„Við leyfum Íslandi að vera meðlimur“

Jens Stolten­berg, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Nató, seg­ir frá sam­tali hans við Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seta um Ís­land.

„Við leyfum Íslandi að vera meðlimur“
Erfitt samband Bandaríkjaforseti og framkvæmdastjóri NATO á ársfundi 2019. Mynd: AFP

onald Trump, forseti Bandaríkjanna, setti spurningarmerki við veru Íslands í varnarbandalaginu NATO á fundi með framkvæmdastjóra þess, Jens Stoltenberg, á fyrsta fundi þeirra í apríl 2017.

Soltenberg, sem er fyrrverandi forsætisráðherra Noregs, núverandi fjármálaráðherra og var framkvæmdastjóri Nató frá 2014 til 2024, segir frá þessu í nýútkominni ævisögu sinni.

„Fyrir Trump voru varnarútgjöld aðildarríkja NATO mikilvægasta málið,“ segir Stoltenberg, í frásögn sem birt hefur verið á Guardian. „Mig langaði að hann liti bandalagið jákvæðari augum og ég hafði með mér línurit sem sýndi að útgjöldin væru vaxandi. Trump hafði mestar áhyggjur af því að einungis fimm aðildarríki hefðu náð markmiðinu um að verja 2% af vergri landsframleiðslu (VLF) til varnarmála. Ég benti á að nokkur ríki væru mjög nærri því, og sex eða sjö líkleg til að ná markmiðinu á næstunni. Svo var það Ísland: þar er enginn her, þannig að landið myndi aldrei verja 2% af VLF til varnarmála. Því væru þetta í reynd fimm af 27 ríkjum sem hefðu náð markmiðinu, ekki fimm af 28, sagði ég og hugsaði með mér að ég hlyti að hljóma dálítið nördalega með allar þessar tölur,“ lýsir Stoltenberg.

Samkvæmt lýsingu hans greip Trump Ísland á lofti. 

„En þetta vakti athygli Trump, þó ekki með þeim hætti sem ég hafði ætlað. „Hvað viljum við þá með Ísland?“ Áður en ég náði að segja nokkuð til viðbótar kom Jim Mattis mér til hjálpar og útskýrði hve mikilvægar herstöðvar NATO þar væru fyrir kafbáta, skip og flugvélar bandalagsins: „Herra forseti, gott er að hafa þær ef maður vill elta uppi rússneska kafbáta.“ Trump hugsaði sig um andartak. „Jæja, þá leyfum við Íslandi að vera áfram meðlimur,“ sagði hann.“

Hótaði að yfirgefa NATO

Stoltenberg segir frá símtali sínu með Trump árið 2018, þar sem forsetinn fáraðist yfir því að Þjóðverjar verðu aðeins 1% af þjóðarframleiðslu sinni til varnarmála. Trump sagði að Angela Merkel Þýskalandskanslari hefði hlegið þegar Trump krafði hana um að ná 2% markinu. Bandaríkin legðu hins vegar fram 4% og það væri ósanngjarnt fyrir skattgreiðendur.

„Heyrðu, ef við förum, þá förum við. Þið þurfið á NATO að halda, sárlega. Við þurfum ekki á NATO að halda,“ sagði forsetinn við Stoltenberg, í endursögn þess síðarnefnda.

Áhyggjur Stoltenbergs virtust ætla að raungerast á leiðtogafundi NATO, 12. júlí 2018, þegar Trump lýsti því yfir að hann ætlaði að yfirgefa fundinn vegna þess aðildarríkin ætluðu ekki að auka framlag sín til varnarmála í 2% af þjóðarframleiðslu strax á því ári. 

Kjósa
61
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Bandaríki Trumps

Skilaboðin á bakvið myndirnar: Forsetinn í hlutverki konungs, páfa og Jesú
GreiningBandaríki Trumps

Skila­boð­in á bakvið mynd­irn­ar: For­set­inn í hlut­verki kon­ungs, páfa og Jesú

Tími gervi­greind­ar runn­inn upp í banda­rísk­um stjórn­mál­um. For­set­inn birt­ir mynd­ir af sér sem hetj­um og and­stæð­ing­um sem aul­um, sem tala beint inn í orð­ræðu hans og styðja við hug­mynd­ir sem stuðn­ings­menn hans hafa þeg­ar sam­þykkt. Sum­ar mynd­irn­ar eru svo raun­veru­leg­ar að þær setj­ast djúpt í und­ir­með­vit­und­ina.
Kalla eftir alþjóðlegum aðgerðum gegn „öfgafullu vinstri fólki“
ErlentBandaríki Trumps

Kalla eft­ir al­þjóð­leg­um að­gerð­um gegn „öfga­fullu vinstri fólki“

Ut­an­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna seg­ir „hryðju­verka­fólk“ und­ir yf­ir­skini „jafn­rétt­is, rétt­læt­is og frels­is“ vera „ein­staka illsku“. Stephen Miller, hægri hönd for­set­ans, seg­ir vinstri­menn dreifa „krabba­meini“ í sam­fé­lag­inu. „Þau eru öll af­mynd­uð á ein­hvern hátt í út­liti, klæða­burði og hátta­lagi,“ seg­ir hann.

Mest lesið

Segir „falsfrétt“ og „óhróður“ að hún vilji bera ESB-aðild undir Bandaríkin
2
StjórnmálEvrópumál

Seg­ir „fals­frétt“ og „óhróð­ur“ að hún vilji bera ESB-að­ild und­ir Banda­rík­in

Ingi­björg Dav­íðs­dótt­ir, þing­kona Mið­flokks­ins, sagði„mjög mið­ur“ að ekki hafi ver­ið fund­að með Banda­ríkj­un­um um „ hvað ger­ist með varn­ar­samn­ing Ís­lands ef Ís­land ákveð­ur að ganga í Evr­ópu­sam­band­ið“, en seg­ir það jafn­gilda „fals­frétt­um“ að hún vilji bera að­ild und­ir Banda­rík­in.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Söfnuðu hundruðum milljóna frá nafnlausum aðilum fyrir menningarmiðstöð gyðinga á Íslandi
3
Innlent

Söfn­uðu hundruð­um millj­óna frá nafn­laus­um að­il­um fyr­ir menn­ing­ar­mið­stöð gyð­inga á Ís­landi

Rabbíni gyð­inga á Ís­landi virð­ist hafa safn­að 436 millj­ón­um króna frá nafn­laus­um styrkj­end­um til að kaupa og reka menn­ing­ar­mið­stöð gyð­inga við Hverf­is­götu í Reykja­vík. Fjár­fest­ir sem er á svört­um lista í Bretlandi vegna tengsla við Rúss­land klippti á borð­ann. Hann hef­ur styrkt upp­kaup á heim­il­um Palestínu­manna til að stækka byggð­ir gyð­inga.

Mest lesið í mánuðinum

Krefjast tæps milljarðs af félagi þingmanns
2
Stjórnmál

Krefjast tæps millj­arðs af fé­lagi þing­manns

Kröf­ur upp á 981 millj­ón eru und­ir í beiðni um nauð­ung­ar­sölu á lóð­um fé­lags­ins Rend­er Centi­um ehf. í Mos­fells­bæ. Berg­þór Óla­son, þing­mað­ur Mið­flokks­ins, og fað­ir hans eiga fé­lag­ið sem átti að byggja þjón­ustu­íbúð­ir fyr­ir aldr­aða á lóð­inni en hef­ur rift samn­ingn­um. Mál­ið varp­ar ljósi á bygg­ing­ar­verk­efni þing­manns­ins víða um land en hann seg­ist sína að­komu ekki tíma­freka.
Bjarni kominn með hlut í fjölskyldufyrirtækinu
3
ViðskiptiViðskipti Bjarna Benediktssonar

Bjarni kom­inn með hlut í fjöl­skyldu­fyr­ir­tæk­inu

Bjarni Bene­dikts­son er orð­inn hlut­hafi í Al­fa, fjöl­skyldu­fyr­ir­tæki Eng­ey­inga, sem er stærsti eig­andi Kynn­is­ferða og á hlut í fjölda skráðra fé­laga á mark­aði. Fé­lag­ið seldi Tékk­land bíla­skoð­un og Bjarni fær um 19 millj­ón­ir króna í arð. Bjarni hef­ur áð­ur sagst ekki koma að rekstri við­skipta­veld­is fjöl­skyld­unn­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár