Sigríður Á. Andersen full­yrti rang­lega í við­tölum við Morg­un­blaðið og Mbl.is í síð­ustu viku að skjöl úr dóms­mála­ráðu­neyt­inu sem birt­ust á vef Stund­ar­innar mánu­dag­inn 22. jan­úar hefðu ein­ung­ist verið afhent stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd Alþingis. „Gögnin voru bara send stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd. Við höfum engum öðrum sent gögnin,“ sagði hún.

Með þessum röngu stað­hæf­ingum komst Sigríður hjá því að við­ur­kenna að ráðu­neytið hafði þegar þurft að afhenda eft­ir­lits­að­ila, umboðs­manni Alþingis, öll til­tæk gögn ráðu­neyt­is­ins um málið vegna hugs­an­legrar frum­kvæð­is­at­hug­unar emb­ætt­is­ins á verk­lagi ráð­herra. Um leið ýtti hún undir þá hug­mynd að stjórn­mála­menn væru að leka gögnum til að koma höggi á hana. 

Ráðherra hefur sett fram harða gagn­rýni á stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefnd Alþingis fyrir að hafa tekið emb­ætt­is­færslur hennar í Lands­rétt­ar­mál­inu til sér­stakrar skoð­unar. Eins og Stundin hefur áður fjallað um gerði ráðu­neyti Sigríðar jafn­framt nefnd­inni erfitt fyrir með því að virða ekki lög­bund­inn frest þing­skap­a­laga þegar óskað var eftir gögnum um máls­með­ferð­ina við skipun dóm­ara. 

Talar um sig eins og sakborning

Sigríður vís­aði til þess í þing­ræðu á dög­unum að ráð­herra, líkt og aðrir, ættu ekki að þurfa að „sæta tvö­faldri máls­með­ferð eða ítrek­aðri rann­sókn á ein­hverjum atvikum“. 

Hún sagði að Alþingi þyrfti að „fjalla sér­stak­lega um hver aðkoma stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar eða jafn­vel Alþingis í heild geti verið að því að rann­saka til­tekna stjórn­sýslu­at­höfn sem þegar er fall­inn dómur um“ og beindi því sér­stak­lega til þing­heims að „huga að þessu rétt­ar­fars­at­riði“.  

Með orðum sínum um „tvö­falda máls­með­ferð“ vísar Sigríður til rétt­ar­regl­unnar ne bis in idem, banni við tvö­faldri refs­ingu eða end­ur­tek­inni máls­með­ferð til úrlausnar um refsi­verða hátt­semi sem á sér stoð í 4. gr. við­auka nr. 7 við mann­rétt­inda­sátt­mála Evrópu. 

Orð dóms­mála­ráð­herra verða vart skilin öðru­vísi en svo að hún ótt­ist að rann­sókn stjórn­skip­unar- og eft­ir­lits­nefndar Alþingis á emb­ætt­is­færslum sínum stang­ist á við þessa grund­vall­ar­reglu sem er ætlað að verja mann­rétt­indi sak­born­inga í refsi­málum.

Lands­réttur hóf störf í jan­ú­ar­byrjun í skugga dóms­mála þar sem Hæsti­réttur stað­festi þá nið­ur­stöðu Hér­aðs­dóms Reykja­víkur að dóms­mála­ráð­herra hefði brotið lög við skipun dóm­ara. 

Gerir þingmönnum upp andúð á nýjum dómurum

Áður höfðu margir varað við því að verk­lag ráð­herra og Alþingis í mál­inu kynni að grafa undan trausti til Lands­réttar og valda þannig hinu nýja milli­dóms­stigi var­an­legum skaða.  

„Uppnám milli­dóm­stigs­ins er nú algjört, á ábyrgð dóms­mála­ráð­herr­ans og rík­is­stjórn­ar­innar allrar. Enn er ekki séð fyrir end­ann á mála­lyktum þessa og gæti svo farið að Lands­réttur yrði að glíma við van­traust og skort á trú­verð­ug­leika um ára­bil,“ skrif­uðu Katrín Jak­obs­dóttir og Svandís Svav­ars­dóttir, þá for­ystu­konur í stjórn­ar­and­stöðu, þann 6. sept­em­ber síð­ast­lið­inn. 

Eftir að dómur Hæsta­réttar féll hefur Sigríður Andersen ekki sýnt sér­staka við­leitni til að auka traust á hinu nýja dóm­stigi né á dóms­kerf­inu almennt.  Í óund­ir­búnum fyr­ir­spurn­ar­tíma á Alþingi greip hún til þess að gera til­teknum þing­mönnum upp óvild í garð ell­efu ein­stak­linga sem skip­aðir voru dóm­arar við Lands­rétt. „Af hverju greiddi flokkur hátt­virts þing­manns, fyr­ir­spyrj­anda hér, ekki atkvæði með til­lögum hæf­is­nefnd­ar­innar?“ sagði hún í svari við fyr­ir­spurn Jóns Þórs Ólafs­sonar, þing­manns Pírata. „Þeir sátu ekki einu sinni hjá eins og þeir gera alltaf heldur greiddu atkvæði