Þær ásak­anir sem fram koma á hendur Julian Assange, stofn­anda Wikileaks, í fram­sals­beiðni Banda­ríkja­stjórnar eru ein­ungis topp­ur­inn á ísjak­anum, settar fram í póli­tískum til­gangi og til að auð­velda fram­sal hans til Banda­ríkj­anna. Ljóst er að fleiri og enn alvar­legri ásak­anir bíða handan við hornið.

Mynd: Wikimedia Commons

Þetta segir Kristinn Hrafns­son, rit­stjóri Wikileaks, í sam­tali við Stundina.

„Þarna er ætl­unin að reyna að búa til lágan þrösk­uld til að auð­velda það að hann sé fram­seldur, það er alveg klárt mál og nú þegar búnar að leka um það upp­lýs­ingar að í Banda­ríkj­unum bíði hans fleiri ákærur.“

Assange er í ákæru banda­rískra yfir­valda sak­aður um sam­særi, að hafa hjálpað Chelsea Manning að hakka sig inn á leyni­legan gagna­grunn með rík­is­leynd­ar­málum, sem og að hafa hvatt Manning til að nálg­ast frek­ari gögn þegar hann svar­aði með þeim orðum að for­vitin augu þorn­uðu aldrei. „Ef þú segir þetta við heim­ild­ar­mann þinn þá ert þú sem­sagt orð­inn sekur um sam­særi og ert að hvetja til lög­brota. Hvers lags djöf­uls­ins þvæla er þetta?“

„Banda­rísk stjórn­völd hafa mjög lævís­lega bundið þessa ákæru við ein­hvers­konar meint sam­særi á milli Julian Assange og Chelsea Manning“

Allt að fimm ára fang­elsi liggur við umræddum brotum en núver­andi rit­stjóri Wikileaks er sann­færður um að umrædd ákæra sé einugnis topp­ur­inn á ísjak­anum.

„Banda­rísk stjórn­völd hafa mjög lævís­lega bundið þessa ákæru við ein­hvers­konar meint sam­særi Julian Assange og Chelsea Manning. Það er auð­vitað auð­veld­ara fyrir Breta að fleygja honum út í fanga­vél á grund­velli þess að hann eigi yfir höfði sér max­imum fimm ára fang­elsi, en ef hann á yfir höfði sér ára­tuga­fang­elsi eða dauða­refs­ingu.“

„Stórkostleg árás á fjölmiðlun“

Assange var hand­tek­inn í sendi­ráði Ekvador í Lundúnum í gær en þar hafði hann haldið til síðan þáver­andi stjórn­völd í Ekvador ákváðu að veita honum diplómat­íska vernd fyrir um sjö árum síðan.

Mynd: United States Army

Und­an­farið ár hefur svo verið þrengt veru­lega að Assange í sendi­ráð­inu, svo mikið að á stundum var lokað á öll hans sam­skipti við umheim­inn. Loks aft­ur­köll­uðu stjórn­völd þá vernd sem þau höfðu veitt honum. Hann var hand­tek­inn fyrir að hafa rofið trygg­ingu þegar hann sótti um póli­tískt hæli á sínum tíma auk þess sem banda­rísk yfir­völd hafa farið fram á fram­sal hans.

Kristinn segir ánægju­legt að sjá vax­andi póli­tískan skiln­ing á því hvað hand­taka Julian Assange sé alvar­legt mál. Þannig hafi Jeremy Corbyn, for­maður Verka­manna­flokks­ins, sem og aðrir með­limir hans lýst því yfir að Bretar eigi alls ekki að fram­selja hann til Banda­ríkj­anna, auk þess sem ýmis mann­rétt­inda­sam­tök hafi þegar tekið við sér.

„Þannig að þrátt fyrir allan hávað­ann sem er að graut­ast í kring um málið þá glittir nú í kjarn­ann. Ég vona að það verði ofan á, að menn sikti út auka­at­riðin og ein­beiti sér að aðal­at­rið­unum í þessu máli, sem er auð­vitað að þetta er stór­kost­leg árás á frjálsa fjöl­miðlun, hvorki meira né minna en það.“

Assange ataður auri

Lenín Moreno, for­seti Ekvador, og með­limir úr rík­is­stjórn hans hafa síð­ast­lið­inn sól­ar­hring staðið í ströngu við að svara fyrir málið heima­fyrir en stjórnin er meðal ann­ars sökuð fyrir að ganga erinda Banda­ríkj­anna. Málsvörn yfir­valda hefur byggt á því að Assange hafi brotið ýmsa skil­mála sem hann átti að und­ir­gang­ast og að hann hafi hrein­lega ekki verið húsum hæfur. „Maður er að taka eftir því að það er verið að dreifa ótrú­lega miklum áburði til þess að sverta Julian,“ segir Kristinn sem bætir við að örvænt­ing­ar­full stjórn­völd í Ekvador séu með þessu að reyna að búa til rétt­læt­ingu fyrir sínu smán­ar­lega athæfi gagn­vart Assange.

Þannig hafi utan­rík­is­ráð­herra Ekvador farið með heila möppu af meintum brotum Assange á hæl­is­skil­málum fyrir þingið þar í landi í gær. „Það inni­hélt hluti eins og að hann hefði farið með útvarps­tæki inn í her­bergi og hækkað í því til þess að tryggja að fundur hans og ann­ars manns yrði ekki tek­inn upp,“ segir Kristinn sem bætir við að þetta sé hár­rétt, Assange hafi skilj­an­lega gert þetta þegar þeir hitt­ust síð­ast.

„Annað brot sem liggur fyrir skjal­fest hjá sendi­herr­anum, er að hann beindi lampa að mynda­vél­unum til þess að hindra að fundir sem hann ætti væru mynd­aðir. Þá voru þarna dylgjur um að hann hefði farið illa með kött­inn sinn og ég veit ekki hvað og hvað. Hvað á maður að segja? Þetta er fárán­legt, þetta er barna­legt og þetta er hreint og beint ekk­ert annað en til­raun til þess að búa til ein­hverja rétt­læt­ingu um að það hafi verið í fína lagi að bjóða lög­reglu inn á gafl til þess að taka hann út.“ Þá hafi jafn­vel enn fjar­stæðu­kennd­ari en ógeð­felld­ari ásak­anir verið bornar fram sem virð­ist hafa það eina mark­mið að afmennska Assange, svo sem eins og að hann hafi gengið svo langt að maka saur upp um alla veggi sendi­ráðs­ins.

Dómurinn afgreiddi málið á tveimur tímum

Kristinn segir að nú sé verið að ferla Assange inn í refsi­vörslu­kerfið í Bret­landi. Hið jákvæða sé að nú muni hann kom­ast í lækn­is­þjón­ustu og eiga kost á óhindr­uðum heim­sóknum. „Að því gefnu að þeir ákveði ekki að setja hann í ein­angr­un­ar­vist, sem væri nátt­úru­lega full­kom­lega sví­virði­leg fram­koma, þá hefur hann nátt­úr­lega greið­ari aðgang að fólki og umhverfi og heim­sóknum heldur en var orðið undir það síð­asta þarna í sendi­ráði Ekvador, þar sem fram­koman var orðin nán­ast eins og sví­virði­leg­asta fram­koma við ein­angr­un­ar­fanga.“

„Það er búið að brjóta þannig á honum í þessu sendi­ráði að þeir í Ekvador kærðu sig ekki um að fá um það skýrslu frá sér­legum full­trúum Sam­ein­uðu þjóð­anna“

Sér­stakur full­trúi frið­helgis einka­lífs hjá Sam­ein­uðu þjóð­unum hugð­ist heim­sækja Assange í sendi­ráð Ekvador í lið­inni viku envar mein­aður aðgangur. „Þeir féllust á að hleypa honum inn þann 25. þessa mán­aðar og þá vissu þeir svo sem alveg að honum yrði ýtt út fyrir þann tíma. Það er búið að brjóta þannig á honum í þessu sendi­ráði að þeir í Ekvador kærðu sig ekki um að fá um það skýrslu frá sér­legum full­trúum Sam­ein­uðu þjóð­anna.“ Kristinn býst við því að það geti tekið tvö til þrjú ár að útkljá fram­sals­kröf­una fyrir breskum dóms­stólum, að því gefnu að hægt verði að halda uppi eðli­legum vörnum.

„Ekki var nú byrj­unin góð í gær, þegar maður er dreg­inn inn í rétt­ar­sal rétt fyrir hádegi og tveimur tímum síðar er búið að dæma hann sek­ann um að hafa hlaupið undan trygg­ingu án þess að nokkuð til­lit sé tekið til málsvarna. Þegar umræddur dóm­ari fitj­aði svo upp á nefið og hafði uppi stór­kost­lega sleggju­dóma um mann­inn sem var fyrir framan hann, kall­aði hann nars­issista, og hafði uppi komment sem svo að honum væri nú bara full­kom­lega heim­ilt að ját­ast undir fram­sals­kröf­una þá og þegar svo hann gæti nú bara drifið sig yfir hafið og klárað það mál, sá maður að rétt­ar­kerfið er engan veg­inn óhlut­drægt og óvildin getur sprottið fram á ýmsum stigum.“