Viðtal Snjallsímar

Fólki hætti til að sjá tæknibreytingar sem stærri byltingar en þær eru

Kjartan Ólafsson, rannsóknalektor og sérfræðingur í miðlanotkun ungs fólks, segir engan almennilegan vísindalegan grundvöll fyrir því að tala um fíkn þegar tækninotkun er annars vegar. Hann telur að alla jafna eigi fólk heilbrigt samband við snjallsímann.

Ragnhildur Helgadóttir

19. október 2025 · 18:00

Birtist fyrir tæpu ári.

Kjartan Ólafsson, rannsóknalektor við HÍ og sérfræðingur í miðlanotkun ungs fólks, segir að fólki hætti stundum til að sjá tilkomu snjallsíma sem meiri byltingu en hún sé í reynd. Hverri nýrri tækniþróun fylgi ótti – til dæmis prenttækni, útvarpi og sjónvarpi.

„Þegar sjónvarpið kom til sögunnar þá voru rosa áhyggjur af því. Hvaða áhrif það hefði að hafa svona mikinn aðgang að fréttum og afþreyingu. Svo kom internetið. Þetta er alltaf að breytast. Okkur hættir til að sjá þetta sem meiri breytingu á hverjum tíma en það svo reynist vera.“

Auðvitað sé aukin tækninotkun ekki án sinna galla. „En mér finnst engin ástæða til þess að horfa á þessar tæknilausnir sem annaðhvort góðar eða slæmar. Þær hafa ákveðna eiginleika. Það er hægt að nýta þær í ákveðnum tilgangi.“

Ekki endilega óverðugt að horfa á Youtube

Kjartan segir hugmyndina um fíkn í tengslum við tækninotkun mjög umdeilda. „Fullyrðingar um það að …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Jón Þór Ólafsson skrifaði
21. október 2025 20:14

Auðvitað eru öpp ekki fíkniefni, en sum öpp (s.s. margir samfélagsmiðlar) virkja efni í heilanum sem veldur fíkn, dópamín.

Þetta kom nú bara fram í vísindagrein sem var birt í virtasta vísindatímariti heims í fyrra Science, svo þessi gaur er ekki mikið að fylgjast með (hér er linkur á skýringarmynd á facebook síðu Science):
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=796127799045858&id=100059459352979&set=a.269578968367413

0
- HR
  
  Hildigunnur Rúnarsdóttir skrifaði
  22. október 2025 07:05
  
  Allt skemmtilegt sem við gerum virkjar dópamín. Eigum við þá að hætta því öllu?
  
  1

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Snjallsímar

ViðtalSnjallsímar

Vill lifa lífinu – í stað þess að horfa á aðra gera það

Hin 25 ára Ólafía Sigurðardóttir vill frekar nýta snjallsímann sem vinnutól og hefur því verið að ganga með samlokusíma nánast allt þetta ár. „Ég finn svo skýrt að ég vilji ekki vera í símanum. Mig langar að eyða tímanum og lífinu mínu í eitthvað annað.“

ViðtalSnjallsímar

Ekkert internet heima og notar takkasíma: „Ég er alsæll án þessa alls“

Bjarki Snær Ólafsson hefur sagt skilið við snjallsímann og nettengingu heima við. Hann segist hafa upplifað frelsi við að vingast við þögnina og þykir ekki freistandi tilhugsun að snúa til baka.

ViðtalSnjallsímar

Tækin sérstaklega hönnuð til að vera ómótstæðileg

Ársæll Arnarsson prófessor segir það orðinn mikilvægan hæfileika í nútímasamfélagi að geta lagt snjalltæki frá sér. „Við sköpum tæknina en svo skapar tæknin okkur. Við þurfum að taka ábyrgð á því hvernig við umgöngumst hana.“

ViðtalSnjallsímar

„Það eru allir með í eyrunum, allir horfandi niður“

Fannar Freyr Haraldsson hefur notað takkasíma í tvö ár og hefur ekki langað að skipta aftur yfir í snjallsímann. „Mér leið eins og þetta væri að hefta mína getu til að framkvæma hluti – eins og ég gæti ekki gert neitt nema ég væri með eitthvað sem væri að draga athygli mína í burtu,“ segir hann.

Mest lesið

Stjórnmál

Fulltrúi Íslands sat áfram meðan tugir gengu úr salnum undir ræðu Netanyahu

Tugir fulltrúa gengu úr salnum þegar Benjamín Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, hóf ræðu sína á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Fulltrúi Íslands sat áfram í sæti landsins. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra var á sama tíma á fundi til stuðnings Palestínuflóttamannahjálp SÞ.

StjórnmálÁtök í Flokki fólksins

Sagði Valkyrjurnar vilja Guðmund burt úr embætti annars biði hans stríð

Aðstoðarkona Guðmundar Inga Kristinssonar, fyrrverandi barna- og menntamálaráðherra, sendi honum skilaboð þar sem fram kom að hann þyrfti að segja af sér, hinn valkosturinn væri stríð.

Stjórnmál

Borgin segir upp leigu í skugga dagsekta

Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hugðist beita borgina dagsektum vegna ófullnægjandi eldvarna. Ákveðið var að segja upp samningum í stað þess að fara í kostnaðarsamt viðhald. Eitt húsanna var gert upp fyrir 150 milljónir fyrir fimm árum síðan.

Stjórnmál

Sigmundur Davíð vill afnema erfðafjárskatt

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og sjö aðrir þingmenn reyna nú aftur að afnema erfðafjárskatt. Þau vísa meðal annars til OECD en stofnunin hefur einnig fært sterk rök fyrir skattlagningu þegar um stóran arf er að ræða. Það á til að mynda við um það þegar eiginkona Sigmundar fékk rúman milljarð króna í fyrirframgreiddan arf sem fór síðar inn í aflandsfélagið Wintris.

StjórnmálÁtök í Flokki fólksins

„Kannast ekki við þá mynd sem hefur verið dregin þar upp“

Guðrún Hafsteinsdóttir krafði Ingu Sæland svara um hver hafi ákveðið afsögn Guðmundar Inga Kristinssonar úr ríkisstjórn. Í skilaboðum sem aðstoðarkona hans sendi honum í janúar sagði að ákvörðunin hefði verið tekin af „valkyrjunum“. Inga segir þau Guðmund Inga greina á um aðdraganda málsins og stendur við sínar ákvarðanir.

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

ViðtalLífið á Grensás

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

Innlent

Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun

Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.

Stjórnmál

Tækniskólamálið: Segir vanhæfi stjórnenda blasa við

Guðmundur Árni Stefánsson, fyrrverandi oddviti Samfylkingarinnar í Hafnarfirði, segir vanhæfi bæjarstjóra og stjórnenda augljóst í tengslum við Tækniskólamálið. „Það vissu allir hvað þurfti að gera,“ segir hann.

Aðsent

Stefán Ólafsson

Skuggaleg skynsemi hagfræðinga

Stefán Ólafsson skrifar um hagfræði sem hlífir breiðu bökunum en leggur byrðarnar á þau mjórri. „Almenningur ætti að vera á varðbergi þegar spámenn nýfrjálshyggju-hagfræðanna stíga á stokk,“ skrifar hann.

StjórnmálTækniskólamálið

Samskipti Hafnarfjarðarbæjar við lóðarhafa lítil síðustu 3 ár

Einn lóðarhafa í Hafnarfirði þar sem reisa átti Tækniskólann fékk tilboð sem hann féllst ekki á. Síðan voru samskipti lítil. Fyrrverandi bæjarstjóri fer undan í flæmingi.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?

Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum.

ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Hátekjulistinn

Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“

Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð.

Hátekjulistinn

Fjárfestir í foreldrahúsum

Markús Máni Skúlason er 24 ára og því yngsti karlmaðurinn á hátekjulistanum í ár. Hann byrjaði að fjárfesta 18 ára og segir að á yngri árunum sé mikilvægt að „vera duglegur að endurfjárfesta“ og ekki eyða því sem maður hefur safnað.

Innlent

Þrjú ungmenni látin eftir slys á Krýsuvíkurvegi

Piltur og tvær stúlkur létust í slysi í nótt.

Stjórnmál

Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu

Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta.