„Ég get alveg sagt þér það að við erum alls ekki ánægð með það ástand sem er þarna og það er alls ekki full­nægj­andi,“ segir Eyjólfur Sæmunds­son, for­stjóri Vinnu­eft­ir­lits rík­is­ins um aðbúnað og öryggi starfs­manna United Silicon.

Þeir starfs­menn sem Stundin hefur rætt við hafa meðal ann­ars gagn­rýnt eft­ir­lit stofn­un­ar­innar. Eyjólfur er ósam­mála þeirri gagn­rýni og segir Vinnu­eft­ir­lit rík­is­ins taka þessu mjög alvar­lega en eft­ir­litið skráði niður 17 athuga­semdir í þremur eft­ir­lits­heim­sóknum sem lutu að grund­vall­ar­at­riðum í öryggi starfs­manna.

Stundin hefur að und­an­förnu fjallað ítar­lega um kís­il­málm­verk­smiðju United Silicon í Helguvík en nú hafa tvær eft­ir­lits­stofn­anir skráð niður 29 frá­vik eða athuga­semdir vegna starf­sem­innar og hafa þær kraf­ist úrbóta. Aðeins tæpir tveir mán­uðir eru síðan að verk­smiðjan var gang­sett en Stund­inni hafa borist fjöl­mörg mynd­skeið sem sýna bæði brot á skil­málum starfs­leyfis United Silicon og brot á ýmsum reglum er varða öryggi og aðbúnað starfs­manna á vinnu­svæð­inu.

Öryggi starfsmanna ekki tryggt

Mynd­skeiðið sem fylgir þess­ari frétt sýnir sjúkra­her­bergi verk­smiðj­unnar en þar á að vera hægt að veita fyrstu hjálp þegar alvar­leg slys eiga sér stað. Sjúkra­her­bergið er þó langt frá því að vera öruggt fyrir með­höndlun sára en það er grút­skítugt auk þess sem engin áhöld eru til að hlúa að þeim sem lenda í slysum eða óhöppum. Stundin hafði sam­band við Eyjólf sem fór yfir þau grund­vall­ar­at­riði sem þurfa að vera í lagi.

„Það á að vera skipu­legt örygg­is­starf í svona fyr­ir­tæki og það á að vera áhættu­mat sem byggir á raun­veru­legum aðstæðum og þar sem meðal ann­ars er tekið á því hvernig brugð­ist er við þegar bil­anir og aðrar óvæntar aðstæður koma upp. Svo á að vera áætlun um heilsu og for­varnir en inni í því eru til dæmis reglu­bundnar mæl­ingar á mengun í and­rúms­lofti starfs­manna. Þá á að vera eft­ir­lit með hávaða og fyrir á að liggja mat á því hvar þarf per­sónu­hlífar og allt slíkt. Síðan eiga að vera til staðar sér­stakir örygg­is­trún­að­ar­menn starfs­manna sem hafa sótt nám­skeið og fengið þjálfun og eiga að vera fyrir hönd starfs­manna í sam­starfi við stjórn­endur fyr­ir­tæk­is­ins um að leysa úr málum. Síðast en ekki síst á að vera starf­andi örygg­is­nefnd þar sem þessi full­trúar og stjórn­endur í fyr­ir­tæk­inu hitt­ast til þess að fara yfir það sem þarf að gera. Þetta eru algjör grund­vall­ar­at­riði sem þurfa að vera í lagi,“ segir Eyjólfur.

Er þetta til staðar hjá United Silicon í dag?

„Nei, þetta hefur ekki verið til staðar. Eins og ég segi þá eru þetta grund­vall­ar­at­riði sem þeir verða að koma í lag og þeir hafa fengið stuttan frest til þess.“

Hvers vegna var ekki farið í eft­ir­lit fyrr og kraf­ist úrbóta fyrr? Er það eðli­legt að leyfa verk­smiðj­unni að hefja rekstur þegar ekki er búið að taka út þá þætti sem snúa að Vinnu­eft­ir­liti rík­is­ins. Hefði ekki verið eðli­legra að gera þetta áður en hún hóf rekstur?

„Það er ekki hægt í þessu til­felli vegna þess að þetta ástand sem þarna er hefði aldrei komið í ljós við skoðun áður en verk­smiðjan var gang­sett.“

Fátæklegt sjúkraherbergi

Eyjólfur segir stofn­un­ina hafa gefið United Silicon stuttan frest til þess að gera úrbætur á þeim sautján athuga­semdum sem skráðar voru. Hann býst fast­lega við því að þær verði fleiri eftir því sem vinnu­eft­ir­litið tekur út fleiri þætti starf­sem­innar. Þá sér­stak­lega því sem snýr að öryggi, aðbún­aði og vinnu­svæði starfs­manna kís­il­málm­verk­smiðj­unnar. Verk­efnið sé gríð­ar­lega umfangs­mikið en í ljósi frétta af ömur­legum aðstæðum starfs­manna United Silicon var ákveðið að eft­ir­lit og úttekt á starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Helguvík yrði sett í for­gang.

Eitt af því sem starfs­menn verk­smiðj­unnar hafa gagn­rýnt er til dæmis sjúkra­her­bergi verk­smiðj­unnar en þar á að vera hægt að veita mönnum fyrstu hjálp, hvort sem starfs­menn hafi brunnið eða skorið sig. Her­bergið er grút­skítugt og engin áhöld eru til staðar til þess að hlúa að þeim sem lenda í slysi. Myndi Vinnu­eft­ir­litið setja út á her­bergið í þess­ari mynd?

„Já, mér sýn­ist það á mynd­inni. Hitt er síðan annað mál að ef það verða þarna alvar­leg slys á að hringja í sjúkra­bíl í grænum hvelli. Þetta sjúkra­her­bergi á að vera og er í áætl­unum um verk­smiðj­una sem hafa komið hingað til umfjöll­unar og mér sýn­ist þetta sjúkra­her­bergi fátæk­lega búið satt best að segja.“

En hvað getur Vinnu­eft­ir­lit rík­is­ins gert til þess að knýja fram úrbætur ef ykkar kröfum er ekki sinnt?

„Vinnu­eft­ir­litið hefur tvær aðferðir til þess að knýja fram úrbætur ef ekki er farið eftir fyr­ir­mælum. Annars vegar að leggja dag­sektir á fyr­ir­tækið og hins vegar, ef við teljum hættu stafa fyrir líf og heilsu starfs­manna sem getur bæði verið bráða- og lang­tíma­hætta, þá getum við stöðvað starf­sem­ina,“ segir Eyjólfur.

Grút­skítugt sjúkra­her­bergi Engin áhöld eru að finna í sjúkra­her­berg­inu til þess að hlúa að slös­uðum. „Ekki í lagi,“ segir vinnu­eft­ir­litið.

Frekari umfjöllun um United Silicon má finna í nýjasta tölu­blaði Stund­ar­innar sem kom út í gær, fimmtu­dag­inn 5. jan­úar.