Viðtal Snjallsímar

Fólki hætti til að sjá tæknibreytingar sem stærri byltingar en þær eru

Kjartan Ólafsson, rannsóknalektor og sérfræðingur í miðlanotkun ungs fólks, segir engan almennilegan vísindalegan grundvöll fyrir því að tala um fíkn þegar tækninotkun er annars vegar. Hann telur að alla jafna eigi fólk heilbrigt samband við snjallsímann.

Ragnhildur Helgadóttir

19. október 2025 · 18:00

Birtist fyrir tæpu ári.

Kjartan Ólafsson, rannsóknalektor við HÍ og sérfræðingur í miðlanotkun ungs fólks, segir að fólki hætti stundum til að sjá tilkomu snjallsíma sem meiri byltingu en hún sé í reynd. Hverri nýrri tækniþróun fylgi ótti – til dæmis prenttækni, útvarpi og sjónvarpi.

„Þegar sjónvarpið kom til sögunnar þá voru rosa áhyggjur af því. Hvaða áhrif það hefði að hafa svona mikinn aðgang að fréttum og afþreyingu. Svo kom internetið. Þetta er alltaf að breytast. Okkur hættir til að sjá þetta sem meiri breytingu á hverjum tíma en það svo reynist vera.“

Auðvitað sé aukin tækninotkun ekki án sinna galla. „En mér finnst engin ástæða til þess að horfa á þessar tæknilausnir sem annaðhvort góðar eða slæmar. Þær hafa ákveðna eiginleika. Það er hægt að nýta þær í ákveðnum tilgangi.“

Ekki endilega óverðugt að horfa á Youtube

Kjartan segir hugmyndina um fíkn í tengslum við tækninotkun mjög umdeilda. „Fullyrðingar um það að …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Jón Þór Ólafsson skrifaði
21. október 2025 20:14

Auðvitað eru öpp ekki fíkniefni, en sum öpp (s.s. margir samfélagsmiðlar) virkja efni í heilanum sem veldur fíkn, dópamín.

Þetta kom nú bara fram í vísindagrein sem var birt í virtasta vísindatímariti heims í fyrra Science, svo þessi gaur er ekki mikið að fylgjast með (hér er linkur á skýringarmynd á facebook síðu Science):
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=796127799045858&id=100059459352979&set=a.269578968367413

0
- HR
  
  Hildigunnur Rúnarsdóttir skrifaði
  22. október 2025 07:05
  
  Allt skemmtilegt sem við gerum virkjar dópamín. Eigum við þá að hætta því öllu?
  
  1

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Snjallsímar

ViðtalSnjallsímar

Vill lifa lífinu – í stað þess að horfa á aðra gera það

Hin 25 ára Ólafía Sigurðardóttir vill frekar nýta snjallsímann sem vinnutól og hefur því verið að ganga með samlokusíma nánast allt þetta ár. „Ég finn svo skýrt að ég vilji ekki vera í símanum. Mig langar að eyða tímanum og lífinu mínu í eitthvað annað.“

ViðtalSnjallsímar

Ekkert internet heima og notar takkasíma: „Ég er alsæll án þessa alls“

Bjarki Snær Ólafsson hefur sagt skilið við snjallsímann og nettengingu heima við. Hann segist hafa upplifað frelsi við að vingast við þögnina og þykir ekki freistandi tilhugsun að snúa til baka.

ViðtalSnjallsímar

Tækin sérstaklega hönnuð til að vera ómótstæðileg

Ársæll Arnarsson prófessor segir það orðinn mikilvægan hæfileika í nútímasamfélagi að geta lagt snjalltæki frá sér. „Við sköpum tæknina en svo skapar tæknin okkur. Við þurfum að taka ábyrgð á því hvernig við umgöngumst hana.“

ViðtalSnjallsímar

„Það eru allir með í eyrunum, allir horfandi niður“

Fannar Freyr Haraldsson hefur notað takkasíma í tvö ár og hefur ekki langað að skipta aftur yfir í snjallsímann. „Mér leið eins og þetta væri að hefta mína getu til að framkvæma hluti – eins og ég gæti ekki gert neitt nema ég væri með eitthvað sem væri að draga athygli mína í burtu,“ segir hann.

Mest lesið

GagnrýniDjöflar

Hjónadjöflar

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.

Erlent

Trump og Musk vilja nýjan Úkraínuforseta

„Það er kominn tími til að Zelensky fari frá,“ skrifaði Elon Musk á X, á sama tíma og Úkraínumenn segja Bandaríkin hjálpa Rússlandi í stríðinu.

Stjórnmál

Jón Gnarr yfirgefur þingflokk Viðreisnar

Jón Gnarr ætlar að sitja áfram á Alþingi utan flokka en styðja ríkisstjórnina. Þingmenn stjórnarflokkanna eru nú 34 en voru 36 í upphafi kjörtímabilsins. Tveir þingmenn utan flokka styðja þó áfram stjórnina.

Stjórnmál

Lögreglan rannsakar ekki sundferð þingmanna

Engin kæra eða tilkynning hefur borist lögreglu vegna ferðar þingmannanna í Selárlaug og því verður málið ekki tekið til efnislegrar meðferðar hjá embættinu. Forstöðumaður sundlauga í Reykjavík segir svona tilvik ekki hafa komið upp um árabil.

Stjórnmál

„Mér fyndist bara miklu betra að spyrja ESA um það“

Þingmenn stjórnarandstöðunnar kröfðust svara um hvort Eftirlitsstofnun EFTA muni draga málshöfðun gegn Íslandi til baka verði bókun 35 samþykkt á Alþingi. Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra sagðist ekki vita hvað stofnunin myndi gera. Þingmennirnir gagnrýndu ráðherrana fyrir óskýr svör.

Innlent

Þorgerður Katrín: Jón alltaf velkomin aftur

Jón Gnarr heldur áfram í flokknum þó hann segi skilið við þingflokkinn. Formaður Viðreisnar segir að honum sé fjálst að snúa aftur hvenær sem er.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Pistill

Sif Sigmarsdóttir

Líkindareikningur lausgyrtra dómsdagsspámanna

Roman Yampolskiy metur líkurnar á að gervigreind útrými mannkyninu 99,999999 prósent. Sif Sigmarsdóttir spyr hvort tölur af þessu tagi séu annað en ágiskanir og hvaða áhrif þær hafi.

Stjórnmál

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.

ErlentHorft til Evrópu

Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni

Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.

InnlentKjaradeila Eflingar og SA

Sólveig Anna: „Nú er það traust algjörlega horfið“

Formaður Eflingar segir traust á milli Eflingar og framkvæmdastjóra Samtaka Atvinnulífisins brostið eftir viðræður við VR. Hún segir framkvæmdastjórann hafa beitt klækjastjórnmálum.

Erlent

Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps

Bandaríkin vilja rífa niður Alþjóðlega sakamáladómstólinn. Ísraelar líkja fyrrverandi dómara við dómstólinn, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels, við áróðursmeistara nasista. Hún varar við hættunni.

Erlent

Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata

Ilhan Omar hefur áður sagt rannsókn yfirvalda á sér vera pólitíska árás. Þrjár vikur eru til þingkosninga í Bandaríkjunum, þar sem úrslitin ráða því hvor flokkurinn fær meirihluta á þingi. Omar hefur gagnrýnt Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, harðlega, sem hefur svarað af hörku.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

ViðtalLífið á Grensás

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Innlent

Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun

Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.