Erlent Bandaríki Trumps

„Við leyfum Íslandi að vera meðlimur“

Jens Stolten­berg, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Nató, seg­ir frá sam­tali hans við Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seta um Ís­land.

„Við leyfum Íslandi að vera meðlimur“
Erfitt samband Bandaríkjaforseti og framkvæmdastjóri NATO á ársfundi 2019. Mynd: AFP
Birtist fyrir 10 mánuðum.

onald Trump, forseti Bandaríkjanna, setti spurningarmerki við veru Íslands í varnarbandalaginu NATO á fundi með framkvæmdastjóra þess, Jens Stoltenberg, á fyrsta fundi þeirra í apríl 2017.

Soltenberg, sem er fyrrverandi forsætisráðherra Noregs, núverandi fjármálaráðherra og var framkvæmdastjóri Nató frá 2014 til 2024, segir frá þessu í nýútkominni ævisögu sinni.

„Fyrir Trump voru varnarútgjöld aðildarríkja NATO mikilvægasta málið,“ segir Stoltenberg, í frásögn sem birt hefur verið á Guardian. „Mig langaði að hann liti bandalagið jákvæðari augum og ég hafði með mér línurit sem sýndi að útgjöldin væru vaxandi. Trump hafði mestar áhyggjur af því að einungis fimm aðildarríki hefðu náð markmiðinu um að verja 2% af vergri landsframleiðslu (VLF) til varnarmála. Ég benti á að nokkur ríki væru mjög nærri því, og sex eða sjö líkleg til að ná markmiðinu á næstunni. Svo var það Ísland: þar er enginn her, þannig að landið myndi aldrei verja 2% af VLF til varnarmála. Því væru þetta í reynd fimm af 27 ríkjum sem hefðu náð markmiðinu, ekki fimm af 28, sagði ég og hugsaði með mér að ég hlyti að hljóma dálítið nördalega með allar þessar tölur,“ lýsir Stoltenberg.

Samkvæmt lýsingu hans greip Trump Ísland á lofti. 

„En þetta vakti athygli Trump, þó ekki með þeim hætti sem ég hafði ætlað. „Hvað viljum við þá með Ísland?“ Áður en ég náði að segja nokkuð til viðbótar kom Jim Mattis mér til hjálpar og útskýrði hve mikilvægar herstöðvar NATO þar væru fyrir kafbáta, skip og flugvélar bandalagsins: „Herra forseti, gott er að hafa þær ef maður vill elta uppi rússneska kafbáta.“ Trump hugsaði sig um andartak. „Jæja, þá leyfum við Íslandi að vera áfram meðlimur,“ sagði hann.“

Hótaði að yfirgefa NATO

Stoltenberg segir frá símtali sínu með Trump árið 2018, þar sem forsetinn fáraðist yfir því að Þjóðverjar verðu aðeins 1% af þjóðarframleiðslu sinni til varnarmála. Trump sagði að Angela Merkel Þýskalandskanslari hefði hlegið þegar Trump krafði hana um að ná 2% markinu. Bandaríkin legðu hins vegar fram 4% og það væri ósanngjarnt fyrir skattgreiðendur.

„Heyrðu, ef við förum, þá förum við. Þið þurfið á NATO að halda, sárlega. Við þurfum ekki á NATO að halda,“ sagði forsetinn við Stoltenberg, í endursögn þess síðarnefnda.

Áhyggjur Stoltenbergs virtust ætla að raungerast á leiðtogafundi NATO, 12. júlí 2018, þegar Trump lýsti því yfir að hann ætlaði að yfirgefa fundinn vegna þess aðildarríkin ætluðu ekki að auka framlag sín til varnarmála í 2% af þjóðarframleiðslu strax á því ári. 

Kjósa
61
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Bandaríki Trumps

Skilaboðin á bakvið myndirnar: Forsetinn í hlutverki konungs, páfa og Jesú
GreiningBandaríki Trumps

Skila­boð­in á bakvið mynd­irn­ar: For­set­inn í hlut­verki kon­ungs, páfa og Jesú

Tími gervi­greind­ar runn­inn upp í banda­rísk­um stjórn­mál­um. For­set­inn birt­ir mynd­ir af sér sem hetj­um og and­stæð­ing­um sem aul­um, sem tala beint inn í orð­ræðu hans og styðja við hug­mynd­ir sem stuðn­ings­menn hans hafa þeg­ar sam­þykkt. Sum­ar mynd­irn­ar eru svo raun­veru­leg­ar að þær setj­ast djúpt í und­ir­með­vit­und­ina.

Mest lesið

Íslendingar þurfa að forðast „breska kvillann“
1
ErlentHorft til Evrópu

Ís­lend­ing­ar þurfa að forð­ast „breska kvill­ann“

Þeg­ar Ír­land og Bret­land gengu sam­an í Evr­ópu­banda­lag­ið ár­ið 1973 var Ír­land fá­tækt fyrr­ver­andi ný­lendu­ríki, efna­hags­lega háð hinni gömlu herra­þjóð sinni. Hálfri öld síð­ar er Ír­land orð­ið auð­ug mið­stöð banda­rískra tæknifyr­ir­tækja á borð við Microsoft og Google. Bret­land hef­ur hins veg­ar yf­ir­gef­ið sam­band­ið. Hvaða hlut­verk lék ESB í upp­gangi Ír­lands og hvers vegna fet­uðu ná­granna­rík­in hvort sinn veg?
Borgþór Arngrímsson
4
Pistill

Borgþór Arngrímsson

Á Kast­rup eykst um­ferð­in en það ger­ir meng­un­in líka

Um­ferð­in um Kast­rup flug­völl við Kaup­manna­höfn eykst ár frá ári. Bú­ist er við að tæp­lega 36 millj­ón­ir far­þega fari um völl­inn á þessu ári og brott­far­ir og kom­ur eru að jafn­aði um 700 á degi hverj­um. Ný 60 þús­und fer­metra við­bót við flug­stöðv­ar­bygg­ing­una verð­ur tek­in í notk­un á næsta ári. Íbú­ar í ná­grenni flug­vall­ar­ins hafa áhyggj­ur af meng­un sem fylg­ir flug­um­ferð­inni.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Á Kastrup eykst umferðin en það gerir mengunin líka
Borgþór Arngrímsson
Pistill

Borgþór Arngrímsson

Á Kast­rup eykst um­ferð­in en það ger­ir meng­un­in líka

Um­ferð­in um Kast­rup flug­völl við Kaup­manna­höfn eykst ár frá ári. Bú­ist er við að tæp­lega 36 millj­ón­ir far­þega fari um völl­inn á þessu ári og brott­far­ir og kom­ur eru að jafn­aði um 700 á degi hverj­um. Ný 60 þús­und fer­metra við­bót við flug­stöðv­ar­bygg­ing­una verð­ur tek­in í notk­un á næsta ári. Íbú­ar í ná­grenni flug­vall­ar­ins hafa áhyggj­ur af meng­un sem fylg­ir flug­um­ferð­inni.
Íslendingar þurfa að forðast „breska kvillann“
ErlentHorft til Evrópu

Ís­lend­ing­ar þurfa að forð­ast „breska kvill­ann“

Þeg­ar Ír­land og Bret­land gengu sam­an í Evr­ópu­banda­lag­ið ár­ið 1973 var Ír­land fá­tækt fyrr­ver­andi ný­lendu­ríki, efna­hags­lega háð hinni gömlu herra­þjóð sinni. Hálfri öld síð­ar er Ír­land orð­ið auð­ug mið­stöð banda­rískra tæknifyr­ir­tækja á borð við Microsoft og Google. Bret­land hef­ur hins veg­ar yf­ir­gef­ið sam­band­ið. Hvaða hlut­verk lék ESB í upp­gangi Ír­lands og hvers vegna fet­uðu ná­granna­rík­in hvort sinn veg?
Getur Ísland staðið við alþjóðlegar skuldbindingar um náttúruvernd utan Evrópusambandsins?
Skýring

Get­ur Ís­land stað­ið við al­þjóð­leg­ar skuld­bind­ing­ar um nátt­úru­vernd ut­an Evr­ópu­sam­bands­ins?

Svo virð­ist sem Ís­land sæk­ist eft­ir því að ger­ast að­ili að al­þjóð­leg­um samn­ing­um en leiti síð­ur eft­ir því að inn­leiða regl­urn­ar eða upp­fylla skuld­bind­ing­ar sín­ar. Rætt við líf­fræð­ing­inn Trausta Bald­urs­son og Að­al­heiði Jó­hanns­dótt­ur, pró­fess­or í um­hverf­is­rétti.

Mest lesið undanfarið ár