Fulltrúar Nóbelsnefndarinnar í Ósló aflýstu í dag blaðamannafundi með friðarverðlaunahafanum Maríu Corinu Machado, þar sem óljóst var hvar stjórnarandstöðuleiðtoginn frá Venesúela væri niðurkomin og hvort hún myndi taka við verðlaunum sínum í eigin persónu.
Machado hlaut friðarverðlaun Nóbels þann 10. október fyrir baráttu sína fyrir lýðræði í Venesúela, þar sem hún hefur skorað á harðstjórn Nicolas Maduro, sem hefur verið forseti síðan 2013.
Blaðamannafundinum með hinni 58 ára gömlu Machado, sem fór í felur í heimalandi sínu í ágúst 2024, var upphaflega seinkað en að lokum aflýst, en hann átti að hefjast klukkan 12 að íslenskum tíma.
„María Corina Machado sagði sjálf hversu erfitt það væri að koma til Noregs. Við vonum að hún verði viðstödd afhendingu Nóbelsverðlaunanna“ á miðvikudag, sagði Erik Aasheim, talsmaður stofnunarinnar, við AFP.
Eftir vangaveltur um hvar hún væri niðurkomin undanfarna daga biðu fréttamenn spenntir eftir því að hún kæmi fram opinberlega í fyrsta sinn í 11 mánuði.
Machado sást síðast opinberlega á mótmælum í Caracas þann 9. janúar, þar sem mótmælt var embættistöku Maduro fyrir þriðja kjörtímabil sitt.
Machado hefur sakað Maduro um að hafa stolið kosningunum í júlí 2024, þar sem henni var bannað að bjóða sig fram, en sú fullyrðing er studd af stórum hluta alþjóðasamfélagsins.
Telst hafa „strokið“
Ríkissaksóknari Venesúela, Tarek William Saab, sagði í síðasta mánuði að stjórnarandstöðuleiðtoginn yrði talin hafa „strokið“ ef hún ferðaðist til Noregs til að taka við verðlaununum.
„Með því að vera utan Venesúela og með fjölmargar sakamálarannsóknir í gangi er hún talin hafa strokið,“ sagði Saab við AFP og bætti við að hún væri sökuð um „samsæri, hvatningu til haturs og hryðjuverk“.
Innanríkisráðherra Venesúela, Diosdado Cabello, sagði í gær að hann vissi ekki hvort hún myndi ferðast til Óslóar.
Ferð til Óslóar myndi vekja upp erfiðar spurningar um mögulega endurkomu hennar til Venesúela eða getu hennar til að leiða stjórnarandstöðuna í Venesúela úr útlegð.
Michael Shifter, dósent við Georgetown-háskóla, sagði að „undir öllum kringumstæðum – hvort sem Machado getur snúið aftur til Venesúela eða ekki – verður mjög erfitt að viðhalda skriðþunga hreyfingarinnar sem hún veitti innblástur án þess að nokkur árangur náist í átt að pólitískum breytingum“.
„Vissulega verður erfitt fyrir Machado að leiða stjórnarandstöðuna í útlegð. En það verður heldur ekki auðvelt fyrir hana að gera það, jafnvel með aðsetur í landinu (þegar) flestir Venesúelabúar búa við skelfilegar efnahagslegar og mannúðarlegar aðstæður og aukna kúgun af hálfu Maduro-stjórnarinnar,“ sagði hann við AFP.
En fyrrverandi kosningastjóri hennar, Magalli Meda, sagði í dag að það væri „enginn möguleiki á því að María Corina snúi ekki aftur og verði áfram í útlegð“.
Nóbelsverðlaunaafhendingin fer fram á miðvikudag klukkan 12 að íslenskum tíma á morgun í Ráðhúsi Óslóar.
Nokkrir fjölskyldumeðlimir Machado, þar á meðal móðir hennar, þrjár systur og þrjú börn, voru þegar komin til Óslóar vegna viðburðarins.
En enginn þeirra hefur gefið upp hvar Machado er niðurkomin og sumir segjast ekki vita hvar hún er.
Hallar sér að Trump
Nokkrir leiðtogar frá Rómönsku Ameríku, þar á meðal forseti Argentínu, Javier Milei, og Edmundo Gonzalez Urrutia, sem bauð sig fram gegn Maduro, eru einnig komnir eða er von á til athafnarinnar.
Jose Raul Mulino, forseti Panama, sást í Ósló á mánudag og sagðist vera kominn til að „óska hetju lýðræðisins og hrjáðri þjóð Venesúela til hamingju“ og lýsti yfir von um „endurkomu lýðræðis í Venesúela eins fljótt og auðið er“.
Mikill lögregluviðbúnaður hefur staðið vörð síðan í gær fyrir utan Grand Hótel í miðborg Óslóar, þar sem friðarverðlaunahafar Nóbels dvelja jafnan, að sögn fréttamanna AFP.
Þótt Machado hafi verið hyllt af mörgum fyrir baráttu sína fyrir lýðræði í Venesúela, hefur hún einnig verið gagnrýnd af öðrum fyrir að vera í bandalagi með Donald Trump, sem hún tileinkaði Nóbelsverðlaunin sín.
Athöfnin í Ósló fer fram á sama tíma og mikill hernaðaruppgangur Bandaríkjanna hefur verið í Karíbahafi undanfarnar vikur og mannskæðar árásir á það sem stjórnvöld í Washington segja vera smyglbátar með eiturlyf.
Maduro heldur því fram að raunverulegt markmið aðgerða Bandaríkjanna – sem Machado hefur sagt að séu réttlætanlegar – sé að steypa ríkisstjórninni af stóli og ná yfirráðum yfir olíulindum Venesúela.
Athugasemdir