Diljá Mist varð fyrir aðkasti í matvöruverslun

„Ég hef þurft að útskýra fyrir börn­unum mínum hegðun fólks í minn garð á almanna­vett­vangi. Mér finnst það ekki ásætt­an­legt. Koma upp að mér ekki með fal­legum mál­flutn­ingi,“ sagði Diljá Mist Ein­ars­dótt­ur, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Pressu á föstu­dag­inn. „Ég lenti í þessu í mat­vöru­verslun út af Silfri sem ég fór í.“

Diljá Mist seg­ist hafa þurft að útskýra hegðun fólks í hennar garð á almanna­vett­vangi fyrir börnum sínum. „Mér finnst það ekki ásætt­an­legt. Ég held við ættum aðeins að stíga skref til baka. Hugsa um það hvernig við viljum koma fram við hvort annað í þessu sam­fé­lagi.“

Diljá Mist telur að of margir gangi út frá því að illur ásetn­ingur sé að baki ýmsum skoð­unum og fram­ferði fólks. „Það var sér­stakt að þurfa að útskýra hegð­un­ina fyrir tíu ára gömlum syni mínum á fót­bolta­móti barna um helg­ina þegar hann varð var við hana.“ sagði hún í ræðu þann 23. jan­úar á Alþingi.

Diljá Mist var, líkt og áður sagði, á meðal við­mæl­enda Mar­grétar Mart­eins­dóttur í nýjasta þætti Pressu. Þar ræddi Margrét einnig við þær Vigdísi Häsler, fram­kvæmda­stjóra Bænda­sam­tak­anna, og Guðrúnu Margréti Guð­munds­dóttur, sér­fræð­ing hjá Alþýðu­sam­bandi Íslands (ASÍ). Umræðu­efni þátt­ar­ins var mál­efni inn­flytj­enda og ummæli Bjarna Bene­dikts­sonar, utan­rík­is­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, um tjald­búð­irnar á Aust­ur­velli sem hann sagði nýlega vera hörm­ung. Í færsl­unni sagði hann að það þyrfti að „herða reglur um hæl­is­leit­enda­mál“ og „auka eft­ir­lit á landa­mærum“ því inn­viðir væru „komnir að þol­mörkum.“ 

Álag á innviði

„Við höfum tekið á móti, í tvö ár í röð, fimm þús­und flótta­mönnum á ári. Í kjöl­farið hefur auk­ist mjög umræða inn­an­lands um álag á inn­við­ina þannig að það er mjög ósann­gjarnt að segja að við séum ekki með opinn faðm­inn hér fyrir flótta­mönnum,“ sagði Diljá Mist í þætt­inum. „Svo stígur fram, hver til dæmis sveit­ar­stjórn­ar­maður á fætur öðrum og segir, við eigum ekki hús­næði, við eigum ekki skóla­pláss, við eigum ekki mann­skap í að kenna. Við höfum ekki leik­skóla­pláss. Við heyrum það líka frá sam­löndum okkar sem eru að lenda í vand­ræðum í leik­skóla­málum. Það er heil­brigð­is­kerfið okkar. Við erum komin að þol­mörkum að svo miklu leyti. Enda höfum við verið að taka á móti gríð­ar­lega miklum fjölda fólk. Miklu, miklu fleiri heldur en öll þau lönd sem við berum okkur saman við.“

Samkvæmt töl­fræði vernd­ar­sviðs Útlend­inga­stofn­unar bár­ust 4.520 umsóknir um vernd hér­lendis á árinu 2022 og 3.911 á fyrstu ell­efu mán­uðum síð­asta árs. Af þeim sem sóttu um vernd á Íslandi á fyrstu ell­efu mán­uðum árs­ins 2023 komu 1.515 frá Venes­ú­ela og 1.504 frá Úkraínu. Því komu 77 pró­sent allra umsókna frá fólki frá þessum tveimur löndum. Næstum helm­ingur þeirra sem sótti um vernd og komu frá Venes­ú­ela fengu synjun, eða 713 manns. 

Diljá Mist segir svarið við spurn­ing­unni hvað Ísland ætli að taka á móti mörgum hæl­is­leit­endum velti á því hversu margir komi til lands­ins. „Reglan í hæl­is­leit­enda­mál­unum er fyrstur kemur, fyrstur fær.“ Diljá Mist segir það gríð­ar­lega mik­il­vægt að Íslandi dragi ekki úr þró­un­ar­að­stoð, meðal ann­ars í Afríku. Hún velti einnig upp þeirri spurn­ingu hvort að fjár­mun­unum sem er varið í hæl­is­leit­enda­málum á Íslandi „sé best varið í hæl­is­leit­enda­kerfi hér inni á litla Íslandi.“

„Fólk eigi að máta sínar skoðanir“ 

Guðrúnu Margréti þótti ummæli Bjarna um palest­ínsku mót­mæl­end­urna á Aust­ur­velli vera mjög ábyrgð­ar­laus. Mörgum þætti skrítið að Bjarni „pikki í“ þá sem ættu mest bágt á land­inu. Ekki síst því Sjálf­stæð­is­menn væru sam­mála um að hleypa til lands­ins Úkraínu- og Venes­ú­ela­mönnum.

Diljá Mist segir að sér þyki sem það megi ekki tala um útlend­inga­málin. „Ég finn sjálf að ég stress­ast öllu upp og fæ smá kvíða yfir því þegar ég er að ræða þessi mál.“ Um færslu Bjarna sagði hún: „Fólk er ósatt en fjöl­margir eru ánægðir með að ein­hverjir segi hlut­ina upp­hátt sem aðrir eru að hugsa. Ég er þeirrar skoð­unar að fólk eigi að máta sínar skoð­anir í frjálsu lýð­ræð­is­legu sam­fé­lagi og síðan fá við­brögðin og þannig ræðum við okkur niður á nið­ur­stöðu.“ 

Fjölskyldusameining í forgang

„Við höfum auð­vitað tekið alveg sér­stak­lega vel á móti Palest­ínu­mönnum í okkar landi. Miklu, miklu betur heldur en allar okkar nágranna­þjóðir. Við fáum hérna hæl­is­um­sóknir frá fleiri Palest­ínu­mönnum heldur en allar okkar nágranna­þjóðir sam­an­lagt. Við erum eina þjóðin af þeim sem höfum sett fjöl­skyldu­sam­ein­ingar í for­gang. Þær hafa alls ekki verið að gera það,“ segir Diljá Mist.

Hér að neðan má sjá þátt­inn í heild sinni: