„Er ég gamaldags ef mér finnst að það eigi ekki að senda konur í stríð? Og að Íslendingar ættu ekki að reyna að fela sprengjukaup með „jafnréttisáherslum” í formi þess að kaupa herbúninga með kvennasniði og dömubindi fyrir úkraínska herinn?“ Þetta skrifaði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, á samfélagsmiðilinn X, áður Twitter, seint í gærkvöldi. 

Tilefnið er að á mánudag var tilkynnt að Ísland muni styðja við innkaup Tékklands á skotfærum fyrir Úkraínu og leggja fjármuni í kaup á búnaði fyrir konur í úkraínska hernum. Í tilkynningu frá utanríkisráðuneytinu sem birtist á vef stjórnarráðsins vegna þessa sagði að lítið framboð hefði verið af skotfærum í Úkraínu og því hefði Tékkland, í samvinnu við helstu samstarfsríki Íslands, tekið að sér að útvega skotfæri fyrir stórskotalið Úkraínu sem gegnir lykilhlutverki við varnir landsins. Gert sé ráð fyrir að um tveimur milljónum evra verði varið til verkefnisins af Íslands hálfu. 

Þá muni Ísland líka styðja innkaup á búnaði fyrir konur í úkraínska hernum, en hlutfall þeirra í hernum hefur vaxið mjög á síðustu árum, sérstaklega eftir að innrás Rússa hófst. „Til að koma til móts við þarfir kvenkyns hermanna er lagt upp með að útvega einkennisföt, skotheld vesti, læknis- og hreinlætisvörur fyrir 75 milljónir króna,“ segir í tilkynningunni. 

Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, fjármála- og efnahagsráðherra og fyrrverandi utanríkisráðherra, svaraði Sigmundi Davíð á X og sagði konur taka ákvörðun um að verja móðurland sitt. „Dömubindi fyrir úkraínska herinn? Hættu nú alveg. Þú ert meiri realisti en þetta teik. Erum ekkert að fela. Erum að styðja við vopnakaup sem þau þurfa til að verja land sitt og gildin sem við byggjum tilveru okkar á.“

Á herlaus þjóð að kaupa vopn?

Sigmundur Davíð hefur gagnrýnt stuðninginn við innkaup á skotfærum fyrir úkraínska herinn víðar en í ofangreindri færslu. Hann birti líka færslu á Facebook fyrri partinn í gær þar sem áherslan í gagnrýninni var þó töluvert önnur. 

Þar skrifaði hann að ríkisstjórnin áformi „nú að Ísland taki þátt í kaupum á allt að 1,5 milljónum sprengikúlna fyrir fallbyssur (við eigum ekki einu sinni orð yfir fyrirbærið). Einkum eru þetta 155 mm „kúlur” eins og sjást á myndinni. Þetta er gert undir forystu Tékka sem afhenda eigin sprengjur til Úkraínu og afla fleiri eftir því sem fjárframlög skila sér.“

Þótt hann geri sér fulla grein fyrir því að ekki sé hægt að standa í stríði án skotfæra hefði hann talið betra að halda í fyrri verkaskiptingu. „Þ.e. að herlausa Ísland héldi sig við þá stefnu að veita stuðning með lyfjum, lækningatækjum og slíku en hernaðarþjóðum væri eftirlátið að sjá um sprengjukaup og aðra vopnamiðlun.“

Í áðurnefndri tilkynningu á stjórnarráðsvefnum, þegar greint var frá stuðningi Íslands við kaupin, var haft eftir Bjarna Benediktssyni, utanríkisráðherra og formanni Sjálfstæðisflokksins, að brýnt sé að halda áfram að styðja Úkraínu af krafti. „Þannig leggjum við ekki aðeins okkar af mörkum til varnar íbúum landsins, heldur sömuleiðis alþjóðalögum í stærra samhengi og okkar eigin öryggishagsmunum. Stefna um stuðning við Úkraínu sem nú liggur fyrir Alþingi mun ramma þennan stuðning inn til lengri tíma, en á sama tíma ætlum við áfram að hreyfa okkur hratt og styðja við frumkvæðisverkefni af þessu tagi.“

Þar vísar Bjarni í þingsályktunartillögu um stefnu um stuðning við Úkraínu til fimm ára sem hann kynnti á Alþingi í síðustu viku. Markmið stefnunnar er að festa umfangsmikinn stuðning Íslands við Úkraínu í varnarstríði sínu gegn innrásarliði Rússlands í sessi til langframa. Stuðningur Íslands við Úkraínu frá því að stríðið braust út nemur 5,7 milljörðum íslenskra króna sem runnið hafa til varnar-, mannúðar- og efnahagsstuðnings við landið. Hægt er að lesa tillöguna hér.