„Sjaldséðir eru hvítir hrafnar“ er málsháttur sem flestir kannast við og merkingin augljós. Kínverskir bílar voru fram yfir síðustu aldamót sjaldséðari en hvítir hrafnar, nema kannski í heimalandinu. Hér á landi voru, eftir miðja síðustu öld, og reyndar gott betur, rússneskir fólksbílar og jeppar, Moskvitch og síðar Lada ásamt Gaz 69 algengir og tékknesku Skoda-bílarnir sömuleiðis. Innflutningur þessara bíla tengdist viðskiptasamningum þess tíma. Nú eru þeir rússnesku ekki lengur á markaðnum en Skodinn kominn í eigu Volkswagen-samsteypunnar þýsku og hefur gengið í endurnýjun lífdaganna, með góðum árangri. Auk áðurnefndra bíltegunda frá austantjaldslöndunum svonefndu voru bandarískir Willys-jeppar og breskir LandRover-bílar víða um land og nefna mætti fleiri tegundir, til dæmis Ford, Chevrolet, Fiat og Opel. Ekki má í þessu samhengi gleyma þýsku alþýðubifreiðinni Volkswagen, bjöllunni svonefndu, sem kom til Íslands árið 1953 og náði miklum vinsældum. Ári síðar tók Hekla (sem upphaflega var stofnað til að flytja inn appelsínur frá Spáni) við Mercedes-Benz umboðinu Margir muna ugglaust Trabantinn austur-þýska sem kom fyrst á íslenskar götur árið 1963, ódýr bíll og einfaldur sem átti talsverðum vinsældum að fagna. „Trabbinn“, eða réttara sagt eigendur hans, máttu sæta því að gert væri að þeim grín en félag Trabant-eigenda, „Skynsemin ræður“, segir nokkuð um viðhorf félagsmanna.

Japanska bílabylgjan og Bronco

Árið 1965 voru japanskir bílar í fyrsta skipti auglýstir hér á landi. Það gerði nýstofnað fyrirtæki, „Japanska bifreiðasalan“, sem auglýsti bifreiðir af gerðinni Toyota, nafn sem fæstir Íslendingar könnuðust við. Fyrstu Toyota-bílarnir sem komu til landsins voru Corona og Land Cruiser. Nokkrum árum síðar opnuðust „japönsku flóðgáttirnar“ ef svo mætti að orði komast og japanskir bílar flæddu inn á markaðinn. Datsun (sem fljótlega fékk nafnið Nissan) Mazda, Daihatsu, Mitsubishi, Honda og Subaru. Þessir bílar eru enn, að Daihatsu undanskildum, áberandi á íslenskum bílamarkaði. Sama ár og japönsku Toyoturnar komu fyrst til Íslands bárust fréttir af því að Ford í Ameríku væri að setja á markaðinn jeppa sem héti Bronco. Broncoinn náði miklum vinsældum og árið 1966 voru tæp 10 prósent seldra jeppa og fólksbíla hér á Íslandi af Bronco-gerð. Á næstu árum og áratugum komu ýmsar tegundir bíla til Íslands og aðrar hurfu.

Með bættum efnahag og auknu viðskipafrelsi fjölgaði bílum og enn er lítið lát þar á.

Öll bílasagan verður ekki sögð hér enda efni í margar og þykkar bækur.

Kínverska bílainnrásin

Eins og nefnt var í upphafi þessa pistils voru kínverskir bílar óþekkt fyrirbæri á Vesturlöndum fram yfir síðustu aldamót. En síðan hefur orðið mikil breyting á, bylting segja margir bílasérfræðingar. Og víst er um það að kínverskum bílum fjölgar ört og tegundunum, sem streyma frá landinu í austri, sömuleiðis. Kínverjar hafa lagt mikla áherslu á rafdrifna bíla og verið þar langt á undan evrópskum bílaframleiðendum.

Þegar þeir kínversku fóru að sjást á götum í Evrópu voru ýmsir vantrúaðir á gæðin. Sá efi hefur reynst ástæðulaus og kínversku bílarnir hafa, nær undantekningalaust, reynst mjög vel.

Á vefsíðu Félags íslenskra bifreiðaeigenda mátti í apríl á síðasta ári (2025) lesa að í erlendum bílaprófunum kæmi fram að Kínverjar framleiði marga af öruggustu bílum á markaðnum í dag.

Í danska nettímaritinu „Hvilken bil“ (22.1. 2026) kom fram að markaðshlutdeild kínverskra bíla í Evrópu var á síðasta ári (2025) 6,1 prósent og hafði nær tvöfaldast frá árinu áður. Árið 2025 voru nýskráðir bílar í Evrópu 13,3, milljónir, þar af voru 811 þúsund kínverskir. Sú kínverska bílategund sem mest seldist í Evrópu árið 2025 var MG, þar á eftir kom BYD, sem er stærsti framleiðandi rafmagnsbíla í heiminum.

Í áðurefndri grein í „Hvilken bil“ má lesa að þýski bankinn Berenberg Bank telur að árið 2028 verði markaðshlutdeild þeirra kínversku 12 prósent og árið 2030 kannski 15 prósent. Þessi mikla aukning bitnar fyrst og fremst á evrópskum framleiðendum, ekki síst Stellantis-samsteypunni sem framleiðir Peugeot, Citroen, Opel og Fiat. Aukin hlutdeild þeirra kínversku hefur ekki áhrif á sölu bíla frá Japan og Suður-Kóreu.

Þýsk gæðavara

Þýskir bílar hafa um langt árabil verið tákn gæða og vandaðrar vöru. Í dýrari kantinum vissulega en það dregur ekki úr vinsældum þeirra.

Mercedes- Benz er elsti bílaframleiðandi heims, rætur þess fyrirtækis ná aftur til ársins 1886.

Audi-fyrirtækið var stofnað árið 1909, BMW fékk núverandi heiti árið 1922 en hóf bílaframleiðslu árið 1928. Volkswagen-fyrirtækið varð til árið 1937 en byggði á eldri grunni.

Á árum síðari heimsstyrjaldar snerist framleiðsla þýsku framleiðendanna að mestu um ýmiss konar stríðstól, en hefðbundin bílaframleiðsla var að sama skapi minni. Eftir lok síðari heimsstyrjaldar var þýski bílaiðnaðurinn tiltölulega fljótur að ná sér á strik. Á  sjöunda og áttunda áratug síðustu aldar jókst áhugi á þýskum bílum víða um heim. Það var ekki síst Bjallan frá Volkswagen, sem naut mikilla vinsælda og seldist í milljónatali víða um heim árum saman. Árið 1974 kom Volkswagen Golf á markaðinn, hann leysti af hólmi Bjölluna og er enn framleiddur og hefur margoft gengið í endurnýjun lífdaga. Volkswagen er ásamt Toyota stærsti bílaframleiðandi í heimi, en alls voru árið 2025 framleiddar um 85 milljónir bíla í heiminum, fimmtungur þeirra rafmagnsbílar.

Ekki allt í lukkunnar velstandi

Þrátt fyrir að þýskir bílar njóti mikils álits víða um heim eru blikur á lofti í þýska bílaiðnaðinum.  

Á síðustu tveimur árum hefur starfsmönnum í þýska bifreiðaiðnaðinum fækkað um 55 þúsund og búist er við að tugþúsundir til viðbótar muni missa vinnuna fram til ársins 2030. Samtals vinna um 700 þúsund manns í þýskum bílaverksmiðjum og því til viðbótar eru mörg stórfyrirtæki sem framleiða alls kyns hluti í bíla. Eitt þeirra er Bosch, sem er með um 400 þúsund starfsmenn. Þar hafa 13 þúsund störf verið lögð niður og  fleiri munu missa vinnuna á næstu árum.

Þýskir bílaframleiðendur hafa verið íhaldssamir þegar kemur að breytingum og fara sér fremur hægt. Það kemur þeim nú í koll.

Þeir voru seinir að aðlagast breyttum tímum í bílaheiminum, einkum hvað varðar rafmagnið. Stærsti kaupendahópur nýrra bíla í dag er í Kína. Kínverjar eru að mati sérfræðinga fremstir þjóða þegar kemur að framleiðslu rafmagnsbíla og sífellt fleiri Kínverjar kaupa nú „heimaframleiðsluna“ þegar velja á bíl. Hér má líka nefna að innflutningstollar í Bandaríkjunum hafa áhrif á innflutning frá Þýskalandi en Bandaríkin eru næststærsti markaður þýskra bíla, á eftir Kína.  

Ljósglæta fram undan

Í bílaheiminum eru miklar og örar breytingar. Að undanförnu hafa birst fréttir um að sumir bílaframleiðendur í Kína séu að færa framleiðsluna til Evrópu. Það gildir bæði um kínverska framleiðendur og evrópska bílaframleiðendur sem hafa verið með framleiðslu í Kína. Ástæðan tengist ekki síst tollamálum.

Hvort þetta dugir til að styrkja stoðir bílaframleiðenda í Evrópu er ósögð saga.