Forsetinn ætlar ekki að tjá sig

Guðni Th. Jóhann­es­son for­seti Íslands ætlar ekki að tjá sig um veit­ingu upp­reistar æru til barn­a­níð­ings sem dæmdur var árið 2004 fyrir að hafa mis­notað stjúp­dóttur sína í 12 ár frá því hún var um fimm ára gömul. Ólöf Nordal, þáver­andi inn­an­rík­is­ráð­herra, lagði til í fyrra að mað­ur­inn fengi upp­reist æru og óflekkað mann­orð. Forseti und­ir­rit­aði til­lög­una, í sam­ræmi við við­teknar stjórn­skip­un­ar­venjur, þann 16. sept­em­ber, sama dag og barn­a­níð­ing­ur­inn Robert Downey fékk upp­reist æru. 

„For­set­inn hefur þegar tjáð sig um upp­reist æru og máls­með­ferð­ina almennt og mun ekki tjá sig frekar um máls­at­vik að því er varðar ein­stak­linga sem fengið hafa upp­reist æru,“ segir Örnólfur Thorsson for­seta­rit­ari í sam­tali við Stundina. Vísar hann þar til þess þegar Guðni tjáði sig um mál­efni Roberts Downey eftir að einn af brota­þolum manns­ins hafði kallað eftir rök­stuðn­ingi fyrir ákvörð­un­inni.

Guðni steig þá fram í fjöl­miðlum og benti á að ákvörðun um upp­reist æru væri ekki tekin af honum sjálfum heldur í inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu. Hann sagð­ist miður sín yfir máli Roberts Downey, ekki vera að biðja um vor­kunn en óska eftir að fólk sýndi sér sann­girni að teknu til­liti til máls­með­ferð­ar­innar. Aðspurður, í sam­tali við DV, hvað myndi ger­ast ef hann neit­aði að skrifa undir til­lögu um upp­reist æru sagði Guðni að engin for­dæmi væru fyrir slíku. „Hugs­an­lega yrði ég sak­aður um stjórn­ar­skrár­brot. Hugs­an­lega yrði ég sak­aður um laga­brot, því þessi maður, sam­kvæmt lögum upp­fyllir öll skil­yrði til að fá upp­reist æru. Látum þetta mál þá verða til þess að breyta því sem fólkið í land­inu vill breyta. Ég vil breyta því. Ég á nóg með bera ábyrgð á mínum eigin ákvörð­unum þó að ég þurfi ekki að bera ábyrgð á því sem er ákveðið annar staðar sam­kvæmt lögum og hefðum. Ég myndi vilja breyta lögum um völd og verk­svið for­seta Íslands.“

Sem kunn­ugt er bera ráð­herrar ábyrgð á stjórn­ar­at­höfnum öllum sam­kvæmt stjórn­ar­skrá en for­seti veitir þeim gildi með und­ir­skrift sinni.

Maðurinn sem Stundin fjall­aði um í dag var dæmdur í fimm og hálfs árs fang­elsi árið 2004 fyrir að hafa nauðgað stjúp­dóttur sinni nær dag­lega frá því hún var um 5 ára gömul þar til hún var tæp­lega 18 ára. Um er að ræða þyngsta dóm sem fallið hafði vegna kyn­ferð­is­brota gegn barni á þessum tíma, en Hæsti­réttur taldi mann­inn hafa mis­notað frek­lega vald sitt yfir stúlkunni sem stjúp­faðir, brotið ítrekað og gróf­lega gegn henni og valdið henni djúp­stæðum skaða. Hann fékk upp­reist æru þann 16. sept­em­ber síð­ast­lið­inn, sama dag og Robert Downey, sem var dæmdur fyrir að brjóta kyn­ferð­is­lega gegn fimm stúlkum, meðal ann­ars meðan hann var um sex­tugt en stúlk­urnar á ung­lings­aldri.