„Jörðin gleypir mann. Þá finnum við mjög fyrir því að Grinda­vík er ekki eins traust og við vorum að von­ast eftir að hún væri eftir að kviku­gang­ur­inn mynd­ast undir Grinda­vík,“ sagði Guðrún Haf­steins­dóttir, dóms­mála­ráð­herra, við­mæl­andi Helga Seljan í nýjasta þætti af Pressu. Fjöl­mörg­um spurn­ing­um er enn ósvar­að um ákvarð­ana­töku og at­burða­rás í að­drag­anda þess að Lúð­vík Pét­urs­son féll of­an í sprungu sem lá í gegn­um húsa­garð í Grinda­vík. Veð­ur­stof­an hafði sér­stak­lega var­að við sprungu­hreyf­ing­um en áhættu­mat lá ekki enn fyr­ir.

Nákvæm­lega tveimur mán­uðum eftir að íbúar Grinda­víkur höfðu allir sem einn yfir­gefið bæinn í kjöl­far stórra jarð­skjálfta, kom­ist heilt á húfi undan ham­förum, hvarf Lúðvík Pét­urs­son ofan í sprungu. Hann hafði verið að vinna við að þjappa jarð­veg ofan á holu í húsa­garði við göt­una Vest­ur­hóp.

Tveimur sól­ar­hringum síðar, eftir flókna og for­dæma­lausa björg­un­ar­að­gerð við stór­hættu­legar aðstæður í hyl­djúpri sprung­unni, var leit að honum hætt. 

Spurn­ing­arnar sem ætt­ingjar Lúðvíks spyrja sig og vilja að verði svarað með rann­sókn, annarri en þeirri sem Vinnu­eft­ir­litið vinnur nú að, hafa vaknað hjá fleirum. Til að mynda setja þeir spurn­ing­ar­merki við það hvers vegna verk­takar voru sendir inn á lóð íbúð­ar­húss, til að fylla upp í sprungu. 

Áttu ekki von á hvelfingu undir húsinu

„Í leit­inni að Lúðvík kemur í ljós þessi gríð­ar­lega hvelf­ing undir því húsi og ég held að við höfum ekki átt von á því að hún væri svona mikil með belj­andi árfar­vegi þar undir.“ Guðrún segir málið vera til rann­sóknar. 

„Ég hef heim­ild, sam­kvæmt almanna­varna­lögum, til þess að kalla eftir ytri og innri úttekt. Mér finnst mjög eðli­legt að það verði gert, þannig að vita­skuld þegar að svona hörmu­legir atburðir eigi sér stað að þá eigum við að rann­saka þá til hlítar. Hvað gerð­ist? Hefði verið hægt að koma í veg fyrir það eða ekki?“

Guðrún ítrek­aði að allar aðgerðir sem Almanna­varnir hafi ráð­ist í hafi verið gerðar að vel ígrund­uðu máli og fullum heil­indum til að tryggja öryggi þeirra sem þar starfa og búa. „Það er algjör for­senda fyrir fram­tíð­ar­byggð í Grinda­vík, að fólk geti snúið til baka.“ Hún segir allt Almanna­varna­við­bragð vera miðað að því að tryggja líf, heilsu og verð­mæta­björgun.

Guðrún telur mik­il­vægt að vita nákvæm­lega hvernig ástandi und­ir­stöður byggð­ar­innar í Grinda­vík séu til að hægt verði að snúa til baka í bæinn í nokkurn veg­inn eðli­legt líf. Mun það þýða að ein­hver svæði verði hugs­an­lega girt af og hús rifin. Að sama skapi verði ekki gert ráð fyrir áfram­hald­andi byggð á ein­hverjum svæðum innan Grinda­víkur. 

Almannavarnir rannsaka sjálfar sig

Fyrir tveimur árum var rann­sókn­ar­nefnd almanna­varna lögð niður og eft­ir­lit með almanna­vörnum flutt til Almanna­varna og ráðu­neytis almanna­varna. „Nú er ég með í gangi end­ur­skoðun á Almanna­varn­ar­lögum í heild sinni,“ segir Guðrún og væntir þess að nið­ur­stöður fáist í vor úr grein­ing­ar­vinnu á end­ur­skoð­un­inni. Hún stefnir á að fara með frum­varp á næsta haust­þingi fyrir Alþingi um breyt­ingu á almanna­vara­lögum. 

Spurð hvort hún teldi eðli­legt að lög­reglu­stjóri í hverju hér­aði fari með jafn mikla ábyrgð og lögð hefur verið á lög­reglu­stjóra Suð­ur­nesja, í tengslum við rým­ing­arnar í Grinda­vík, sagði Guðrún „það þarf ein­hver að gera það.“

„Við erum búin að vera í gríð­ar­lega miklu almanna­varna­við­bragði. Við erum að end­ur­skoða lögin og það er full­kom­lega eðli­legt að það sé allt skoðað, aðkoma allra. Þetta er að verða stærsti atburður núna á lýð­veld­is­tím­anum og þó við færum lengra aftur, þannig þetta er gríð­ar­lega flókið og þetta varðar margar stofn­anir. Þannig að það er mjög mik­il­vægt að við förum vand­lega yfir alla ferla því það er líka kallað eftir því að við séum ekki að bregð­ast nógu hratt við. Við séum að bregð­ast of harka­lega við. Þannig að þegar að á sér stað svona skerð­ing, svona mikið inn­grip inn í líf borg­ar­anna þá er mjög eðli­legt að það sé vand­lega skoðað og ég hef hug á að gera það.“