Bergþór Ólason, þing­maður Mið­flokks­ins, hefur lagt fram frá­vís­un­ar­til­lögu á frum­varp til breyt­inga á lögum um kosn­inga­rétt til sveit­ar­stjórna, sem felur í sér að kosn­inga­rétt í slíkum kosn­ingum hafi þeir sem náð hafi 16 ára aldri og eigi lög­heim­ili hér á landi. Rök­semdir Bergþórs eru þær að málið sé umfangs­mikið og að tími þurfi að gef­ast til að und­ir­búa málið nægi­lega og vill hann því að frum­varp­inu verði vísað til rík­is­stjórnar. Sú afstaða vekur athygli í ljósi þess að fyrir liggur breyt­inga­tilaga við málið frá Kolbeini Ótt­ars­syni Proppé, þing­manni Vinstri grænna, sem gerir ráð fyrir að lögin taki gildi 1. júní næst­kom­andi, að afloknum sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum. Yrði sú breyt­inga­til­laga sam­þykkt væru fjögur ár þar til reyna myndi á lögin.

Breytingartillögur felldar í tvígang

Ferill máls­ins er orð­inn all langur en það var lagt fram 16. des­em­ber síð­ast­lið­inn og hafði áður verið lagt fyrir Alþingi í tvígang án þess að hljóta afgreiðslu. Málið kom til umræðu 19. des­em­ber síð­ast­lið­inn og er nú í þriðju umræðu. Í milli­tíð­inni hafa í tvígang verið felldar breyt­inga­til­lögur um tíma­setn­ingu á gild­is­töku lag­anna, ann­ars vegar frá Þor­steini Sæmunds­syni, þing­manni Mið­flokks­ins, sem vildi að gild­is­takan frestað­ist til 1. jan­úar 2020, og hins vegar frá Líneik Önnu Sæv­ars­dóttur, þing­konu Fram­sókn­ar­flokks­ins, sem vildi að gild­is­takan frestað­ist til 1. jan­úar 2019. Þær til­lögur voru sem fyrr segir báðar felldar 22. mars síð­ast­lið­inn.

Mjög hart var tek­ist á um málið í þing­inu og and­staða við frum­varpið þvert á rík­is­stjórn­ar­línur, enda þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks­ins and­vígir því að frum­varpið yrði sam­þykkt, í það minnsta þannig að það tæki gildi fyrir kom­andi sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar. Við umræður um málið 23. mars síð­ast­lið­inn var enn á ný lögð til breyt­ing­ar­til­laga við gild­is­töku lag­anna, nú lögð fram af Gunnari Braga Sveins­syni, þing­flokks­for­manni Mið­flokks­ins. Gunnar Bragi lagði til að lögin tækju gildi einum degi fyrr en sam­flokks­maður hans, Þor­steinn Sæmunds­son, hafði lagt til, eða 31. des­em­ber 2019. Sem fyrr segir var til­laga Þor­steins felld en ekki hafa verið greidd atkvæði um til­lögu Gunnars Braga.

Málþófi beitt

Þingmenn Sjálf­stæð­is­flokks, Mið­flokks og Flokks fólks­ins beittu mál­þófi í umræðum um málið 23. mars og lýsti fyrsti flutn­ings­maður frum­varps­ins, Andrés Ingi Jónsson þing­maður Vinstri grænna, þeirri skoðun sinni að málið myndi lík­lega ekki ná fram að ganga af þeim sökum, þrátt fyrir að hann teldi að meiri­hluti væri fyrir mál­inu í þing­inu. Tæpast myndi gef­ast tími til að taka málið upp að nýju eftir páska og klára það fyrir kosn­ingar.

„Ég verð bara að játa að ég stend nokkuð á gati gagn­vart þess­ari til­lögu“

Ný breytingartillaga kom fram í gær

Kolbeinn Ótt­ars­son ProppéÞing­mað­ur­inn segir að nægur tími gef­ist til að koma laga­breyt­ing­unni í fram­kvæmd, verði breyt­ing­ar­til­laga um að hún taki gildi 1. júní næst­kom­andi sam­þykkt.

Nú er umræða um frum­varpið hins vegar komin á dag­skrá og á að halda þriðju umræðu um málið áfram í dag. Þá ber það helst til tíð­inda að í gær lagði Kolbeinn Ótt­ars­son Proppé fram breyt­ing­ar­til­lögu sem gerir ráð fyrir að frum­varpið taki gildi 1. júní næst­kom­andi. Í sam­tali við Stundina segir Kolbeinn að hann hafi rætt við alla þá sem voru með á meiri­hluta­á­liti stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar Alþingis um málið og þeir hafi lýst sig fylgj­andi breyt­ing­ar­til­lög­unni. Of stuttur tími sé orð­inn til að láta breyt­ing­una taka gildi fyrir kom­andi kosn­ingar en hins vegar sé ljóst að fjögur ár séu meira en nægur tími til þess und­ir­bún­ings sem til þurfi. Jafn­framt telji hann að með þessu sé komið til móts við áhyggjur þeirra þing­manna sem höfðu lýst sig fylgj­andi inni­haldi frum­varps­ins en höfðu lýst efa­semdum um að nægur tími væri til stefnu svo það mætti taka gildi fyrir kom­andi kosn­ingar. Þá sagð­ist Kolbeinn ekki vita betur en að meiri­hluta­stuðn­ingur væri við frum­varpið, með þessum breyt­ingum, í þing­inu.

Ekki mikill bragur á frávísunartillögunni

Spurður um afstöðu sína til þess að lögð hafi verið fram frá­vís­un­ar­til­laga á frum­varpið undr­ast Kolbeinn það nokkuð. „Ég verð bara að játa að ég stend nokkuð á gati gagn­vart þess­ari til­lögu. Stað­reynd máls­ins er sú að ekki bara liggur mín breyt­ing­ar­til­laga fyrir heldur einnig breyt­ing­ar­til­laga frá þing­flokks­for­manni Mið­flokks­ins, sem Bergþór Ólason er nú einmitt í, um að frum­varpið taki gildi en ekki fyrr en 31. des­em­ber 2019. Þannig að þeir eru ósam­mála, félag­arnir í Mið­flokknum. Ég get ekki séð að málið þurfi meiri und­ir­bún­ing til að hljóta afgreiðslu hér á Alþingi, það er búið að mæta þeim sjón­ar­miðum að það þurfi meiri und­ir­bún­ing þar til breyt­ingin sjálf taki gildi og fjögur ár eru nú býsna drjúgur tími til þess. Mér finnst ekki mik­ill eða góður bragur á því að Alþingi geti ekki bara ein­fald­lega gengið til atkvæða um þetta mál heldur þurfi að vísa því til rík­is­stjórnar. Ég er hissa á að sjá það frá þing­manni, og hvað þá þing­manni stjórn­ar­and­stöð­unnar.“