Þar var síðast komið sögu Tunglsins að það var orðið til.

Og miklu nær Jörðinni en nú er, líkt og sagði frá í síðustu grein.

Hana er hér að finna.

Þá snerist Tunglið líka mun hraðar um möndul sinn en nú er og ef einhver hefði verið á Jörðinni til að fylgjast með Tunglinu hefði sá fengið að sjá allt yfirborð þess hringsnúast.

En hið sterka aðdráttarafl Jarðar tók brátt að verka mjög á Tunglið og aflagaði það svo það varð brátt örlítið egglaga en ekki fullkomin kúla. Þessi egglögun er svo lítil að hún sést ekki (nema með mælitækjum) en dugði til að draga úr snúningi Tunglsins um möndul sinn.

Smám saman hægði á snúningi þess þar til Tunglið snerist nákvæmlega einu sinni um sjálft sig á hverri hringferð sinni um Jörðina.

Af hverju ætíð sama hliðin?

Hvort tveggja tekur tæplega 28 sólarhringa miðað við fastastjörnurnar. 

Og þess vegna sjáum við alltaf sömu hlið Tunglsins.

Þetta er kallað „sjávarfallalæsing“ og flest bendir til þess að hún hafi náðst mjög snemma, líklega innan nokkurra tugmilljóna ára frá því Tunglið varð til, hugsanlega jafnvel innan 10–30 milljóna ára.

Það er örskammur tími á mælikvarða sólkerfisins.

Þótt sú hlið Tunglsins sem við sjáum ekki sé stundum kölluð „hin dimma hlið Tunglsins“ þá fer því vitaskuld fjarri að sú hlið sé að nokkru ráði dimmari en hliðin sem að okkur snýr. Hún er jafn oft og mikið böðuð sólarljósi og „okkar hlið“ þótt hún missi að vísu af endurskini frá Jörðinni.

En svo er annað.

Allt frá tilorðningu Tunglsins hefur það sem sé verið að fjarlægjast Jörðina.

Tunglið fjarlægist sem nemur tæpri Laugardalslaug

Nú um stundir fjarlægist Tunglið um 3,8 sentimetra á ári.

Það þýðir að á 80 ára mannsævi færist það að meðaltali um rétt rúmlega 3 metra lengra frá Jörðinni. Það þarf því tíu mannsævir eða 800 ár til að Tunglið fjarlægist okkur um sem nemur hæð turnsins á Landakotskirkju í Reykjavík.

Og frá landnámi Íslands hefur Tunglið fjarlægst Jörðina um sem nemur tæplega lengd Laugardalslaugarinnar sem er 50 metrar.

Mjög er afstætt hvort við teljum þetta mikla fjarlægð eða litla en þar sem þessi þróun heldur áfram öld eftir öld í milljónir ára, þá skyldi maður ætla að aðdráttarafl Jarðar muni á endanum sleppa taki sínu af Tunglinu og það svífi þá sína leið, eitt og yfirgefið.

En sú mun þó ekki vera raunin. Eftir því sem Tunglið fjarlægist hægist um leið á „fjarlægingunni“ og einnig mun hægjast á snúningi Jarðar um möndul sinn.

Það mun samt aldrei gerast

Að lokum munu Jörðin og Tunglið ná svokallaðri „tvöfaldri sjávarfallalæsingu“. Tunglið mun þá áfram snúa ávallt sömu hlið að Jörðinni en Jörðin mun þá líka snúa ávallt sömu hlið að Tunglinu.

Sólarhringurinn og umferðartími Tunglsins yrðu jafnlöng, líklega um 47 núverandi sólarhringar. Þá hættir Tunglið í meginatriðum að fjarlægjast.

Já, þið lásuð rétt. Einn sólarhringur á Jörðu mun þá verða sem nú nemur rúmlega sex vikum.

En í raun mun þetta samt aldrei gerast. Ástæðan er sú að þessi þróun er svo hæg að hin „tvöfalda sjávarfallalæsing“ mun ekki nást fyrr en eftir 50 milljarða ára og sólkerfið okkar í núverandi mynd verður þá löngu liðið undir lok.

Hvort heldur okkur líkar betur eða verr.

Nú um stundir fjarlægist Tunglið um 3,8 sentimetra á ári