Leikárið lengist með hverju árinu sem líður, sem er vel. Þessi þróun gefur meira pláss fyrir ný sviðsverk og eykur vonandi fjölbreytni. Lónið eftir Magnús Thorlacius, sem er bæði höfundur texta og leikstjóri, var upphaflega lokaverkefni við sviðshöfundabraut í Listaháskóla Íslands. Sviðshöfunda- og samtímadansdeildirnar opnuðu fyrir flóðgáttir sköpunar þegar listgreinarnar fundu varanlegan samastað innan háskólakerfisins og sér ekki fyrir endann á þeim gjörningi.

Við lifum á tímum síðnýhyggjunnar, í veröld þar sem afleiðingar öfgakapítalismanns eru farnar að hafa veruleg áhrif á sálarlíf venjulegs fólks. Nýja kynslóð sviðslistafólksins er að taka við, meðvituð um samfélagsástandið og keppist við að finna tjáningarleiðir fyrir vaxandi depurð, jafnvel örvæntingu. Á vegferð sinni hika þau ekki við að má út landamæri á milli listforma, oft með forvitnilegum afleiðingum.

Lónið minnir stundum á Ekkert er sorglegra en manneskjan, eftir Friðrik Margrétar-Guðmundsson og Adolf Smára Unnarsson, sem var á sama sviði fyrir tveimur árum en er meira í ætt við dansverk heldur en óperu. Magnús nálgast umfjöllunarefni sitt af naumhyggju og innsýn. Sviðshreyfingar Ragnhildar Birtu Ásmundsdóttur liðast á milli texta Magnúsar, sem eru í senn aflíðandi og beitt:

„Bara ef þið vissuð hvað væri í gangi. Það eru pappírar. Skjöl. Leynileg skjöl. Almenningur fær ekki aðgang að þessum skjölum. Ég og þú? Nei, nei. En þau eru til. Sama hvort þú trúir á þau eða ekki. Og þau eru stórhættuleg. Sko. Ég er að segja ykkur það. Það eru hlutir í gangi hérna sem þið hafið ekki hugmynd um.“

Texti Magnúsar ferðast um gráu svæði mannlegra tilfinninga og skoðana. Áhorfendum er boðið að fylla í eyðurnar og reyna að snerta á því sem hrjáir okkur. Eru þessi orð birtingarmynd samsæriskenninga, vantrausts til stjórnmálafólks eða óöryggis? Kannski allt í senn? Hvernig athafna einstaklingar sig í heimi grárra svæða?

Flytjendur eru klæddir í einfalda búninga, svartar buxur og bláar skyrtur, og bera svartar töskur. Berfætt vaða þau í litlu lóni og hvíla sig með reglulegu millibili á forláta viðarkössum. Leikmynda- og búningahönnuðir eru ekki tilgreindir en eru að öllum líkindum samansett af hópnum sem vinnur laglega saman. Rakel Ýr Stefánsdóttir, Jökull Smári Jakobsson og Melkorka Gunborg Briansdóttir flytja verkið en öll eru þau að stíga sín fyrstu skref í listsköpun sinni, líkt og listrænir stjórnendur Lónsins. Rakel og Melkorka skila sínum hlutverkum vel en Jökull sýnir að frammistaða hans í fyrri verkum þessa leikárs var engin tilviljun. Hann ber alltaf eitthvað nýtt á borð, með öruggri framkomu ætíð krydduð með einhverju nýju.

Að lokum er vert að nefna sérstaklega Ísidór Jökul Bjarnason sem er á hraðri uppleið á sinni vegferð í leikhúsinu og er tónlistarmaður til að taka eftir. Hann hefur einstaka lagni við að lyfta upp framvindunni á leiksviðinu en samtímis setja sitt eigið mark á sýninguna. Hljóðheimar hans eru forvitnilegir, kraftmiklir og eftirminnilegir.

Hin nýja kynslóð er að stíga fast til jarðar en horfir kannski of mikið inn á við frekar en að mæta með hvelli sem verður til þess að sumar senur dragast á langinn og verða of innhverfar. En miðað við efnistök og úrvinnslu er margt sem áhorfendur geta beðið spenntir eftir í framtíðinni.

Niðurstaða: