Þorsteinn aftur staðinn að rangfærslum – nú um málefni lífeyrisþega

Þor­steinn Víglunds­son, jafn­réttis- og félags­mála­ráð­herra, fór með rangt mál um kjör líf­eyr­is­þega á Alþingi þann 16. maí. „Mark­miðið er að um næstu ára­mót hækki lág­marks­fjár­hæðir eða lág­marks­tekju­trygg­ingar bæði elli­líf­eyris og örorku­líf­eyris í 300 þús­und krónur eins og lág­marks­laun á vinnu­mark­aði,“ sagði Þor­steinn þegar rætt var um fátækt á Alþingi. Þegar fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar er skoðuð stenst mál­flutn­ingur Þor­steins hins vegar ekki. Raun­veru­leg hækkun á örorku­líf­eyri er aðeins brota­brot af boð­aðri hækkun Þor­steins.

Óskertur örorku­líf­eyrir nemur í dag rúmum 227 þús­und krónum fyrir skatt og þyrfti því að hækka greiðsl­urnar um nærri 33 pró­sent um ára­mótin til þess að hann sé í sam­ræmi við mál­flutn­ing Þor­steins á Alþingi. Í fjár­mála­á­ætl­un­inni, sem sam­þykkt var á Alþingi þann 1. júní,  er hins vegar aðeins gert ráð fyrir 3,1 til 4,8 pró­senta hækkun á ári á tíma­bil­inu 2018 til 2022. Það hefur í för með sér að óskertur örorku­líf­eyrir verður á bil­inu 234 til 238 þús­und krónur á mán­uði í byrjun næsta árs.

Þá hélt Þor­steinn því fram í sömu þing­ræðu að kaup­máttur örorku­líf­eyris hefði fylgt lægstu launum að und­an­förnu. „Það sem skiptir auð­vitað miklu máli í þessu sam­hengi er hver þró­unin hefur verið hjá okkur. Á alla mæli­kvarða stöndum við ákaf­lega vel. Kaup­máttur hefur auk­ist veru­lega á und­an­förnum árum. Kaup­máttur lægstu launa hefur auk­ist umfram almennan kaup­mátt og hefur kaup­máttur bóta að sama skapi fylgt lægstu launum að und­an­förnu,“ sagði Þor­steinn.

Í gögnum sem Hag­fræði­stofnun Háskóla Íslands vann fyrir Örykja­banda­lag Íslands stenst full­yrð­ing  ráð­herra ekki hvað varðar þróun líf­eyris almanna­trygg­inga. Kaup­máttur lág­marks­launa hefur, eins og sést á graf­inu hér að neðan, auk­ist langt umfram kaup­mátt örorku­líf­eyris á síð­ustu árum. Ellen Calmon, for­maður ÖBÍ, og Sigríður Hanna Ing­ólfs­dóttir, félags­ráð­gjafi og starfs­maður mál­efna­hóps ÖBÍ, fjöll­uðu um rang­færslur Þor­steins í pistli sem birt­ist á Vísi í morgun.

Þróun kaup­máttarGögn Hag­fræði­stofn­unar Háskóla Íslands.

Mynd: Notandi

Fyrir alþing­is­kosn­ing­arnar í fyrra lof­aði Viðreisn því að „eng­inn líf­eyr­is­þegi fengi minna en sem nemur lág­marks­launum,“ en lág­marks­laun munu hækka í 300 þús­und krónur á næsta ári. Þá boð­aði Viðreisn til blaða­manna­fundar viku fyrir kosn­ing­arnar og lof­aði breyttum vinnu­brögðum í pólítík. „Viðreisn hvetur önnur fram­boð til Alþingis til að sýna á spilin og útskýra með nákvæmum hætti hvernig þau ætla að standa straum af lof­orðum sínum. Það er sjálf­sögð virð­ing við þá tug­þús­undir kjós­enda sem enn eiga eftir að gera upp hug sinn. Kjós­endur eiga rétt á að vita hverju atkvæði þeirra skilar og treysta því að ekki sé um inn­an­tóm lof­orð stjórn­mála­manna að ræða,“ sagði í til­kynn­ingu Við­reisnar um fund­inn.

Öryrkja­banda­lag Íslands hefur á und­an­förnum mán­uðum gagn­rýnt harð­lega stefnu rík­is­stjórn­ar­innar í kjara­málum öryrkja. Banda­lagið telur að sú leið, sem rík­is­stjórnin lagði upp með í þings­á­lykt­un­ar­til­lög­unni, muni auka bilið á milli lág­marks­launa og óskerts örorku­líf­eyris til muna. „Með fjár­mála­á­ætlun þess­ari virð­ist rík­is­stjórnin ætla að halda þessum hópi í fátækt og þannig koma í veg fyrir þátt­töku þeirra í sam­fé­lag­inu,“ segir í umsögn banda­lags­ins með fjár­mála­á­ætl­un­inni.

Þá var Þor­steinn stað­inn að því í lok apríl og byrjun maí að hafa sett fram rangar tölur um útgjöld til Land­spít­al­ans í við­tali við Morg­un­blaðið og ýkt veru­lega fjár­fram­lög hins opin­bera til mála­flokks­ins. Þegar stjórn­endur gerðu athuga­semdir við mál­flutn­ing ráð­herra sak­aði hann þá um „talna­leik­fimi“.

Stundin hefur tví­vegis sent ráð­herra og aðstoð­ar­mönnum hans fyr­ir­spurn, óskað eftir skýr­ingum og spurt hvort Þor­steinn ætli að biðj­ast afsök­unar á því að hafa sett fram rang­færslur um fjár­mál spít­al­ans. Engin svör hafa borist.