Benedikt Jóhannesson, fjármála- og efnahagsráðherra, segir mikilvægt að launahækkanir fari ekki fram úr verðbólgumarkmiðum og framleiðnivexti þjóðarbúsins næstu árin. Þetta kom fram þegar ráðherra kynnti fjármálastefnu ríkisstjórnarinnar á Alþingi í dag. 

„Þrátt fyrir að verulegar launahækkanir á árunum 2015 og 2016 hafi enn sem komið er ekki leitt til hárrar verðbólgu er mikilvægt að ekki verði samið um launahækkanir á komandi misserum umfram verðbólgumarkmið og framleiðnivöxt þjóðarbúsins,“ sagði Benedikt. 

Kolbeinn Óttarsson Proppé, þingmaður Vinstri grænna, gerði þetta að umtalsefni og benti á að nýlega hefðu þingmenn fengið gríðarlega launahækkun. „Er aldrei sú staða uppi að það sé bara í lagi að fara í almennilegar launahækkanir?“ spurði hann. „Getum við aldrei horft framan í að kannski sé lag að fara í almennilegar launahækkanir?“

Þann 29. október síðastliðinn ákvað kjararáð að hækka laun þingmanna um 45 prósent eða sem nemur 338 þúsund krónum á mánuði. Mikil umræða var um málið og til álita kom að Alþingi hnekkti eða breytti úrskurðinum með lagasetningu. Það var ekki gert. Haft var eftir Benedikt, sem þá var formaður efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, milli jóla og nýárs að ólíklegt væri að Alþingi myndi hrófla við úrskurði kjararáðs, enda hefði kjararáð þar „einfaldlega verið að leið­rétta alls konar inn­grip und­an­far­inna ára“. 

Eins og Stundin hefur fjallað um hafa þingmenn hækkað mun meira í launum en almennir launþegar á undanförnum árum. Árið 2013 voru laun þingmanna 630.024 krónur og hafa þau því hækkað um 74,8 prósent á rúmlega þremur árum. Launavísitala, sem sýnir almenna launaþróun, hefur hins vegar aðeins hækkað um 28,9 prósent á sama tímabili.

Eitt af stóru málunum á þinginu í desember var frumvarp Bjarna Benediktssonar um málefni kjararáðs en það fól í sér verulega fækkun þeirra starfsstétta sem falla undir ákvörðunarvald kjararáðs auk þess sem fyrirkomulagi launaákvarðana var breytt. 

Píratar lögðu til að kjararáð yrði skyldað til að birta opinberlega fundargerðir sínar og leggja fram opinberlega hagsmunaskrá sína en breytingartillögur þeirra voru felldar af öllum hinum flokkunum. 

Þegar greidd voru atkvæði um málið fullyrti Birgitta Jónsdóttir, þingkona Pírata, að frumvarpið tæki „alls ekki á forsendum þess að þetta frumvarp var tekið á dagskrá núna“ – þ.e.a.s. því þegar kjararáð ákvað á kjördag að hækka laun þingmanna um meira en 40% á einu bretti. „Við lögðum til að þetta frumvarp yrði tekið á dagskrá á þeim forsendum að kjararáði yrðu gefin tilmæli um að endurskoða ákvörðun sína. Það hefur ekki verið gert,“ sagði hún og bætti við: „Þá var ákveðið að beina þeim tilmælum til forsætisnefndar að tekið yrði þá á ýmsum álagsgreiðslum til þingmanna ef ekkert yrði gert varðandi kjararáð. Ekki hafa komið neinar skýrar tillögur eða frumvarp frá forsætisnefnd til að gera það þannig að ég bendi á að mér finnst fáránlegt að taka þetta mál í gegn núna fyrst forsendur fyrir því að það fór á dagskrá eru algjörlega brostnar.“ 

Eins og Fréttablaðið greindi frá þann 27. desember hafði á þessum tíma myndast óeining um það í forsætisnefnd hvort rétt væri að skerða álagsgreiðslur. Samkvæmt heimildum Stundarinnar þótti einkum þingmönnum Sjálfstæðisflokksins, Viðreisnar og Framsóknarflokksins tillögur um skerðingar á launum þingmanna ganga of langt og að með þeim væri jafnvel vegið að landsbyggðarþingmönnum. 

Hækkun þingfararkaupsins hefur þegar dregið dilk á eftir sér. Um miðjan janúar samþykkti bæjarstjórn Hafnarfjarðar að afturkalla tímabundna frestun á launabreytingum og þiggja þannig 45 prósenta launahækkun. Þetta var gert á þeim grundvelli að ljóst væri að Alþingi hygðist ekki hnekkja ákvörðun kjararáðs um hækkun þingfararkaups.