­aðra fyrir það eitt að sinna störfum sínum,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.