Bein lýsing Lindarhvoll

Leyndarmálið um Lindarhvol

Skýrsla setts ríkisendurskoðanda um Lindarhvol hefur verið birt eftir að hafa legið undir leyndarhjúp síðan árið 2018. Félagið Lindarhvoll var stofnað í apríl 2016 til að annast umsýslu og sölu eigna sem ríkið fékk afhent vegna samkomulags við kröfuhafa gömlu bankanna. Eignirnar voru mörg hundruð milljarða króna virði.

Ritstjórn

6. júlí 2023 · 14:04

Birtist fyrir 3 árum.

Greinargerð Sigurðar Þórðarssonar, setts ríkisendurskoðanda, um Lindarhvol er komin fram. Henni hefur verið haldið frá almenningi, þrátt fyrir ítrekuð lögfræðileg álit um að birta eigi skýrsluna. Skýrslan var birt rétt um klukkan tvö í dag og hér fyrir neðan birtast lifandi uppfærslur með fréttum úr skýrslunni.

Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata og fulltrúi í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis, var sú sem fyrst birti skýrsluna. Það gerði hún á vef flokksins. Heimildin nálgaðist eintak af skýrslunni þar. Hægt er að nálgast eintak af skýrslunni hér.

Lýsingu lokið Nýjasta færsla kl. 13:54

13:54 7. júlí

Niðurstöður úr skýrslu Sigurðar

Sigurður Þórðarson, sem var settur ríkisendurskoðandi gagnvart Lindarhvoli, kemst í sinni greinargerð að því að fjöldamargt hafi verið athugavert við umsýslu félagsins með stöðugleikaeignir fyrir hönd ríkisins. Niðurstöður hans eru aðrar en Ríkisendurskoðunar. Sigurður telur tilefni til þess að ríkissaksóknari taki starfsemina til skoðunar.

Hér er samantekt á því helsta sem kemur fram í skýrslunni og um leið því sem fram hefur komið í þessari beinu lýsingu.

16:59 6. júlí

Sigurður segir brýnt að rannsaka Lindarhvol

„Verulegur skortur“ var á því að Lindarhvoll, Seðlabanki Íslands og slitabú bankanna sem féllu í efnahagshruninu veittu Sigurði Þórðarsyni, fyrrverandi settum ríkisendurskoðanda „nauðsynlegar upplýsingar“ sem hann þurfti til að sinna skoðun sinni.

Þetta kemur fram í bréfi sem Sigurður sendi ríkissaksóknara í lok júní og Heimildin hefur undir höndum.

16:48 6. júlí

Umfjöllun heldur áfram

Ritstjórn Heimildarinnar heldur áfram að rýna í skýrslu Sigurðar á næstu dögum og leita viðbragða við þeim upplýsingum sem þar koma fram. Það mun hins vegar hægja á þessari beinu lýsingu. Takk fyrir að fylgjast með.

16:35 6. júlí

Taldi mikilvægt að birta skjalið

Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata og fulltrúi í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis, lítur ekki svo á að trúnaður hafi verið brotinn með því að birta skýrsluna um Lindarhvol opinberlega. Fólk hafi nú loks tækifæri til að kynna sér málefni Lindarhvols.

„Ég fékk [skýrsluna] í hendur og fannst mikilvægt að þetta kæmi fyrir augu almennings. Það liggur fyrir að settur ríkisendurskoðandi hefur alltaf verið á þeirri skoðun að þetta eigi að vera opinbert gagn, að þingið eigi að hafa það til hliðsjónar við umfjöllun sína um Lindarhvolsmálið,“ segir Þórhildur Sunna.

Birgir Ármannsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og forseti Alþingis, sagðist fyrr í dag telja líklegt að Píratar hafi brotið trúnað með því að birta skýrsluna um Lindarhvol opinberlega.

16:21 6. júlí

Ráðuneytið svaraði ekki Sigurði

Enn fremur greinir Sigurður frá því að hann hafi óskað eftir því við fjármála- og efnahagsráðuneytið að fá aðgang að tilteknum fylgiskjölum sem lögð voru fram á stjórnarfundum Lindarhvols, sem og að kannað yrði hvort hann gæti fengið aðgang að tölvupóstum í vörslu stjórnarráðsins sem vörðuðu starfsemi Lindarhvols. Ráðuneytið svaraði ekki þeirri beiðni Sigurðar.

16:20 6. júlí

Samskiptin fóru versnandi

Samskipti Sigurðar við stjórn Lindarhvols og ráðgjafa, Steinar Þór Guðgeirsson, virðast eftir því sem á vinnu Sigurðar leið hafa farið versnandi. Í það minnsta segir hann í skýrslunni að þau hafi að hans mati „valdið honum erfiðleikum með að ljúka verkinu“. Var það einkum vegna þess að ekki hafi tekist að afla frumgagna sem nauðsynlegt var.

Þá segir í greinargerðinni að skjalavarsla hafi verið staðsett á skrifstofu Íslaga, lögmannsstofu Steinars Þórs. Í upphafi vinnu Sigurðar hafi beiðnum hans um tiltekin gögn verið svarað fljótt og vel. Hins vegar, þegar frekari úrvinnsla fór fram og leitað var eftir frekari gögnum og upplýsingum „var því svarað af hálfu Lindarhvols ehf. með því að spyrjast fyrir um hvers vegna óskað væri eftir viðbótarupplýsingum, fyrirspurnir væru óskýrar og jafnvel byggðar á misskilningi“. Kom það skýrt fram í samskiptunum, að því er segir í greinargerð Sigurðar, að það væri mat Lindarhvols að verkefni hans einskorðuðust við fjárhagsendurskoðun á starfsemi Lindarhvols en ekki við eftirlit með framkvæmd samnings félagsins við fjármála- og efnahagsráðherra.

16. október 2017 sendi Sigurður því tölvupóst til formanns stjórnar Lindarhvols. Þar sagði: „Ég held að þetta fyrirkomulag þar sem við þurfum að biðja Steinar eða þig um einstakar upplýsingar gangi ekki það tekur of langan tíma og oft virðist vera um misskilning að ræða um hvað er verið að fara fram á nema það sem beinist beint að ykkur og rekstri Lindarhvols.“ Við þessum tölvupósti fékk Sigurður svar tveimur dögum síðar þar sem sagði að ekkert væri til fyrirstöðu að hann hefði þann aðgang sem hann óskaði. „Síðan hefir ekkert gerst í því máli,“ segir Sigurður í greinargerðinni.

16:03 6. júlí

Greiðslur án sérstakra skýringa

Settur ríkisendurskoðandi óskaði eftir frekari gögnum heldur en voru til staðar í bókhaldi Fjársýslu ríkisins, við skoðun á framkvæmd samnings milli aðila. Óskaði Sigurður í bréfi eftir staðfestingu á sex greiðslum, samtals að fjárhæð 10,8 milljarða króna, greiðslur sem voru frábrugðnar kröfuvirði auk sérstakrar skoðunar. Á greiðsluskjölum sem fylgdu umræddum sex greiðslum var aðeins í tveimur tilvikum gefið til kynna hver ástæða greiðslunnar var og engin fylgiskjöl fylgdu þeim. Sigurður tekur fram að samskipti við Fjársýsluna hafi verið án athugasemda af hans hálfu og að honum sé kunnugt um að Fjársýslan hafi leitað eftir frekari gögnum vegna umræddra greiðslna án árangurs. Því má gera ráð fyrir að Sigurður sé að vísa til þess hér að framkvæmd umræddra greiðslna, eða skjölunar þeirra, hafi verið ábótavant af hálfu Lindarhvols.

15:51 6. júlí

Fátt um svör um afdrif varasjóðanna

Umræddir varasjóðir sem nefndir eru hér að framan voru stofnaðir með stoð í samningum Seðlabankans við slitabúin, til að tryggja efndir á ágreiningskröfum og til að mæta öðrum mögulegum kröfum í íslenskum krónum, auk þess að greiða innlendan kostnað á árunum 2015 til 2018. Alls voru sem fyrr segir skilinn eftir 26,1 milljarður króna í varasjóðum.

Í samningi fjármála- og efnahagsráðuneytisins við Lindarhvol var kveðið á um að félagið hefði eftirlit og umsjón með þeim fjársópseignum sem áfram yrðu í vörslu og umsýslu slitabúanna. Fjársópseignir þessar voru eignir sem slitabúin héldu eftir og seldu en áttu svo að skila afrakstri þeirra. Virði þessara eigna var samkvæmt yfirliti Lindarhvols áætlað 4,9 milljarðar króna. Til ársloka 2017 höfðu slitabúin hins vegar skilað samtals 13,3 milljörðum vegna þeirra, 8,4 milljörðum umfram áætlun. Skýringar á því eru fyrst og fremst hærri skattendurgreiðslur en einnig að sumar eignanna höfðu verið áætlaðar einskis virði en skiluðu umtalsverðum fjármunum.

Þá voru settir á fót rekstrarsjóðir innan slitabúanna. Þrátt fyrir óskir ríkisendurskoðanda um að fá svör um það frá slitabúi LBI ehf, Glitnis ehf. og Kaupþings ehf. um ráðstöfun á varasjóðum í þeirra vörslu var fátt um þau svör og báru slitabúin fyrir sig að þau væru bundin trúnaði við Seðlabankann. Seðlabankinn féllst á fyrir sitt leyti á að aflétta þeim trúnaði en aðeins eitt slitabúið svaraði, að hluta, beiðni setts ríkisendurskoðanda um upplýsingar.

Samkvæmt þeim gögnum sem Lindarhvoll afhenti Ríkisendurskoðun var uppgjörum tveggja varasjóða lokið í árslok 2017 og byrjun árs 2018. Þau sýna að hjá LBI voru teknir til hliðar 6 milljarðar í varasjóð vegna ágreinings- og skattamála og af þeim voru eftirstöðvarnar, 3,9 milljarðar, greiddar til ríkissjóðs. Þá sýna gögnin að teknir voru til hliðar 5,6 milljarðar króna vegna rekstrar hjá Glitni og af þeim voru endurgreiddir 2,2 milljarðar. Innlendur rekstrarkostnaður Glitnis, greiddur af stöðugleikaframlögum nam um 3,2 milljörðum króna.

15:48 6. júlí

Birgir telur Pírata brjóta trúnað

Birgir Ármannsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og forseti Alþingis, telur líklegt að Píratar hafi brotið trúnað með því að birta skýrsluna um Lindarhvol opinberlega. Nefndarmenn í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd fengu útprentað afrit af skýrslu Sigurðar Þórðarsonar, fyrrverandi setts ríkisendurskoðanda, um Lindarhvol í pósthólf sín í morgun.

„Jafnvel þó Sigurður hafi sent eintak á nefndarmenn hvern fyrir sig þá sýnist mér í fljótu bragði ekki að greinargerðin verði lögum samkvæmt opinber eða birting þess heimiluð,“ segir Birgir í samtali við Heimildina. „Ég lít þannig á að það hafi enn þá verið trúnaður á þessu.“

Nánar um það hér.

15:35 6. júlí

Lækkuðu verðið á Vörukaupum

Sala Lindarhvols á fyrirtækinu Vörukaupum hf er tekin til sérstakrar umfjöllunar í skýrslu Sigurðar Þórðarsonar, setts ríkisendurskoðanda. Þar gerir hann grein fyrir því hvernig stjórn Lindahvols samþykkti hæsta tilboð í Vörukaup hf fyrir 151 milljón króna. Bjóðandinn var félagið Xyzeta ehf, en tilboð þess var 50 milljónum hærra en tilboð félagsins Sjávarsýnar ehf, sem átti næst hæsta boð.

Engu að síður ákvað stjórn Lindarhvols að lækka kaupverðið um 20 milljónir króna, á grundvelli minnisblaðs frá Vörukaupum, sem sagt var unnið af endurskoðunarfyrirtækinu Deloitte, að beiðni tilboðsgjafans Xyzeta ehf.

Sigurður Þórðarson segir í bréfi sínu til ríkissaksóknara að hann hafi gert athugasemdir við þá ákvörðun stjórnar Lindarhvols að lækka kaupverðið, á grundvelli umrædds minnisblaðs. Ekki hafi verið gengið úr skugga um að það væri yfirleitt unnið af Deloitte eða hver væri yfirleitt ábyrgur fyrir því. Þá segist Sigurður einnig ekki hafa séð að niðurstöður minnisblaðsins gæfi yfirleitt tilefni hafi verið til þess að lækka söluverðið á fyrirtækinu.

15:34 6. júlí

Mánuður síðan þingnefndin vissi af erindi til saksóknara

Sigurður gerði stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd grein fyrir því þann 7. júní síðastliðinn að hann ætlaði að senda mál Lindarhvols til ríkissaksóknara til efnislegrar meðferðar. „Fundurinn var lokaður þannig að fundarmenn voru bundnir þagnarskyldu,“ skrifar Sigurður í bréfi til saksóknara.

15:24 6. júlí

Beðið eftir lífeyrissjóðsstjórum

Söluferlið á bréfunum í Reitum virðist hafa gengið nokkuð snurðulaust og samkvæmt áætlun. Salan á 14% hlut Lindarhvols í tryggingafélaginu Sjóvá virðist hafa verið brokkgeng. Fram kemur í skýrslu Sigurðar Þórðarsonar að stjórn Lindarhvols hafi í júlí 2016 samið við Landsbankann um að framkvæma söluna, sem fara ætti fram í byrjun september sama ár. Í lok ágúst fór hins vegar forstöðumaður markaðsviðskipta Landsbankans fram á að Lindarhvoll frestaði sölunni: „teljum við að það sé lítill kaupáhugi akkúrat núna og að vinna þurfi betur í markaðnum til að koma þetta stórum hlut út.“ Hann leggur því til að fresta sölunni um viku til að byrja með. Í lok ágúst var ákveðið að seinka sölunni enn lengur eða um allt að þrjár vikur. Í rökstuðningi fyrir seinkuninni sem ráðgjafi stjórnar Lindahvols óskaði eftir sagði ónefndur talsmaður markaðsviðskipta Landsbankans: „Án þess að fara nákvæmlega út í stemmninguna þá hefur verið erfitt að ná í nokkuð af mögulegum kaupendum (t.d. eru nokkrir stjórar hjá lífeyrissjóðum erlendis).“ Af þeim sökum telji bankinn rétt að bíða til föstudagsins 23. september. Bréfin voru endanlega seld þann 26. september 2016 á genginu 12,91. Sigurður Þórðarson bendir sérstaklega á samanburð á lokagengi Sjóvár frá júlí 2016 fram til júlí 2017. Meðalgengi Sjóvár frá útboðinu fram í júlí næsta ár hafi verið 16,61.

15:23 6. júlí

195,3 milljarðar til ríkissjóðs

Frá yfirtöku stöðugleikaeigna og til ársloka 2017 innheimtust alls 196 milljarðar af stöðugleikaeignum í hreinum tekjum. Rekstrarkostnaður vegna Lindarhvols á líftíma félagsins nam 131 milljón, 19 milljónum lægra en væntur kostnaður vegna umsýslu og fullnustu stöðugleikaeigna. Alls runnu 195,3 milljarðar til ríkissjóðs.

15:22 6. júlí

Bendir saksóknara á varasjóðina

Á þetta atriði bendir Sigurður líka í bréfi sínu til ríkissaksóknara þar sem hann skrifar: „Skýrslugjöf ráðherra til alþingis gerði ekki grein fyrir tilvist varasjóða sem skildir voru eftir hjá slitabúunum til að mæta rekstrarkostnaði þeirra.“

15:22 6. júlí

Ekki gert grein fyrir 26 milljarða varasjóðum

Bent er á það í greinargerðinni að í hvergi í yfirlitum um yfirfærslu stöðugleikaeigna til Lindarhvols né í skýrslum ráðherra til Alþingis sé getið um tilvist varasjóða sem skildir voru eftir hjá slitabúunum til að mæta rekstrarkostnaði þeirra. Samkvæmt endurmati fjármála- og efnahagsráðuneytisins á virði stöðugleikaeignanna þegar Lindarhvoll tók við þeim voru varasjóðirnir metnir á 11,8 milljarða króna. Í athugun Sigurðar var niðurstaðan sú að varasjóðirnir hefðu verið að upphæð 26,1 milljarður.

15:19 6. júlí

Telur brýnt að ríkissaksóknari taki mál Lindarhvols til meðferðar

Sigurður sendi Sigríði Friðjónsdóttur ríkissaksóknara bréf vegna Lindarhvols 28. júní síðastliðinn þar sem hann óskaði eftir að embættið tæki málið til meðferðar.

Bréfið er ekki hluti af skýrslunni, enda skrifað fyrir nokkrum dögum, en Heimildin hefur afrit af því. Þar segir Sigurður meðal annars að upplýsingar og mat sitt á fullnustu og sölu stöðugleikaeignanna sem voru í Lindarhvoli, sem koma fram í greinargerðinni frá 2018, sé önnur en fram komu svo í skýrslu Ríkisendurskoðunar frá í apríl 2020.

„Þar sem miklir hagsmunir eru undir í þessu máli fyrir ríkissjóð og þar sem ekki hefur fengist afgreiðsla enn þá á alþingi á málefnum félagsins tel ég brýnt að embætti ríkissaksóknara taki málefni Lindarhvols ehf. til efnislegrar meðferðar og afgreiðslu,“ skrifaði hann í bréfinu.

15:05 6. júlí

Endurmat á virði notað við mat á árangri

Sigurður fór í bréfi til Seðlabankans, 2. nóvember 2017, fram á að fá mat bankans á virði stöðuleikaframlaganna. Í svari Seðlabankans segir að stöðugleikaframlögin hafi verið metin á grundvelli bókfærðs virðis, eins og slitabú bókfærðu eignir sínar þegar beiðnir um undanþágur frá fjármagnshöftum bárust bankanum á grundvelli stöðugleikaskilyrðanna. „Virðismat stöðugleikaframlagsins skipti hins vegar ekki höfuðmáli enda var hvorki stöðugleikaskattur né stöðugleikaskilyrði tekjuöflunarleið stjórnvalda, heldur var tilgangurinn að vega á móti neikvæðum áhrifum vegna innlendra eigna sem yrðu greiddar til erlendra aðila á greiðslujöfnuð,“ sagði í svarinu.

Í greinargerð Sigurðar segir um þetta: „Ríkisendurskoðun telur mikilvægt að sameiginlegt virðismat stöðugleikaeigna við yfirtöku Seðlabankans frá slitabúum hefði legið fyrir þrátt fyrir að Seðlabankinn telji það ekki aðalatriði málsins.“ Bendir Sigurður á, í því samhengi, að endurmat hafi farið fram sem leiddi til nýrrar niðurstöðu. „Niðurstaða endurmatsins var bæði notuð til bókunar í ríkisreikningi og sem viðmið við ákvörðun á söluverði/lágmarksverði í fjölmörgum tilvikum við fullnustu á eignum og við mat á árangri af samningi ráðherra og Lindarhvols ehf.“

15:01 6. júlí

Töpuðu á Símabréfum

Í krónum talið var mestur hagnaður af sölu hlutabréfanna í Reitum, sem skilaði rúmlega einum milljarði í hagnað til Lindarhvols. Sjóvár-hluturinn skilaði hálfum milljarði króna, Eimskip 68 milljónum króna í hagnað en bréfin í Símanum voru á endanum seld með 24 milljóna króna tapi, þrátt fyrir að Lindarhvoll hafi á tímanum sem hann hélt á þeim haft fimm milljónir króna í arðgreiðslur út úr félaginu.

15:01 6. júlí

Hagnaðist um 1,5 milljarð á skráðu félögunum

Sala Lindarhvols á hlutabréfum í þessum skráðu fjórum félögum fór fram með mismunandi hætti, en samtals fengust um 7,5 milljarðar króna fyrir eignirnar. Hagnaður Lindarhvols af þeim var því rúmlega 1,5 milljarðar króna. Lindarhvoll hafði sitt hvorn háttinn á við sölu hlutanna. Hlutabréfin í Eimskipi og Símanum voru seld í gegnum markað í opnu tilboðsferli. Hlutabréfin í Reitum og Sjóvá voru hins vegar seld í til fagfjárfesta að undangenginni auglýsingu eftir tilboðum.

14:59 6. júlí

Átti í Eimskipi, Símanum, Reitum og Sjóvá

Meðal skráðra félaga sem Lindarhvoll átti hluti í voru Eimskip, Síminn, fasteignafélagið Reitir og Sjóvá. Þau eignaðist Lindarhvoll í gegnum stöðugleikaframlög slitabúa bankanna föllnu, og var verðmæti þeirra við þá yfirfærslu samtals um 6 milljarðar króna. Reitir vógu þar þyngst en hluturinn þar var metinn 3 milljarða króna virði, Sjóvá sagður 2,3 milljarðar, Eimskip 319 milljónir króna og Símanum 298 milljónir króna.

14:56 6. júlí

Ólíkt mat á verðmæti eignanna

Fram kemur í greinargerðinni að á tímabilinu nóvember 2015 til og með janúar 2016 afhentu slitabú Seðlabankanum stöðugleikaeignir samkvæmt samningum. Samkvæmt riti bankans var verðmæti eignanna metið 386,1 milljarður króna. Steinari Þór Guðgeirssyni var veitt umboð með sérstakri ákvörðun bankastjóra Seðlabankans til að fara með hlutverk bankans við að sýsla um verðmætið, ótakmarkað umboð.

Samningur fjármála- og efnahagsráðherra og Lindarhvols um umsýslu tók gildi 29. apríl 2016. Endurmat á stöðugleikaeignunum fór þá fram af hálfu fjármála- og efnahagsráðuneytisins og Steinars Þórs, og nam það samtals 372,5 milljörðum króna, auk 11,8 milljörðum króna vegna varasjóða, samtals 384,3 milljarðar.

Í greinargerðinni segir að sökum þess að erfitt hafi reynst að sannreyna það mat út frá fyrirliggjandi upplýsingum hafi settur ríkisendurskoðandi ákveðið að skoða ársreikninga slitabúanna fyrir árin 2015 og 2016. „Niðurstaða þeirrar athugunar sýndi að í ársreikningum slitabúanna var virði stöðugleikaeigna án varasjóða 387,0 ma.kr., til viðbótar varasjóðir að fjárhæð 26,1 ma.kr. eða alls 413,1 ma.kr.“

14:47 6. júlí

Hvað var Sigurður að skoða?

Skýrsla Sigurðar Þórðarsonar sett endurskoðanda hefur að geyma þrjár svokallaðar sérstakar athuganir. Þar er – líkt og í seinni lokaskýrslu Ríkisendurskoðanda – er til skoðunar sala á tæplega þriðjungs eignarhlut Lindarhvols í Klakka ehf (gamla Exista hf) sem ríkið fékk til sín í gegnum stöðugleikaframlög slitabúa Glitnis og Kaupþings. Til viðbótar tók Sigurður Þórðarson settur ríkisendurskoðandi til skoðunar sérstaklega, sölu á skráðum hlutabréfum sem Lindarhvoll fékk til umsýslu og sölu á hlutabréfum í Vörukaupum ehf.

14:47 6. júlí

Talsvert lengri en fyrri skýrsla

Án þess að það segi neitt um efnislegan mun að öðru leyti er ljóst að skýrsla Sigurðar Þórðarsonar, setts ríkisendurskoðanda er lengri en skýrslan sem birt var sem lokaskýrsla Ríkisendurskoðanda, Skúla Eggerts Þórðarsonar. Skýrsla Sigurðar er þannig tæpar 70 blaðsíður á meðan skýrsla Ríkisendurskoðanda var rúmar 40 síður, með viðaukum.

14:45 6. júlí

134 reglur um starfsemina heldur umfangsmiklar

Á öðrum stjórnarfundi Lindarhvols voru samþykktar reglur í fjórum liðum, sem innihéldu samtals 134 skráða töluliði. Innan þeirra marka þurfti stjórn Lindarhvols að starfa. Segir í greinargerðinni að þrátt fyrir að mikilvægt sé að um starfsemi sem starfsemi Lindarhvols séu settar skýrar reglur sé það hins vegar mat Ríkisendurskoðunar að „heppilegra hefði verið að umfang regluverksins hefði verið minna og sniðið sérstaklega að starfsemi Lindarhvols. Þannig hefði verið auðveldara að framfylgja og hafa eftirlit með regluverkinu og það þannig orðið virkt við ákvörðunartöku hjá félaginu.“

14:38 6. júlí

Stjórnarfundirnir fóru fram hjá Íslögum

Sigurður bendir í greinargerðinni einnig á að stjórnarfundir Lindarhvols hafi alla jafna verið haldnir á skrifstofu Íslaga og að utanumhald og skjalavarsla á stöðugleikaeignunum hafi verið þar til húsa. Þá hafi Steinar, fyrir utan daglega framkvæmdastjórn og lögfræðilega ráðgjöf, sinnt fjölda viðfangsefna fyrir Lindarhvol, fjármála- og efnahagsráðuneytið og Seðlabankann. Þar á meðal var hann skipaður í stjórn fjögurra félaga á vegum Lindarhvols, skipaður af stjórn Lindarhvols sem samskiptaaðili við Arion banka í tengslum við söluna á bankanum, skipaður stjórnarmaður í ellefu félögum í slitameðferð sem voru hluti af stöðugleikaeignum og þá hafði Íslög umsjón, í umboði stjórnar Lindarhvols, með sölu á tilteknum stöðugleikaeignum.

Í greinargerð Sigurðar segir um þessa aðkomu Steinars: „Þrátt fyrir að viðkomandi aðili hafi búið yfir mikilli þekkingu og reynslu sem tengdust því verkefni sem hér er til skoðunar er það mat Ríkisendurskoðunar, að þessi skipan hafi ekki tekið nægjanlegt tillit til krafna um aðskilnað starfa, ábyrgðar og innra eftirlits sem hefði átt að vera til staðar við framkvæmd verkefnisins.“

14:31 6. júlí

„Enginn starfsmaður hefur starfað hjá félaginu“

Í greinargerðinni er rakið að á stjórnarfundi Lindarhvols 4. maí 2016 hafi verið samþykkt stjórnskipulag fyrir félagið ásamt skipuriti. Á sama fundi var samþykkt að ganga til samning við Steinar um verksamning en fyrir lágu drög að verksamningi til þriggja mánaða. Þá var gert samkomulag við Fjársýslu ríkisins, af Steinari fyrir hönd Lindarhvols, þar sem Fjársýslunni var falin bókhaldsþjónusta fyrir félagið.

Í greinargerð setts ríkisendurskoðanda segir um þetta: „Ekki verður séð hvaða tilgangi ofangreint stjórnskipulag á að þjóna. Allt bókhald, daglegur rekstur og lögfræðileg málefni voru öll útvistuð af hálfu félagsins. Þá er rétt að benda á að enginn starfsmaður hefur starfað hjá félaginu.“

14:30 6. júlí

Með yfirburðaþekking á eignasafninu?

Þegar Lindarhvoli var slitið stóðu eftir 51 stöðugleikaeignir, þar af 42 í umsjá Lögmannsstofu Íslaga ehf., sem ólokið var að fullnusta. Kröfuvirði þeirra var metið á 60,5 milljarða króna í ársbyrjun 2018. Af þeirri upphæð voru 54,5 milljarðar vegna veðskuldabréfs Kaupþings og afkomuskiptasamnings vegna Arion banka. Þessu til viðbótar var ekki lokið við uppgjör allra varasjóða sem voru í vörslu slitabúa en í samningi Lindarhvols við Seðlabankann var gert ráð fyrir að uppgjöri varasjóða yrði lokið ekki síðar en í árslok 2018.

Lögmannsstofan Íslög, sem hér er nefnd, er í eigu Steinars Þórs Guðgeirssonar, sem ráðinn var af Lindarhvoli til að gera drög að samningi um umsýslu og fullnustu stöðugleikaeigna. Í svarbréfi fjármála- og efnahagsráðuneytisins við fyrirspurn setts ríkisendurskoðanda, um aðkomu Steinars að þeirri vinnu, kom fram að af hálfu ráðuneytisins yrði að ætla að ákvörðun um að fá Steinar til þess verks hafi byggt á því að hann hefði unnið talsvert að málinu í aðdraganda þess og hefði þegar fengið umboð ráðuneytisins til að móttaka stöðugleikaeignir. Þá hefði Steinar yfir að ráða umfangsmikilli reynslu af sambærilegum störfum hjá Seðlabankanum og þekkti öðrum betur efni samninga um afhendingu stöðugleikaframlaga. „Telja verður að hann hafi haft yfir að ráða yfirburðaþekkingu á þeim eignasöfnum sem um ræddi.“

14:24 6. júlí

10 staðreyndir um Lindarhvol

Ágætt er að rifja upp um hvað Lindarhvoll gerði og af hverju deilt hefur verið um skýrslu Sigurðar. Heimildin fjallaði um 10 staðreyndir um Lindarhvol í mars síðastliðnum.

14:20 6. júlí

Píratar birtu skýrsluna

„Undirrituð hefur fengið skýrsluna í hendur og telur almannahagsmuni krefjast þess að hún líti loksins dagsins ljós. Hún birtist því hér með,“ skrifar Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata, í færslu á vef flokksins þar sem skýrslan er birt í fyrsta sinn í heild sinni. Heimildin nálgaðist eintak af skýrslunni þar.

„Greinargerðin hefur legið undir leyndarhjúp í Forsætisnefnd Alþingis þar sem forseti Alþingis, Birgir Ármannsson hefur einn staðið gegn birtingu hennar gegn vilja allra annarra nefndarmanna og þrátt fyrir að þrjú lögfræðiálit segi skylt að birta hana. Sjálfur hefur Sigurður Þórðarsson ætið litið svo á að birta eigi greinargerðina, enda sé hún fullunnið og opinbert gagn.“

14:11 6. júlí

Hvað er Lindarhvolsskýrslan?

Á árunum 2016 til 2018 starfaði félag sem hét Lindarhvoll. Hlutverk þess var að taka við eignum sem féllu ríkinu í skaut vegna stöðugleikasamninga við kröfuhafa. Um var að ræða eignir sem voru mörg hundruð milljarða króna virði.

Sveinn Arason, sem var ríkisendurskoðandi á tímabilinu 2008 til 2018, lýsti sig vanhæfan til að endurskoða ársreikning Lindarhvols. Ástæðan fyrir því að Sveinn annaðist ekki endurskoðun ársreikninga Lindarhvols var sú að bróðir hans, Þórhallur Arason, var stjórnarformaður Lindarhvols. Sigurður Þórðarson, fyrrverandi ríkisendurskoðandi, var fenginn árið 2016 til að annast endurskoðun ársreikningsins.

Þegar Sveinn hætti sem ríkisendurskoðandi og Skúli Eggert Þórðarson tók við starfinu var vanhæfið ekki lengur til staðar. Sigurður skilaði Alþingi greinargerð um Lindarhvol árið 2018.

Greinargerðin hefur legið hjá forsætisnefnd Alþingis og Sigurður hefur verið opinskár með að hann telji að hana eigi að birta. Fjölmiðlar hafa ítrekað óskað eftir að fá hana afhenta án árangurs.

Birgir Ármannsson, forseti Alþingis, hefur neitað að birta greinargerðina og meðal annars borið fyrir sig að umfjöllun um málið sé ekki lokið í nefndinni. Hann hefur sagt greinargerðina vera vinnuskjal Ríkisendurskoðunar og ekki heyra undir Alþingi.

Nú hefur Heimildin greinargerð Sigurðar undir höndum. Skýrsluna er hægt að lesa hér.

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Lindarhvoll

Athugasemdir (7)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

JE

Jóhann Einarsson skrifaði
8. júlí 2023 09:22

Það liggur við að (greindar) vísitala þeirra sem hilma yfir í þessu máli sé tiltölulega lág.

2
Kristjana Magnusdottir skrifaði
7. júlí 2023 16:48

Allir mega stiga sinn dans í kringum gullkálfinn sinn eins og þá lystir mín vegna annarser mér alveg slétt sama og er alveg hlut laus um þessi mál

-3
Kristjana Magnusdottir skrifaði
7. júlí 2023 16:45

ALVEG HLUTLAUS UM SVONA MÁL SEM MER KEMUR HELDUR EKKERT VIÐ

-3
Ingibjörg Ottesen skrifaði
6. júlí 2023 22:55

Hverjir eru tilbúnir til að halda áfram vörnum fyrir Sjálfstæðisflokkinn? Flokkurinn sem segir að honum einum sé treystandi fyrir ríkisfjármálum? Þvílíkir melir þessi fjárans ríkisstjórn. Er hægt að fara í mál við hana?

8
SIB

Sigurður I Björnsson skrifaði
6. júlí 2023 17:06

Ég spái því að það verði gert að aðalatriði hjá sumum( þið vitið örugglega hverja ég tala um) að þetta sé leki og trúnaðarbrot og allt það bla bla. Sömu aðilar liggja örugglega á bæn núna og biðja þess að það fari að gjósa.

9
Hlynur Jörundsson skrifaði
6. júlí 2023 16:55

Protokól og trúnaður eru lýsingarorð kurteisa nauðgarans yfir yfirhilmingu.

Spurningin er ekki hvort keisarinn er berassaður heldur hvort þjóðin vilji að henni sé stjórnað og beri skilyrðislaust traust.... til kurteisra nauðgara ?

5
- Ingibjörg Ottesen skrifaði
  6. júlí 2023 22:51
  
  Hvað skyldi forseti Alþingis fá í vasann fyrir trúnaðinn við Bjarna Benediktsson
  
  7

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar