Land­spít­al­inn-háskóla­sjúkra­hús (LSH) er fyrsta stofn­unin sem teng­ist plast­barka­mál­inu svo­kall­aða sem biður ekkju fyrsta plast­barka­þeg­ans Andemariam Beyene afsök­unar á aðkomu sinni að mál­inu. Þetta hefur Runólfur Pálsson, for­stjóri LSH, gert í sím­tali og tölvu­pósti til ekkj­unnar, Mer­hawit Barya­mika­el Tes­faslase. LSH greindi frá því í frétta­til­kynn­ingu í gær að stofn­unin hefði sent erindi um mögu­legar skaða­bætur fyrir Mehrawit og börn hennar og Andemari­ams til emb­ætti rík­is­lög­mann auk þess sem haft hafi verið sam­band við hana til að ræða málið við hana. 

Þrátt fyrir að aðgerðin á Andemariam Beyene hafi verið fram­kvæmd á Karol­inska-sjúkra­hús­inu í Svíþjóð í sam­starfi við Karol­inska-háskól­ann þá hafa stjórn­endur þess­ara stofn­ana ekki haft sam­band við Mehrawit til að biðja hana afsök­unar eða geng­ist við mögu­legri skaða­bóta­á­byrgð. Land­spít­al­inn gerir þetta því fyrstur þess­ara þriggja stofn­ana sem áttu stærstan þátt í fyrstu plast­barka­að­gerð­inni. Sænsku stofn­an­irnar báru hins vegar miklu meiri ábyrgð en LSH. 

Macchiarini var dæmdur í fang­elsi í Svíþjóð fyrir aðgerð­ina á Andemariam og öðrum tveimur sjúk­lingum fyrr á árinu. Plast­barka­málið er eitt stærsta hneyksli síð­ustu ára­tuga í lækna­vís­indum. 

LSH viðurkenndi skaðabótaskyldu 

LSH hafði fyrr á árinu greint því í svörum við spurn­ingum Heim­ild­ar­innar að stofn­unin skildi kröfu Mehrawit um skaða­bætur og sagð­ist harma aðkom­una að plast­barka­mál­inu. Með þessum svörum var Land­spít­al­inn að gang­ast við skaða­bóta­skyldu í plast­barka­mál­inu hvað stofn­un­ina varðar. 

Heim­ildin hafði sömu­leiðis greint frá því að skað­bótakrafa væri í vinnslu hjá lög­manni Mehrawit á Íslandi, Sigurði G. Guð­jóns­syni: „Ég er að skoða mál hennar í ljósi þess­arar nið­ur­stöðu, hvaða stöðu hún hefur. Þetta er ekki ein­falt mál.“

Í til­kynn­ingu LSH segir um sam­skipti Runólfs við Mehrawit: „For­stjóri Land­spít­ala telur rétt að upp­lýsa starfs­menn spít­al­ans um að hann harmar aðkomu stofn­un­ar­innar að mál­inu, að sjúk­lingi spít­al­ans hafi verið vísað í með­ferð á erlendu sjúkra­húsi þar sem fram­kvæmd var til­rauna­að­gerð, án þess að við­eig­andi und­ir­bún­ings­rann­sóknir hafi farið fram, með þeim afleið­ingum að sjúk­ling­ur­inn lést.“

Þrátt fyrir að aðgerðin á Andemariam Beyene hafi verið fram­kvæmd á Karol­inska-sjúkra­hús­inu í Svíþjóð í sam­starfi við Karol­inska-háskól­ann þá hafa stjórn­endur þess­ara stofn­ana ekki haft sam­band við Mehrawit til að biðja hana afsök­unar eða geng­ist við skaða­bóta­skyldu. Land­spít­al­inn gerir þetta því fyrstur þess­ara stofn­ana sem áttu stærstan þátt í fyrstu plast­barka­að­gerð­inni. Sænsku stofn­an­irnar báru hins vegar miklu meiri ábyrgð en LSH. 

Bað Mehrawit afsökunar í síma og með tölvupósti

Samkvæmt heim­ildum blaðs­ins hringdi Runólfur í Mehrawit og ræddi við hana lengi og baðst afsök­unar á þeirri lækni­með­ferð sem maður hennar fékk á spít­al­anum en hann var sendur frá LSH til Karol­inska-sjúkra­húss­ins á for­sendum sem nú liggur fyrir að voru ekki réttar. Runólfur sendi einnig tölvu­póst til Mehrawit með afsök­un­ar­beiðni sam­kvæmt heim­ildum blaðs­ins. 

Læknir Andemari­ams á Íslandi, Tómas Guð­bjarts­son, breytti til­vísun um sjúk­dóms­á­stand hans að áeggjan ítalska skurð­lækn­is­ins Paolo Macchiarini með þeim hætti að líta átti út fyrir að búið væri að úti­lokaa allar lækn­is­með­ferðir fyrir hann. Þetta var gert til aðn und­ir­byggja og rétt­læta að hann geng­ist undir ópróf­aða og ósann­reynda til­rauna­að­gerð, ígræðslu á plast­barka böð­uðum í stofn­frumum hjá Macchiarini. Engar vís­inda­legar for­sendur voru fyrir þess­ari aðgerð og hafði tæknin ekki verið prófuð á dýrum áður en hún var reynd á Andemariam og sam­þykki vís­inda­siða­nefndar í Svíþjóð skorti fyrir aðgerð­inni. Mehrawit hefur greint frá því að Macchiarini hafi talað Andemariam inn á það að fara í aðgerð­ina: „Annars getur þú dáið,“ segir hún að Macchiarini hafi sagt við hann. 

Andemariam náði sér aldrei eftir plast­barka­að­gerð­ina, þurfti mikla lækn­is­þjón­ustu og upp­lifði hægan og kvala­fullan dauð­daga þar sem bark­inn virk­aði aldrei sem skyldi. Ári eftir aðgerð­ina var haldið mál­þing í Háskóla Íslands þar sem aðgerð­inni var lýst sem krafta­verki í nútíma lækna­vís­indum og var Andemariam þátt­tak­andi í þing­inu ásamt Macchiarini og Tómasi Guð­bjarts­syni.

Þá lá fyrir aðgerðin hafði ekki gengið sem skyldi en samt var látið líta útt fyrir að svo hefði verið og hélt Macchiarini áfram að gera sam­bæri­legar aðgerðir á öðru fólki í öðrum löndum.