Guðni vill að þingmenn endurheimti traust Alþingis

„End­ur­heimt trausts er í senn mögu­leg og brýn. Nú er lag að auka veg­semd þings­ins og virð­ingu – takast vissu­lega á í þing­sal, deila hart ef svo ber undir, en bæta vinnu­brögðin, við­mótið, reglur og þing­sköp. Um leið skulum við halda í heiðri góðar hefðir og venjur, læra af sög­unni, hafa víti til varn­aðar.“ Þetta sagði Guðni Th. Jóhann­es­son, for­seti Íslands, við þing­setn­ingu Alþingis í dag.

Þetta var fyrsta þing­setn­ing Guðna frá því að hann var kjör­inn í emb­ætti for­seta Íslands í sumar. Hann ræddi um þær óvenju­legu aðstæður sem Alþingi kemur nú saman við, þar sem ekki hefur enn tek­ist að mynda nýja rík­is­stjórn. Hann tal­aði einnig um Kristján Eldjárn, þriðja for­seta Íslands, en öld er í dag frá fæð­ingu hans. „Ekki er örgrannt um að almenn­ingi hafi þótt til vansa hve illa þing­inu gekk að mynda rík­is­stjórnir síð­ustu ár Krist­jáns Eldjárns á for­seta­stóli,“ sagði Guðni, en áfram hafi kjós­endur þó treyst Alþingi.

„Sú er því miður ekki raunin um okkar daga. Fleira hrundi en bankar haustið 2008. Fólki fannst þingið hafa brugð­ist. Þótt margt hafi breyst til batn­aðar er ljóst að ekki hefur skap­ast á ný það traust sem þarf að ríkja milli þings og þjóðar. Íslend­ingar dæma alþing­is­menn af verkum þeirra, fram­komu og starfs­háttum.“ Úrbóta væri þörf í þingsalnum, og um það væru margir sam­mála. „Deilu­efni þurfa ítar­lega umræðu en mál­þóf vekur furðu fólks og andúð. Meiri­hluti þarf að hafa úrslita­vald en þeir sem eru í minni­hluta verða að geta haft áhrif á gang mála.“

Guðni gerði einnig að umtals­efni hversu margir nýir þing­menn væru nú komnir til starfa á Alþingi. Aldrei áður hafi eins margir nýliðar sest á þing, rúm­lega helm­ingur þing­manna. Aldrei hafi þing­reynsla verið eins lítil, aldrei hafi eins margar konur verið í þing­heimi og lík­lega hafi bak­grunnur þing­manna aldrei verið eins fjöl­breyttur.