Fjöl­skyldu­ráð Hafn­ar­fjarðar hefur kallað eftir að lagðar verði fram verk­lags­reglur varð­andi aðgengi fólks með lög­heim­ili í bæj­ar­fé­lag­inu að neyð­ar­skýlum í Reykja­vík. „Þær eru ekki komnar ennþá,“ segir Árni Rúnar Þor­valds­son, bæj­ar­full­trúi Sam­fylk­ing­ar­innar í Hafn­ar­firði og full­trúi flokks­ins í fjöl­skyldu­ráði. 

Ástæða beiðn­innar er sú að heim­il­is­lausum karl­manni með lög­heim­ili í Hafn­ar­firði var ítrekað vísað frá neyð­ar­skýli í Reykja­vík að kröfu Hafn­ar­fjarð­ar­bæjar og svipti hann sig lífi í kjöl­farið, eins og Heim­ildin hefur fjallað um. 

„Mér finnst við ekki hafa fengið full­nægj­andi upp­lýs­ingar um af hverju þess var kraf­ist að honum yrði vísað frá og við hvaða verk­lags­reglur væri miðað,“ segir Árni Rúnar.

Það var föstu­dags­kvöldið 26. maí sem mað­ur­inn leit­aði í neyð­ar­skýlið í síð­asta sinn. Systir hans sagði í sam­tali við Heim­ild­ina eftir and­látið: „Þetta var í minnst þriðja skipti sem honum var vísað frá. Ég tal­aði við hann á laug­ar­deg­inum og við ætl­uðum að hitt­ast og fá okkur kaffi. Hann svar­aði síðan aldrei þegar ég hringdi aftur. Ég vissi ekk­ert um hann fyrr en spít­al­inn hringdi.“ Hann gerði lífs­hættu­lega sjálfs­vígstil­raun laug­ar­dag­inn 27. maí en komst hvorki til lífs eða með­vit­undar og 1. júní voru önd­un­ar­vélar teknar úr sam­bandi og hann úrskurð­aður lát­inn.

Í svörum frá Árdísi Ármanns­dóttur, sam­skipta­stjóra Hafn­ar­fjarð­ar­bæjar, við fyr­ir­spurn Heim­ild­ar­innar vegna máls­ins í síð­ustu viku, kom fram að Hafn­ar­fjörður sé með skýra verk­ferla varð­andi ein­stak­linga sem leita til gisti­skýla. 

Rýr svör bæjarins

„Hafn­ar­fjarð­ar­bær er með samn­ing við Reykja­vík­ur­borg um veit­ingu þjón­ust­unnar og hefur nýleg hækkun á gistin­átta­gjaldi hvorki haft áhrif á verk­lag sveit­ar­fé­lags­ins um þriggja daga gisti­við­mið né á þjón­ustu til ein­stak­linga,“ sagði þar einnig en eftir að ein­stak­lingar með lög­heim­ili í Hafn­ar­firði hafa þrisvar leitað næt­ur­skjóls í neyð­ar­skýl­unum er að beiðni Hafn­ar­fjarð­ar­bæjar haft sam­band við full­trúa þar og þeir látnir vita. 

„Engum ein­stak­lingi hefur verið vísað frá án boða um önnur úrræði og ráð­gjafar sveit­ar­fé­lags­ins boðnir og búnir til að finna leiðir og lausnir í öllum málum,“ segir enn­fremur í svari Árdísar. 

Árni Rúnar segir að bær­inn hafi haldið sig við þau svör sem Árdís hafi sent frá sér en honum finnst þau „heldur rýr“. 

Málefni heim­il­is­lausra voru til umræðu í bæj­ar­ráði Hafn­ar­fjarðar í gær. Guð­mundur Árni Stef­áns­son, odd­viti Sam­fylk­ing­ar­innar í Hafn­ar­firði og full­trúi í bæj­ar­ráði, segir að aðal­um­ræðan um málið hafi átt sér stað innan fjöl­skyldu­ráðs sem heldur utan um sam­komu­lagið við Reykja­vík vegna gist­ingar heim­il­is­lausra í neyð­ar­skýlum. 

Til stóð að for­stöðu­maður fjöl­skyldu­ráðs kæmi á fund bæj­ar­ráðs í gær til að fara yfir stöð­una en við­kom­andi hafi verið vant við látin og komst ekki á fund­inn. „Það kom því fátt nýtt fram og ekk­ert sem var bókað á fund­inum,“ segir Guð­mundur Árni. 

„En umræðan var á þá leið að þetta mætti ekki ger­ast. Þetta er síð­asta úrræði þeirra sem eru á göt­unni og eiga við vanda að stríða, og það er ekki í boði að úthýsa þeim. Þetta er neyð­ar­úr­ræði og þau verður að virkja, ekki stundum heldur alltaf. Það á að ganga þannig um hnút­ana að þessi leið sé greið.“  

Taka þurfi ákvarðanir hratt og örugglega

Á fundi fjöl­skyldu­ráðs Hafn­ar­fjarð­ar­bæjar mánu­dag­inn 12. júní ósk­uðu full­trúar Sam­fylk­ing­ar­innar eftir upp­lýs­ingum um stöðu við­ræðna við önnur sveit­ar­fé­lög í mál­efnum heim­il­is­lausra. Full­trúar Sam­fylk­ing­ar­innar lögðu einnig fram eft­ir­far­andi bókun: 

Að frum­kvæði Sam­fylk­ing­ar­innar voru mál­efni heim­il­is­lausra til umræðu á fundi bæj­ar­stjórnar þann 24. maí sl. Þar fögn­uðu bæj­ar­full­trúar Sam­fylk­ing­ar­innar nýbirtri skýrslu um sam­starfs­verk­efni vel­ferð­ar­sviða Hafn­ar­fjarðar, Garða­bæjar, Kópavogs, Mos­fells­bæjar og Sel­tjarn­ar­ness um mál­efni heim­il­is­lausra með flóknar þjón­ustu­þarfir. 

Á sama tíma minntum við á að umrædd sveit­ar­fé­lög verði að bæta aðkomu sína að þessum mála­flokki og bjóða upp á betri og mark­viss­ari úrræði fyrir íbúa sína. Mik­il­vægt er að nýta nið­ur­stöður og til­lögur fyrr­nefndrar skýrslu með mark­vissum hætti en til þess að svo megi verða þarf að taka ákvarð­anir um næstu skref hratt og örugg­lega. 

Hér er um hóp fólks að ræða sem býr við erf­iðar aðstæður og úrlausnir þola enga bið. Þess vegna er mik­il­vægt að fyrr­nefnd sveit­ar­fé­lög vinni hratt að ákvörð­unum um næstu skref. Einnig benda full­trúar Sam­fylk­ing­ar­innar á að Hafn­ar­fjörður er ekki bund­inn af ákvörð­unum ann­arra sveit­ar­fé­laga heldur getur hann tekið ákvarð­anir um aðgerðir í þágu heim­il­is­lausra með sjálf­stæðum hætti.

Í umræddri skýrslu, sem unnin var á vett­vangi SSH - Samtaka sveit­ar­fé­laga á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í mars 2023 og Heim­ildin hefur áður sagt frá, var heild­ar­kostn­aður Hafn­ar­fjarð­ar­bæjar vegna nýt­ingar neyð­ar­skýl­anna í Reykja­vík 4,2 millj­ónir króna árið 2022. Þar segir enn­fremur að 18 heim­il­is­lausir ein­stak­lingar með fjöl­þættan vanda séu með lög­heim­ili í Hafn­ar­firði.

Við vinnslu frétt­ar­innar náð­ist ekki tal af Rósu Guð­bjarts­dóttur, bæj­ar­stjóra Hafn­ar­fjarð­ar­bæjar.