Dómur Eddu Bjarkar birtur: Sögð hafa vísvítandi sagt rangt frá

Dómur féll í máli Eddu Bjarkar Arn­ar­dóttur í hádeg­inu í dag. Edda var dæmd í tutt­ugu mán­aða óskil­orðs­bundið fang­elsi í þings­rétt­inum í Þelmörk í Noregi. Nútíminn greindi fyrst frá dómnum og hefur birt þýð­ingu á honum í heild sinni. 

Edda var fram­seld til Noregs í nóv­em­ber þegar hún var hand­tekin. Hún var flutt nauðug til Noregs í byrjun des­em­ber. Hefur hún setið í fang­elsi síðan. Þrír dóm­arar dæmdu í mál­inu. 

Í dómnum kemur fram að „ásak­anir ákærða um alvar­lega galla í umsjár­stöðu brota­þola eru aug­ljós­lega rangar og eru bornar fram gegn betri vit­und.“

Refsirammi hækkaður

Edda Björk er sak­felld fyrir sama dóm í Nedre Telemark dóm­stólnum 22. októ­ber 2020. Þá skil­aði hún ekki drengj­unum til föður þeirra eftir vetr­ar­frí á Íslandi. Samkvæmt refsi­lögum í Noregi þýðir það að refsiramm­inn megi hækka allt að tvö­falt. Í þýð­ingu Nútímans af dómnum kemur fram að „þetta mál ein­kenn­ist af því að ákærða hefur í annað sinn á stuttum tíma brottnumið þrjá syni sína til Íslands þrátt fyrir að það hafi verið laga­lega ákveðið að hún hafi ekki hlut­deild í for­sjá þeirra og að þeir eigi að hafa fasta búsetu hjá brota­þola í Noregi. Ákærða fram­kvæmdi brott­námið á hátt sem krefst tals­verðrar skipu­lagn­ingar og fjár­magns. Aðgerðin, þar með talið útvegun fals­aðra eða rangra ferða­skjala fyrir börnin, ber vott um fag­mennsku.“

Hagur barnanna að búa hjá föður sínum

Í dómnum segir að for­sjá, búseta og umgengni barn­anna hafi verið athuguð fyrir brott­námið af sér­fræð­ingum. Telur dóm­stóll­inn að það sé hagur barn­anna að búa hjá föður drengj­anna. Eru ásak­an­irnar á hendur föður drengj­anna sagðar rangar í dómnum. „Við rýn­ingu hefur dóm­stóll­inn lagt mikla áherslu á að þetta er í annað sinn á fáum árum að ákærða brott­nám börn sín til Íslands.“

„Við lok aðal­með­ferðar hafði brott­námið staðið í næstum eitt ár og níu mán­uði,“ Kemur fram að Edda hafi sýnt fram á vilja til að fara ekki eftir laga­lega ákvörð­uðum dómum frá  Noregi og Íslandi. Segir í dómnum að Edda hafi sagst ætla að gera allt sem í hennar valdi stendur til að börnin yrðu áfram á Íslandi hjá henni. „Þrátt fyrir að íslenskir dóm­stólar hafi laga­lega ákveðið að drengirnir skuli snúa aftur til Noregs með úrskurði frá 31. jan­úar 2023.“ 

Sökuð um að segja ranglega frá málinu

Edda sögð hafa tryggt að mann­fjöldi myndi hindra lög­regl­una í því að flytja dreng­ina burt. Þar að auki er hún sökuð um að hafa vís­vit­andi sagt rang­lega frá mál­inu í íslenskum fjöl­miðlum og á sam­fé­lags­miðlum. 

Í dómnum kemur fram að faðir drengj­anna hafi „í langan tíma barist með frið­sam­legum og lög­legum hætti til að fá börnin aftur. Hann hefur verið mjög áhyggju­fullur yfir stöðu drengj­anna í langan tíma með litlar eða engar sannar upp­lýs­ingar um það hvernig þeim líður. Hann hefur sjálfur glímt við þung­lyndi og sjálfs­vígs­hugs­anir.“ Dóm­stóll­inn telur að ekki sé hægt að meta hvernig áhrif brott­námið mun hafa á dreng­ina að svo stöddu. 

Dóm­stóll­inn telur að eins árs og átta mán­aða fang­elsi vera of vægan dóm telja það ekki end­ur­spegla alvar­leika brots­ins. Bera þeir undir sig að um end­ur­tekið rán sé að ræða. „Þó að drengirnir séu staddir í þró­uðu landi eins og Íslandi, þá eru þeir útsettir fyrir stöð­ugu álagi og nei­kvæðum áhrifum af hálfu ákærða. Skólinn hefur einnig upp­lýst að drengirnir eiga við veru­legar áskor­anir að stríða og að ákærða fylgist ekki með þeim á full­nægj­andi hátt. Með hlið­sjón af alvar­leika máls­ins og þeim almennu- og ein­stak­lings­bundnu for­vörnum sem gilda, telur dóm­stóll­inn að við­eig­andi upp­haf­s­punktur fyrir refs­ing­una sé óskil­orðs­bundið fang­elsi í tvö ár,“ kemur fram í þýð­ingu Nútímans af dómnum. 

Eddu barst ekki stefnan í málinu

Í dómnum kemur fram að Eddu barst ekki stefnan þar sem heim­ils­fang hennar var rang­lega skráð á boð­un­ar­bréfið. Var ekki öðrum leiðum beitt við að koma stefn­unni til hennar og íslenskum yfir­völdum ekki frekar gert að kynna stefn­una fyrir Eddu. Því var aðal­með­ferð máls­ins frestað.

Edda er því ekki talin bera ábyrgð á því að mál­inu var frestað en málið átti upp­haf­lega að fara fyrir dómi í ágúst 2023. „Dóm­stóll­inn telur rétt að gefa afslátt af refs­ing­unni um það bil 15% vegna þess að máls­með­ferðin hefur tekið óþarf­lega langan tíma.“

Var nið­ur­staða dóms­ins að dæma Eddu í 20 mán­aða fang­elsi.