Már: „Svigrúm til lækkunar vaxta er hér mikið ef aðstæður kalla á“

Már Guð­munds­son seðla­banka­stjóri segir að bein áhrif af gjald­þroti WOW air á kerf­is­lega mik­il­væga banka á Íslandi séu tak­mörkuð. Hins vegar sé erf­ið­ara að leggja mat á afleiddu áhrifin. „Þau fara m.a. eftir því í hvaða mæli og hversu hratt önnur flugfélög fylla í skarðið sem WOW air skilur eftir. Þá fara þau einnig eftir því í hvaða mæli hag­stjórn og aðrar aðgerðir milda áhrif áfalls­ins,“ segir hann í for­mála að Fjár­mála­stöð­ug­leika­riti Seðla­bank­ans sem kom út rétt í þessu.

Már segir að miklu skipti hvernig samdráttur í ferða­þjónustu muni spila saman við breyt­ingar á fast­eigna­mark­aði næstu miss­erin. „Mikill vöxtur í ferða­þjónustu stuðl­aði að háu íbúðaverði á sínum tíma í gegnum útleigu íbúða til ferða­manna. Nú dregur úr hækkun íbúðaverðs og sú þróun gæti haldið áfram. Verð­hækkun atvinnuhúsnæðis hefur hins vegar verið kröftug að und­anförnu og verð orðið hátt á flesta mæli­kvarða.“

Hann telur litlar líkur á því að þau áföll sem þegar hafa riðið yfir muni ógna stöðug­leika fjármálakerf­is­ins. „Þau eru ein­fald­lega ekki nægj­an­lega stór til þess í ljósi þess mikla viðnámsþróttar sem þjóðarbúið og fjármálakerfið búa nú við. Þessi viðnámsþróttur birt­ist í hreinni eigna­stöðu þjóðarbúsins gagn­vart útlöndum, stórum gjald­eyr­is­forða, á heild­ina litið tiltölulega góðri eig­in­fjárstöðu heim­ila og fyr­ir­tækja og háum eig­in­fjárhlutföllum og góðri lausa­fjárstöðu bank­anna.“

Seðla­banka­stjóri bendir á að hag­stjórn­ar­legt svig­rúm til að bregð­ast við áföllum sé töluvert á Íslandi og mun meira en víða um heim. „Það er afgangur á ríkis­sjóði og skuldir hins opin­bera eru litlar í sögulegu og alþjóðlegu sam­hengi. Svigrúm til lækk­unar vaxta er hér mikið ef aðstæður kalla á, ólíkt mörgum við­skiptalöndum, þar sem þeir eru töluvert fyrir ofan núll hér á landi.“

Eins og Stundin greindi frá í gær leggja aðilar vinnu­mark­að­ar­ins mikið upp úr því að skapa aðstæður sem geri Seðla­bank­anum kleift að lækka vexti. Þannig er sér­stakt for­sendu­á­kvæði í kjara­samn­ingnum um að honum megi segja upp ef vaxta­lækk­anir verða ekki að veru­leika á samn­ings­tíma­bil­inu.