Fram­kvæmda­stjóri Líf­eyr­is­sjóðs­ins Birtu segir að mögu­lega hefði verið betra fyrir hlut­hafa Vátrygg­inga­fé­lags Íslands (VÍS)  að bíða með að kaupa fjár­fest­ing­ar­bank­ann Fossa í fyrra og fá fyr­ir­tækið á lægra verði. Þetta segir fram­kvæmda­stjór­inn, Ólafur Sig­urðs­son, aðspurður um hvort rétt hafi verið af Birtu, sem er hlut­hafi í VÍS, að greiða atkvæði með kaupum trygg­inga­fé­lags­ins á Fossum í fyrra í ljósi slæmrar stöðu Fossa í nýjasta árs­reikn­ingi fjár­fest­ing­ar­bank­ans. Eftir sam­ein­ing­una tók sam­einað félag upp nafnið Skagi. 

550 milljóna króna tap og tekjustöðnun

Aðspurður hvort VÍS hafi verið að skera Fossa úr snör­unni í við­skipt­unum í ljósi þess að fjár­fest­ing­ar­bank­inn tap­aði 550 millj­ónum króna í fyrra, tekjur stóðu í stað og félagið átti ein­ungis 112 millj­ónir króna í lausu fé í fyrra miðað við 762 millj­ónir árið 2022 segir Ólafur. „Það var hækk­andi vaxta­stig og ýmis­legt slæmt í umhverf­inu. [...] VÍS hefði vissu­lega getað beðið og fengið þetta þá á lægra verði eða gert eitt­hvað annað. Það er þarna fimm manna stjórn og hún kynnir þessi áform og við höfum ekki haft sterkar skoð­anir á því þegar fyr­ir­tæki sem við eigum vilja sam­ein­ast.“

Talsvert hefur verið fjallað um þessi við­skipti í fjöl­miðlum, meðal ann­ars þar sem við­skipta­vild var svo stór hluti af við­skipt­unum.  VÍS borg­aði 2,7 millj­arða yfir­verð fyrir Fossa vegna við­skipta­vildar og vöru­merkis bank­ans. Verðið var 4,7 millj­arðar króna.

Þrír líf­eyr­is­sjóðir lögð­ust gegn því að VÍS keypti bank­ann á þessu verði, meðal ann­ars líf­eyr­is­sjóð­ur­inn Gildi. Núver­andi fram­kvæmda­stjóri Gildis, Davíð Rúd­ólfs­son, sagði við Heim­ild­ina. „Við erum ennþá að spyrja félagið spurn­inga um málið af því við höfum veru­legar efa­semdir um að þetta sé ásætt­an­legt verð sem verið er að greiða fyrir hlut­inn.“

Telur of snemmt að dæma viðskiptin

Þegar Heim­ildin ræddi við Ólaf Sig­urðs­son um við­skiptin í fyrra sagði hann meðal ann­ars að við­skiptin væru ekki það stór fyrir Birtu og að sjóð­ur­inn legg­ist ekki gegn slíkum við­skiptum ef stjórn félags sem sjóð­ur­inn er hlut­hafi í vill ráð­ast í þau. 

Orðrétt sagði Ólafur í júní í fyrra:  „Birta greiddi atkvæði með þeim til­lögum sem lagðar voru fram í gær [mið­viku­dag­inn 14. júní]. Samkvæmt eig­enda­stefnu Birtu fellur eign­ar­hlutur sjóðs­ins í VÍS ekki undir meiri­háttar hags­muna­gæslu eins og hún er skil­greind í 4. mgr. 1. gr. gild­andi eig­enda­stefnu. Hlut­ur­inn er um 0,2% af eignum Birtu og 3,7% af hlutafé VÍS. Þegar hags­munir Birtu telj­ast vera minni­háttar, tekur afstaða okkar mið af því að sjóð­ur­inn getur auð­veld­lega komið sér út úr aðstæðum telji stjórn og starfs­fólk það þjóna hags­munum Birtu best. Við ákvörðun á fund­inum var einnig horft til þess að Birta hefur áður sam­þykkt sam­bæri­lega breyt­ingu á til­gangi trygg­inga­fé­lags á mark­aði þegar breyt­ingar voru gerðar á til­gangi og starf­semi TM í byrjun árs 2020.“

Ólafur segir í dag að lík­lega sé of snemmt að dæma til um gæði við­skipt­anna en að sann­ar­lega hefði verið mögu­lega hægt að semja betur við Fossa. „Miðað við árs­reikn­ing­inn þá hefði kannski verið hægt að semja betur við þá. Það er bara búið að ganga frá þessu og það verður að gefa þeim eitt, tvö, þrjú ár í við­bót til að sýna fram á að þetta hafi verið skyn­sam­leg ákvörðun hjá þeim. Mér finnst of snemmt að dæma um það núna. Það er best að láta tím­ann leiða þetta í ljós en hver stjórn verður að bera ábyrg fyrir sínum fjár­fest­ingum.“

Hann vísar einnig til þess í svari sínu að nýlega skrif­aði grein­ing­ar­fyr­ir­tækið Jakobson Capital með jákvæðum hætti um sam­ein­ingu VÍS og Fossa og und­ir­strikar með þess­ari til­vísun það mat að gefa þurfi sam­ein­ing­unni tíma.