Efnahagsmál

Vextir Seðlabankans of lágir undanfarna áratugi

Pen­inga­stefna á Ís­landi vék með mark­tæk­um hætti frá hag­kvæm­ustu stefnu í að­drag­anda al­þjóð­legu fjár­málakrepp­unn­ar 2008 og í kjöl­far Covid-heims­far­ald­urs­ins, sam­kvæmt rann­sókn­ar­rit­gerð Seðla­bank­ans. Vext­ir hafa al­mennt ver­ið of lág­ir. Tíð áföll og óvissa tor­velda hag­stjórn á Ís­landi.

Vextir Seðlabankans of lágir undanfarna áratugi
Ársfundur Seðlabankans Ný rannsóknarritgerð fjallar um vaxtaákvarðanir bankans síðustu áratugi. Mynd: Golli

Peningastefna Seðlabanka Íslands hefur ekki verið nógu hagkvæm undanfarna áratugi. Vextir hafa almennt verið ákvarðaðir of lágir og stefnan oft stutt við hagsveifluna í stað þess að veita henni mótspyrnu.

Þetta kemur fram í rannsóknarritgerð sem Seðlabankinn hefur gefið út. Ritgerðin ber titilinn „Too Little, Too Late? Testing The Optimality of Monetary Policy in Iceland“ og er eftir Birtu B. Haraldsdóttur og Bjarna G. Einarsson, hagfræðinga á sviði hagfræði og peningastefnu.

Í ritgerðinni beita höfundar tölfræðilegum aðferðum til að meta hvort ákvarðanir í peningastefnu á Íslandi hafi verið þær hagkvæmustu. Reiknuð var út stærð, kölluð OPP, til að prófa hvort ákvarðanir um peningastefnu víki frá því sem er hagkvæmast hverju sinni.

„Niðurstöðurnar benda til þess að meginvextir Seðlabanka Íslands hafi að jafnaði verið ákveðnir of lágir á undanförnum tveimur áratugum,“ segir í útdrætti ritgerðarinnar. „Jafnframt finnast tvö tímabil þar sem peningastefnan vék með marktækum hætti frá hagkvæmustu stefnu: annars vegar …

Kjósa
15
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • PB
    Peik Bjarnason skrifaði
    7. ágúst 2026 17:53
    Eigum við ekki bara að halda stýrivöxtunum í 7% um ókomna tíð? Hagfræðingar telja, margir hverjir, að það sé sanngjörn ávöxtunarkrafa á fjármagn.
    0
  • ADA
    Anna Dóra Antonsdóttir skrifaði
    5. ágúst 2026 17:46
    Myndin er dæmigerð: 5 miðaldra karlar og ein kona.
    3
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Íslendingar þurfa að forðast „breska kvillann“
2
ErlentHorft til Evrópu

Ís­lend­ing­ar þurfa að forð­ast „breska kvill­ann“

Þeg­ar Ír­land og Bret­land gengu sam­an í Evr­ópu­banda­lag­ið ár­ið 1973 var Ír­land fá­tækt fyrr­ver­andi ný­lendu­ríki, efna­hags­lega háð hinni gömlu herra­þjóð sinni. Hálfri öld síð­ar er Ír­land orð­ið auð­ug mið­stöð banda­rískra tæknifyr­ir­tækja á borð við Microsoft og Google. Bret­land hef­ur hins veg­ar yf­ir­gef­ið sam­band­ið. Hvaða hlut­verk lék ESB í upp­gangi Ír­lands og hvers vegna fet­uðu ná­granna­rík­in hvort sinn veg?
Getur Ísland staðið við alþjóðlegar skuldbindingar um náttúruvernd utan Evrópusambandsins?
3
Skýring

Get­ur Ís­land stað­ið við al­þjóð­leg­ar skuld­bind­ing­ar um nátt­úru­vernd ut­an Evr­ópu­sam­bands­ins?

Svo virð­ist sem Ís­land sæk­ist eft­ir því að ger­ast að­ili að al­þjóð­leg­um samn­ing­um en leiti síð­ur eft­ir því að inn­leiða regl­urn­ar eða upp­fylla skuld­bind­ing­ar sín­ar. Rætt við líf­fræð­ing­inn Trausta Bald­urs­son og Að­al­heiði Jó­hanns­dótt­ur, pró­fess­or í um­hverf­is­rétti.
Borgþór Arngrímsson
5
Pistill

Borgþór Arngrímsson

Á Kast­rup eykst um­ferð­in en það ger­ir meng­un­in líka

Um­ferð­in um Kast­rup flug­völl við Kaup­manna­höfn eykst ár frá ári. Bú­ist er við að tæp­lega 36 millj­ón­ir far­þega fari um völl­inn á þessu ári og brott­far­ir og kom­ur eru að jafn­aði um 700 á degi hverj­um. Ný 60 þús­und fer­metra við­bót við flug­stöðv­ar­bygg­ing­una verð­ur tek­in í notk­un á næsta ári. Íbú­ar í ná­grenni flug­vall­ar­ins hafa áhyggj­ur af meng­un sem fylg­ir flug­um­ferð­inni.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Á Kastrup eykst umferðin en það gerir mengunin líka
Borgþór Arngrímsson
Pistill

Borgþór Arngrímsson

Á Kast­rup eykst um­ferð­in en það ger­ir meng­un­in líka

Um­ferð­in um Kast­rup flug­völl við Kaup­manna­höfn eykst ár frá ári. Bú­ist er við að tæp­lega 36 millj­ón­ir far­þega fari um völl­inn á þessu ári og brott­far­ir og kom­ur eru að jafn­aði um 700 á degi hverj­um. Ný 60 þús­und fer­metra við­bót við flug­stöðv­ar­bygg­ing­una verð­ur tek­in í notk­un á næsta ári. Íbú­ar í ná­grenni flug­vall­ar­ins hafa áhyggj­ur af meng­un sem fylg­ir flug­um­ferð­inni.
Íslendingar þurfa að forðast „breska kvillann“
ErlentHorft til Evrópu

Ís­lend­ing­ar þurfa að forð­ast „breska kvill­ann“

Þeg­ar Ír­land og Bret­land gengu sam­an í Evr­ópu­banda­lag­ið ár­ið 1973 var Ír­land fá­tækt fyrr­ver­andi ný­lendu­ríki, efna­hags­lega háð hinni gömlu herra­þjóð sinni. Hálfri öld síð­ar er Ír­land orð­ið auð­ug mið­stöð banda­rískra tæknifyr­ir­tækja á borð við Microsoft og Google. Bret­land hef­ur hins veg­ar yf­ir­gef­ið sam­band­ið. Hvaða hlut­verk lék ESB í upp­gangi Ír­lands og hvers vegna fet­uðu ná­granna­rík­in hvort sinn veg?
Getur Ísland staðið við alþjóðlegar skuldbindingar um náttúruvernd utan Evrópusambandsins?
Skýring

Get­ur Ís­land stað­ið við al­þjóð­leg­ar skuld­bind­ing­ar um nátt­úru­vernd ut­an Evr­ópu­sam­bands­ins?

Svo virð­ist sem Ís­land sæk­ist eft­ir því að ger­ast að­ili að al­þjóð­leg­um samn­ing­um en leiti síð­ur eft­ir því að inn­leiða regl­urn­ar eða upp­fylla skuld­bind­ing­ar sín­ar. Rætt við líf­fræð­ing­inn Trausta Bald­urs­son og Að­al­heiði Jó­hanns­dótt­ur, pró­fess­or í um­hverf­is­rétti.

Mest lesið undanfarið ár