Fella út kröfu um að meirihluti stjórnarmanna búi innan EES

Þórdís Kolbrún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir, ferða­mála-, iðn­aðar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra, leggur til að felld verði úr lögum sú krafa að fram­kvæmda­stjórar og meiri­hluti stjórn­ar­manna í íslenskum atvinnu­fyr­ir­tækjum þurfi að vera búsettir í aðild­ar­ríkjum EES-samn­ings­ins, EFTA eða í Færeyjum. 

Drög að frum­varpi um málið hefur verið birt í sam­ráðs­gátt­inni. Með frum­varp­inu er brugð­ist við athuga­semdum ESA um að skil­yrði um búsetu stjórnar­manna og fram­kvæmda­stjóra í íslenskum fyr­ir­tækjum sé ekki í sam­ræmi við EES-samn­ing­inn.

Ef ekkert er aðhafst þá er von á frekari aðgerðum af hálfu ESA

Í núgild­andi lögum um fjár­fest­ingu erlendra aðila í atvinnu­rekstri er gerð krafa um að fram­kvæmda­stjórar og meiri­hluti stjórn­ar­manna í íslenskum atvinnu­fyr­ir­tækjum skulu vera búsettir hér á landi, óháð eign­ar­hlut, atkvæð­isrétti eða öðrum yfirráðum erlendra aðila.

Búsetu­skil­yrði lag­anna gera þó und­an­tek­ingu fyrir rík­is­borg­ara Fær­eyja, þeirra ríkja sem eiga aðild að samn­ingnum um Evr­ópska efna­hags­svæðið eða þeirra ríkja sem eru aðilar EFTA. Hins vegar gera lögin kröfu um að við­kom­andi rík­is­borg­arar séu búsettir í fyrr­nefndum ríkj­um ef þeir vilja vera stjórn­endur í íslenskum fyr­ir­tækjum.[adspot]

Til­efni frum­varps­ins eru athuga­semd­ir ESA, eft­ir­lits­stofn­unar EFTA, við fyrr­greint búsetu­skil­yrði í íslenskum lögum en stofn­unin vakti fyrst ­at­huga­semd­ir við skil­yrðið í jan­úar 2014. Sam­kvæmt EES­samn­ingum er ekki hægt að setja höft á rétt rík­is­borg­ara á EES-­svæð­inu til að öðl­ast stað­festu á yfir­ráða­svæði ein­hvers ann­ars ríkis á svæð­inu. Stað­festu­rétt­ur­inn felur meðal ann­ars í sér rétt til að hefja og stunda sjálf­stæða atvinnu­starf­semi og til að stofna og reka fyr­ir­tæki.

Nú þegar hefur ESA sent íslenska ríkinu form­legar athuga­semdir með bréfi dags. 4. nóvem­ber 2015. Næsta aðgerð ESA verður í formi rökstutts álits. Í frum­varps­drög­unum segir að ef ekk­ert verður aðhafst í kjölfar þess getur ESA vísað málinu til EFTA-dómstólsins.

Ef frum­varp Þórdísar nær fram að ganga þýðir það að ­stjórn­ar­menn og fram­kvæmda­stjórar ís­lenskra fyr­ir­tækja mega búa hvar sem er í heim­in­um, svo fram­ar­lega ­sem þeir eru rík­is­borg­arar í Færeyjum, aðild­ar­ríkjum Evrópska efna­hag­svæð­is­ins eða EFTA.