Greining

Hvernig skapa má hagkerfi velsældar – sem nærir umfram vöxt

Vöxt­ur hag­kerf­is­ins er ekki alltaf til góðs. Hag­vaxt­ar­sókn­in og auð­söfn­un vegna auð­linda­nýt­ing­ar hef­ur kom­ið ástandi jarð­ar í það horf að sjö af níu þol­mörk­um hafa nú ver­ið brot­in. Huga þarf hratt að því að skapa nýja end­ur­nær­andi mögu­leika fyr­ir vel­sæld um­fram tak­mörk hag­vaxt­ar­ins.

Hvernig skapa má hagkerfi velsældar – sem nærir umfram vöxt
Mynd: Shutterstock

Hagvöxtur hefur almennt verið talin forsenda framþróunar og undirstaða velferðarsamfélaga. Því með vextinum skapist forsendur fyrir því að byggja upp samfélagslegar stofnanir sem mynda velferð og hagsæld. Þessi sýn á hagvöxt og gildi hans breytist hratt nú um stundir.

Hagkerfið er hvorki skepna né sjálfstýrð vél – heldur manngert kerfi sem stjórnast af fólki. Kerfið byggir auðvitað á auðlindum, en einnig á hugviti, tækjum og vinnuafli. Veðurfarið eða veirur geta vissulega haft veruleg áhrif á hagkerfið eins og við vitum, en einnig menntun, lýðræði, menning og nýsköpun, svo nokkrir áhrifaþættir séu nefndir. Oft vill gleymast að hagkerfið er kerfi sem er búið til af okkur mannfólkinu. Dýrin og plönturnar láta sig það kerfi ekki neinu varða. En við nýtum sum þeirra fyrir aðföng inn í hluta af kerfinu. Auðlindirnar nýtast til að skapa hagvöxt en spurningarnar sem sækja nú á víðast hvar varða nýtingu auðlinda, hvernig þær eru nýttar og …

Kjósa
23
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • Kristin Ragnarsdottir skrifaði
    25. maí 2026 18:21
    Afar góð grein Ásgeir Brynjar Torfason!
    0
  • JE
    Jóhann Einarsson skrifaði
    13. maí 2026 08:56
    Það verður erfitt að fá breytingar með góðu því isminn er svo óhugalega öflugur, hann hugsar bara um líðandi stundu og völd sem þóknast honum, hann á öll heilaþvottatækin og vei hvað þarf til að strá ryki í augu okkar almúgans.
    1
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Í minningu afastráksins
4
Viðtal

Í minn­ingu afastráks­ins

Gunn­ar Rand­vers­son starf­aði í ára­tugi sem tón­list­ar­kenn­ari, hef­ur skrif­að ljóð og smá­sagna­safn. Áföll­in hafa mót­að líf hans. Ell­efu ára gam­all horfði hann á föð­ur sinn deyja, 21 árs missti hann móð­ur sína og fyr­ir þrem­ur ár­um lést fjög­urra ára gam­all dótt­ur­son­ur hans. Í ljóða­bók­inni Hvernig er sökn­uð­ur á lit­inn? eru ljóð skrif­uð í minn­ingu litla drengs­ins. Eft­ir frá­fall hans leit­aði Gunn­ar í kirkj­una.

Mest lesið í mánuðinum

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
3
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Alvarlegustu áhættuþættir heimsins tengjast umhverfismálum
Viðtal

Al­var­leg­ustu áhættu­þætt­ir heims­ins tengj­ast um­hverf­is­mál­um

Fimm af tíu al­var­leg­ustu áhættu­þátt­um næstu tíu ár­in tengj­ast um­hverf­is­mál­um seg­ir í skýrslu Al­þjóða­efna­hags­ráðs­ins um al­þjóð­lega áhættu­þætti. „Ég held að mann­skepn­an eigi svo­lít­ið erfitt með að horfa langt fram í tím­ann, en það er eitt­hvað sem við þurf­um að gera,“ seg­ir Haf­dís Hanna Æg­is­dótt­ir, for­stöðu­mað­ur Sjálf­bærni­stofn­un­ar Há­skóla Ís­lands.

Mest lesið undanfarið ár