Menning

Hundrað ár frá fyrstu íslensku kvikmyndinni

Á þjóð­há­tíð­ar­dag­inn var öld lið­in frá því að gam­an­mynd Lofts Guð­munds­son­ar, Æv­in­týri Jóns og Gvend­ar, var frum­sýnd. Að­eins tvær mín­út­ur hafa varð­veist af mynd­inni, sem Heim­ild­in birt­ir með leyfi Kvik­mynda­safns­ins. Mik­ið af ís­lenskri kvik­mynda­sögu á í hættu að glat­ast og hef­ur safn­ið þurft að baka gaml­ar spól­ur í ofni svo hægt sé að horfa á þær.

Hundrað ár frá fyrstu íslensku kvikmyndinni
Kvikmyndasafn Íslands Gunnar og Þóra og samstarfsmenn þeirra bera ábyrgð á varðveislu kvikmyndasögu Íslands sem varðveitt er stafræn, á filmu og alls konar spólum, sem sumar eru úreldar og liggja undir skemmdum. Mynd: Heiða Helgadóttir
Birtist fyrir 3 árum.

Það eina sem varðveist hefur af fyrstu íslensku kvikmyndinni er tveggja mínútna atriði þar sem tveir klaufskir borgardrengir reyna að sýna fúlskeggjuðum bónda að þeir kunni til verka í sveitinni. Myndin heitir Ævintýri Jóns og Gvendar og var frumraun leikstjórans Lofts Guðmundssonar í gerð leikinna mynda árið 1923. Er því öld síðan þessi svart-hvíta, þögla stuttmynd kom út, en hún var frumsýnd 17. júní í Nýja bíói í Reykjavík.

Heil 26 ár liðu þar til önnur íslensk mynd leit dagsins ljós og var Loftur þar aftur að verki. Hafði tækninni þá fleygt fram. „Við biðum til 1949 þar til næsta íslenska leikna mynd var gerð, sem er bara ótrúlegt,“ segir Gunnar Tómas Kristófersson, sérfræðingur hjá Kvikmyndasafni Íslands, um aðra mynd Lofts, Milli fjalls og fjöru. „Við erum með þessa, Ævintýri Jóns og Gvendar, sem var mjög gamaldags mynd jafnvel fyrir sinn samtíma og svo liðu 26 ár þar til næsta …

Kjósa
8
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • MSB
    Margrét S. Björnsdóttir skrifaði
    28. júní 2023 21:14
    Skemmtilegt, meira svona- Og btw Þóra er frábær forstöðumaður og hefur gert mikið til að kynna efni safnsins.
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
1
Innlent

Sautján hætt ári eft­ir fram­kvæmda­stjóra­skipti

Nokkr­ir starfs­menn Sól­heima í Gríms­nesi hafa lýst yf­ir óánægju með stjórn­ar­hætti síð­an fram­kvæmda­stjóra var skipt út fyr­ir ári og nokk­ur fjöldi hef­ur sagt skil­ið við stað­inn. „Það er bara skelfi­legt ástand,“ seg­ir starfs­mað­ur um breyt­ing­una á starfs­anda. Stjórn­ar­formað­ur Sól­heima seg­ir hins veg­ar mikla ánægju með rekst­ur­inn og starfs­manna­velt­una ekki óeðli­lega.
Ari naut skattfríðinda í Portúgal
3
Stjórnmál

Ari naut skatt­fríð­inda í Portúgal

Ari Edwald, sem skip­ar fyrsta sæti á lista Mið­flokks­ins í Reykja­vík, fékk stöðu sér­fræð­ings við flutn­inga lög­heim­il­is til Portúgal sem veitti hon­um ým­is skatt­fríð­indi. Hann gekk í des­em­ber frá kaup­um að íbúð í Garða­bæ fyr­ir 183 millj­ón­ir króna en flutti í gær lög­heim­ili sitt í leigu­íbúð lög­manns í mið­borg­inni. „Það er bráða­birgð­ar­ráð­stöf­un,“ seg­ir Ari.
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
5
Staðreyndavaktin

Hver er raun­veru­leg­ur fjöldi kvenna á ör­orku­líf­eyri?

Því hef­ur ver­ið hald­ið fram að allt að 23 pró­sent kvenna sé á ör­orku­líf­eyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 pró­sent kvenna eru á ör­orku- eða end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri og 8 pró­sent karla. Hlut­fall milli kvenna og karla á ör­orku­líf­eyri hef­ur hald­ist það sama í ára­tugi en ör­orku- og end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyr­is­þeg­um hef­ur al­mennt fjölg­að.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
3
Innlent

Sautján hætt ári eft­ir fram­kvæmda­stjóra­skipti

Nokkr­ir starfs­menn Sól­heima í Gríms­nesi hafa lýst yf­ir óánægju með stjórn­ar­hætti síð­an fram­kvæmda­stjóra var skipt út fyr­ir ári og nokk­ur fjöldi hef­ur sagt skil­ið við stað­inn. „Það er bara skelfi­legt ástand,“ seg­ir starfs­mað­ur um breyt­ing­una á starfs­anda. Stjórn­ar­formað­ur Sól­heima seg­ir hins veg­ar mikla ánægju með rekst­ur­inn og starfs­manna­velt­una ekki óeðli­lega.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Ari naut skattfríðinda í Portúgal
Stjórnmál

Ari naut skatt­fríð­inda í Portúgal

Ari Edwald, sem skip­ar fyrsta sæti á lista Mið­flokks­ins í Reykja­vík, fékk stöðu sér­fræð­ings við flutn­inga lög­heim­il­is til Portúgal sem veitti hon­um ým­is skatt­fríð­indi. Hann gekk í des­em­ber frá kaup­um að íbúð í Garða­bæ fyr­ir 183 millj­ón­ir króna en flutti í gær lög­heim­ili sitt í leigu­íbúð lög­manns í mið­borg­inni. „Það er bráða­birgð­ar­ráð­stöf­un,“ seg­ir Ari.
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
Staðreyndavaktin

Hver er raun­veru­leg­ur fjöldi kvenna á ör­orku­líf­eyri?

Því hef­ur ver­ið hald­ið fram að allt að 23 pró­sent kvenna sé á ör­orku­líf­eyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 pró­sent kvenna eru á ör­orku- eða end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri og 8 pró­sent karla. Hlut­fall milli kvenna og karla á ör­orku­líf­eyri hef­ur hald­ist það sama í ára­tugi en ör­orku- og end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyr­is­þeg­um hef­ur al­mennt fjölg­að.
„Ég er barn náttúrunnar“
ViðtalLandið sem enginn á

„Ég er barn nátt­úr­unn­ar“

Sé Kim Kiel­sen, for­seta græn­lenska þings­ins, flett upp á net­inu má lesa að ár­in sem hann var for­sæt­is­ráð­herra, 2014 til 2021, hafi hann stýrt mál­um sem sneru að flóknu sam­bandi Græn­lands við Banda­rík­in – og þá Pentagon – vel í höfn. Enda er hann fyrr­um sjómað­ur! En áhersla hans á vel­ferð barna stend­ur upp úr. „Börn­in okk­ar skipta mestu máli. Ekki flug­völl­ur­inn, ekki höfn­in, ekki hús­in. Alltaf börn­in, alltaf,“ seg­ir hann.
Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Innlent

Sautján hætt ári eft­ir fram­kvæmda­stjóra­skipti

Nokkr­ir starfs­menn Sól­heima í Gríms­nesi hafa lýst yf­ir óánægju með stjórn­ar­hætti síð­an fram­kvæmda­stjóra var skipt út fyr­ir ári og nokk­ur fjöldi hef­ur sagt skil­ið við stað­inn. „Það er bara skelfi­legt ástand,“ seg­ir starfs­mað­ur um breyt­ing­una á starfs­anda. Stjórn­ar­formað­ur Sól­heima seg­ir hins veg­ar mikla ánægju með rekst­ur­inn og starfs­manna­velt­una ekki óeðli­lega.
„Við getum ekki borðað peninga“
ViðtalLandið sem enginn á

„Við get­um ekki borð­að pen­inga“

„Tungu­mál­ið er sjálfs­mynd okk­ar,“ seg­ir Miite Geisler, frum­kvöð­ull og þátt­tak­andi í menn­ing­ar- og við­skipta­lífi Græn­lands. Sem barn flakk­aði hún um með veiði­mann­in­um föð­ur sín­um og mót­að­ist af nátt­úr­unni. „Við færð­um okk­ur til eft­ir veðri, veið­um og að­stæð­um,“ seg­ir hún. Og það var ekki ferða­lag held­ur lífs­bar­átta. Þessi sjálf­stæða kona er al­in upp við ást, saga henn­ar er vitn­is­burð­ur um hvernig ást efl­ir sjálf­stæði.

Mest lesið undanfarið ár