Donald Trump forseti segir að Bandaríkin muni ekki telja sig skuldbundin til að styðja NATO-ríki í stríði, vegna þess að þau sýndu ekki nægilegan stuðning í „hernaðaraðgerð“ Bandaríkjanna gegn Íran sem stendur nú yfir.

Sé yfirlýsing hans rétt munu Bandaríkin ekki vera skuldbundin til að standa við 5. grein Atlantshafssáttmálans frá 1949, sem Ísland er stofnaðili að, sem kveður á um að árás á eitt ríki sé árás á þau öll, en það er önnur af tveimur meginstoðum varnarstefnu Íslands, ásamt tvíhliða varnarsamningi við Bandaríkin.

„Við hefðum alltaf verið til staðar fyrir þá. En núna, miðað við gjörðir þeirra, þá geri ég ráð fyrir að við þurfum ekki að gera það,“ sagði hann á fjárfestingarþinginu Future Investment Initiative Institute's summit í Flórída í gær.

Þar rakti Trump að leiðtogar Evrópuríkja hafi ekki viljað taka strax þátt í hernaðaraðgerðum á Persaflóa. Þannig hafi Bretland ekki viljað senda lítil flugmóðurskip og Þýskaland talið stríðið ekki vera sitt, þótt Bandaríkin hefðu hjálpað til við Úkraínustríðið.

„Ég tel að NATO hafi gert hræðileg mistök þegar þeir vildu ekki senda smávægilegan hergagnabúnað – þegar þeir vildu ekki einu sinni viðurkenna það sem við vorum að gera fyrir heiminn með því að takast á við Íran,“ sagði hann í svari við spurningu fréttamanns um hver væru mestu mistök þjóðarleiðtoga um þessar mundir.

Spurður hvort þetta væri stórfrétt, játaði Trump því.

„Já, herra minn. Þetta er stórfrétt. Ég held að við séum með stórfréttir. En þetta er staðreynd. Ég hef verið að segja þetta. Af hverju ættum við að vera til staðar fyrir þá ef þeir eru ekki til staðar fyrir okkur? Þeir voru ekki til staðar fyrir okkur.“

Íslensk stjórnvöld hafa undanfarið undirritað varnarsamstarf við Evrópusambandið og einstök aðildarríki þess, sem hefur þó mun takmarkaðri vídd og vægi en Atlantshafssáttmálinn hefur haft, auk þess sem hernaðargeta ESB-ríkjanna er mun minni en Bandaríkjanna.

Trump hefur áður hótað að standa ekki við skuldbindingu gagnvart NATO-ríkjum á grundvelli þess að þau ráðstafi ekki nægilega háu hlutfalli þjóðarframleiðslu sinnar til hernaðarútgjalda, sem leiddi til þess að ríkin juku almennt útgjöld sín til málaflokksins.