Gagnrýni Jólabókaflóðið 2020

Hörmungartíð

Það er sannarlega mikill fengur að bókinni því spænska veikin hefur alltof lengi legið eins og milli stafs og hurðar í sögulegri vitund okkar.

Illugi Jökulsson

19. desember 2020 · 14:00

Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 6 árum.

Það þarf ekkert að orðlengja það: Spænska veikin eftir Gunnar Þór Bjarnason er geysifróðlegt og oft magnað yfirlit yfir skelfilegan tíma í sögu Íslands. Frásögnin er einkar aðgengileg og textinn mjög lipur, í jákvæðustu merkingu þess orðs. Þótt lýst sé miklum hörmungum og dauða, þá er bókin nefnilega skemmtileg aflestrar – ég leyfi mér að segja það. Og það er sannarlega mikill fengur að bókinni því spænska veikin hefur alltof lengi legið eins og milli stafs og hurðar í sögulegri vitund okkar.

Og reyndar ekki bara okkar Íslendinga, því eins og Gunnar Þór segir frá í bókinni hefur furðu lítið verið um hana fjallað í sagnfræði Vesturlanda yfirleitt.

En nú gerir hann þessa fínu og löngu tímabæru bragarbót þar á. Hér er lýst gangi veikinnar, baráttunni gegn henni …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Jólabókaflóðið 2020

GagnrýniJólabókaflóðið 2020

Baráttusögur

Um bókina Konur sem kjósa; aldar_saga

MenningJólabókaflóðið 2020

Saga gerð úr tárum

Bók Elísabetar Jökulsdóttur Aprílsólarkuldi spratt fram á nokkrum vikum en hún hafði verið búin að reyna að skrifa hana í tíu ár. Sagan er um föðurmissi, ást, geðveiki og huggun. Elísabet segist vera búin að bera föðursorgina með sér í fjörutíu ár en með nýju bókinni hafi hún hnýtt endahnútinn. Henni hafi verið gefin þessi sorg til að skrifa um hana. Sorgin sé gjöf.

GagnrýniJólabókaflóðið 2020

Þríleikurinn sem brotlenti

Bókin er vel skrifuð og svipmyndir af þessum heimi eru oft skemmtilega súrealískar, en uppbyggingin kemur í veg fyrir að maður njóti þess almennilega.

MenningJólabókaflóðið 2020

Nútímaafinn hlustar á Fræbbblana og Q4U

Gerður Kristný segir að það sé gaman að vera íslenskur rithöfundur vegna þess að við sitjum hér að bókmenntaþjóð. Hún segir að sér hætti til að yrkja mjög dramatíska ljóðabálka og að það sé mikil hvíld í því að semja léttar, skemmtilegar en raunsæjar barnabækur eins og nýjustu bókina, Iðunn og afi pönk. Gerður segir að líta eigi á lestur barna eins og hvert annað frístundastarf.

GagnrýniJólabókaflóðið 2020

Hamlet fer á EM í fótbolta

Sumar bækur ná manni strax í fyrstu málsgrein – og sleppa aldrei. Bróðir er ein af þeim. Hún heldur manni svo ekki bara af því hún er spennandi, heldur ekki síður út af mergjuðum stílnum, heimspekilegum pælingum og innsæinu.

MenningJólabókaflóðið 2020

Konan sem elskaði fossinn

Sigríður Tómasdóttir frá Brattholti var mikið náttúrubarn og dýravinur en átti erfitt með mannleg samskipti. Sigríður er þekktust fyrir baráttu sína gegn áformum um að virkja Gullfoss og gekk svo langt að hóta að enda líf sitt með því að kasta sér í fossinn ef hann fengi ekki að vera í friði. Konan sem elskaði fossinn er söguleg skáldsaga eftir Eyrúnu Ingadóttur sem skrifaði fyrst um Siggu frá Brattholti fyrir þrjátíu árum. Hún segir mikilvægt að vekja athygli á baráttukonum fyrri tíma.

Mest lesið

Stjórnmál

Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun

Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.

Erlent

Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps

Bandaríkin vilja rífa niður Alþjóðlega sakamáladómstólinn. Ísraelar líkja fyrrverandi dómara við dómstólinn, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels, við áróðursmeistara nasista. Hún varar við hættunni.

Innlent

Ungt fólk örmagna samkvæmt könnun

Tilfinningaleg örmögnun aldurshópsins 25–34 ára er hæst allra aldurshópa þegar litið er yfir vinnuárið. Kulnun stendur í stað en 27 prósent svarenda töldu sig koma litlu til leiðar í starfi þegar þeir mátu eigin árangur.

Innlent

Stendur ekki til að banna olíuleit

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra segir ríkisstjórnina ekki hyggjast banna olíuleit í íslenskri lögsögu. Stjórnvöld séu ekki fjandsamleg frekari rannsóknum þótt opinber stofnun telji hverfandi líkur á vinnanlegri olíu.

Innlent

Svona er ástandið í fárviðrinu á Siglufirði

Vindhviður fóru upp í 55 metra á sekúndu.

ErlentÚkraínustríðið

Segja að Bandaríkin hjálpi núna Rússlandi

Úkraínskir embættismenn segja að Bandaríkin hafi hótað að stöðva miðlun upplýsinga um eldflaugaskot Rússa og að breytingar á Starlink hafi skert tengingar dróna hersins.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.

Erlent

Andrew fær 302 þúsund pund fyrir að yfirgefa setrið sitt í Windsor

Andrew Mountbatten-Windsor, sem einu sinni var prins, fær bætur fyrir að þurfa að flytja burt af lóð Windsor-kastalans. Bæturnar voru dregnar frá 1,8 milljóna punda greiðslu vegna ólokinna viðgerða á Royal Lodge. Karl III. konungur neyddi bróður sinn til að flytja þaðan í fyrra og býr hann nú á Sandringham-landareign konungs.

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Nýtt fegurðarskyn Íslendinga

Spurningar vakna um skilgreiningu lykilhugtaka sem varða mestu verðmæti og mikilvægasta verkefni Íslendinga.

Stjórnmál

Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum

Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent.

Pistill

Sif Sigmarsdóttir

Líkindareikningur lausgyrtra dómsdagsspámanna

Roman Yampolskiy metur líkurnar á að gervigreind útrými mannkyninu 99,999999 prósent. Sif Sigmarsdóttir spyr hvort tölur af þessu tagi séu annað en ágiskanir og hvaða áhrif þær hafi.

Erlent

Trump rýfur einangrun Rússlands

Bandaríkjaforseti afnemur viðskiptabann Vesturlanda á olíu frá Rússlandi, sem átti að þvinga Vladimír Pútín til að láta af innrásarstríði sínu í Úkraínu.

Mest lesið í mánuðinum

Innlent

Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna

Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.

Stjórnmál

Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga

Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.

ViðtalLífið á Grensás

„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“

Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“

ViðtalLífið á Grensás

Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist

Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.

InnlentLífið á Grensás

Vilja að Katla fari á elliheimili

Innlent

Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun

Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.